รถไฟความเร็วสูง จ่ายเงินผ่านมือถือ จักรยานสาธารณะ จีนคิดค้นหรือต่อยอด?

  • 4 เมษายน 2018
จักรยาน Image copyright AFP/Getty

ตั้งแต่กลางปีที่แล้ว สื่อของทางการจีนอ้างหลายต่อหลายครั้งว่าจีนเป็นผู้คิดค้นเทคโนโลยีรถไฟความเร็วสูง การจ่ายเงินผ่านมือถือ รูปแบบการค้าอิเล็กทรอนิกส์ หรือ อีคอมเมิร์ซ และการให้บริการจักรยานสาธารณะ

ล่าสุด โพนี มา สมาชิกสภาประชาชนแห่งชาติของจีนและประธานบริหารของบริษัทเทนเซ็นต์ได้กล่าวย้ำถึงประเด็นนี้อีกครั้ง

"เดี๋ยวนี้เรามีคำกล่าวใหม่แล้วว่า "สิ่งประดิษฐ์ใหม่ที่ยิ่งใหญ่ของจีน 4 ประการ" ได้แก่ รถไฟความเร็วสูง การจ่ายเงินผ่านมือถือ การช้อปปิ้งแบบออนไลน์ และการให้บริการจักรยานสาธารณะ" บุรุษผู้ได้รับการจัดอันดับว่าเป็นคนที่ร่ำรวยที่สุดในจีนโดยวารสารHurun Report บอกกับผู้สื่อข่าว

คำกล่าวที่ว่า "สิ่งประดิษฐ์ใหม่อันยิ่งใหญ่ของจีน 4 ประการ" ทำให้นึกถึง "สิ่งประดิษฐ์อันยิ่งใหญ่ 4 ประการ" ของจีนในยุคโบราณ ได้แก่ การผลิตกระดาษ ดินปืน การพิมพ์ และเข็มทิศ

และในช่วงหลายปีที่ผ่านมา จีนพยายามที่จะเน้นย้ำเรื่องการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อให้พวกเขาได้เป็น "ชาติแห่งนวัตกรรม" ภายในปี 2020

อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีเหล่านี้ไม่ได้มีขึ้นครั้งแรกที่จีน แต่เกิดขึ้นมาก่อนหน้านี้มาหลายศตวรรษแล้ว

รถไฟความเร็วสูง

ยังไม่มีการกำหนดอย่างเป็นมาตรฐานว่ารถไฟความเร็วสูงนั้นต้องมีความเร็วเท่าไหร่ สหภาพยุโรป หรือ อียู ให้นิยามว่าคือรถไฟที่มีความเร็วอย่างน้อย 250 ก.ม./ชม. บนรางรถไฟใหม่ และ 200 ก.ม./ชม. บนรางรถไฟเก่า

องค์กรการรถไฟโลก (Worldwide Rail Organisation) ระบุว่า บริการรถไฟความเร็วสูงแห่งแรกคือ รถไฟชินคันเซ็น หรือรถไฟหัวกระสุน ของญี่ปุ่น ซึ่งเปิดตัวเมื่อปี 1964 ในขณะที่จีนเปิดให้บริการรถไฟความเร็วสูงครั้งแรกเมื่อปี 2008 เป็นเส้นทางจากกรุงปักกิ่งถึงเมืองเทียนจิน เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก

Image copyright AFP/GETTY/JIJI PRESS
คำบรรยายภาพ รถไฟชินคันเซ็น หรือรถไฟหัวกระสุน ของญี่ปุ่น เปิดตัวครั้งแรกเมื่อปี 1964

การจ่ายเงินผ่านมือถือ

การจ่ายเงินผ่านมือถือครั้งแรก ๆ เกิดขึ้นในประเทศฟินแลนด์เมื่อปี 1997 สื่อท้องถิ่นของฟินแลนด์รายงานว่าบริษัทเทเลคอม ฟินแลนด์ สร้างระบบให้คนจ่ายเงินค่าตู้เพลงและตู้กดน้ำ โดยให้โทร. จากโทรศัพท์มือถือเข้าตู้โทรศัพท์

อย่างไรก็ตาม บางฝ่ายก็บอกว่าการจ่ายในลักษณะนี้เกิดขึ้นครั้งแรกผ่าน "แอปเปิลเพย์" ของบริษัทแอปเปิล

อีคอมเมิร์ซ

ชาวอังกฤษอย่างไมเคิล อัลดริช ถูกมองว่าเป็นผู้คิดค้นไอเดียการซื้อของผ่านระบบออนไลน์เป็นคนแรกในปี 1979 โดยใช้เทคโนโลยีที่เรียกว่า "วิดีโอเทคส์" (Videotex) ซึ่งนายอัลดริช เชื่อมต่อทีวีธรรมดา ๆ เข้ากับคอมพิวเตอร์ของผู้ค้าปลีกในพื้นที่ผ่านสายโทรศัพท์

อย่างไรก็ตาม การซื้อของผ่านระบบออนไลน์ยังไม่เป็นที่นิยมจนกระทั่งช่วงปี 90 หลังจาก Amazon และ eBay เปิดตัวเว็บไซต์ในปี 1995

Image copyright Gateshead Council
คำบรรยายภาพ ภาพนี้แสดงกิจกรรมที่เชื่อว่าเป็นการซื้อของออนไลน์ครั้งแรกของโลก เมื่อหญิงวัย 72 ใช้โทรทัศน์สั่งซื้อเนยเทียม คอร์นเฟลก และไข่ จาก ร้านค้าแถวบ้าน

จักรยานสาธารณะ

แนวคิดให้บริการจักรยานสาธารณะเกิดขึ้นครั้งแรกที่เมืองอัมสเตอร์ดัมในช่วงทศวรรษที่ 1960 โดยกลุ่มเคลื่อนไหวทางสังคมที่ชื่อ Provo โดยโครงการมีชื่อว่า "white bicycle plan" อย่างไรก็ตาม จักรยานเหล่านั้นถูกตำรวจยึดเพราะเกรงว่าจะส่งเสริมให้คนขโมยจักรยาน

โครงการขนาดใหญ่ในลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้นในประเทศยุโรปในช่วงทศวรรษที่ 1990 เริ่มจาก กรุงโคเปนเฮเกนของเดนมาร์ก

อย่างไรก็ตาม บริษัทให้บริการจักรยานของจีนอย่าง Mobike และ Ofo เป็นผู้นำเรื่องการให้ผู้ใช้บริการเลือกจอดจักรยานทิ้งไว้ที่ไหนก็ได้ แทนที่จะต้องเป็นที่จุดบริการตามที่ต่าง ๆ แบบเดิม โดยสามารถใช้แอปพลิเคชันบนมือถือค้นหาตำแหน่งจักรยานได้

ปรับเปลี่ยนและต่อยอด

จีนมีจุดแข็งอยู่ที่การนำเทคโนโลยีทั้ง 4 ชนิด มาปรับเปลี่ยนดัดแปลงและนำไปใช้อย่างกว้างขวาง

ชู กงเฉิง อาจารย์จากมหาวิทยาลัยเซียะเหมิน ระบุว่า คนอาจจะบอกว่าเทคโนโลยีของสิ่งประดิษฐ์ใหม่ทั้ง 4 อย่างที่ยิ่งใหญ่ไม่ได้เริ่มโดยจีน แต่เป็นจีนที่นำเทคโนโลยีเหล่านี้ไปสร้างสิ่งประดิษฐ์ใหม่ ๆ

Image copyright AFP/Getty Images
คำบรรยายภาพ การจ่ายเงินผ่านมือถือครั้งแรก ๆ เกิดขึ้นในประเทศฟินแลนด์เมื่อปี 1997

ตอนนี้ จีนมีโครงข่ายเส้นทางเดินรถไฟความเร็วสูงที่ใหญ่ที่สุดในโลก รวมเป็นระยะทาง 25,000 กิโลเมตร และวางแผนจะเพิ่มเป็นสองเท่าตัวภายในปี 2030

กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศจีน ระบุว่า ยอดค่าใช้จ่ายผ่านมือถือในจีนในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2017 สูงถึง 12.7 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งมากที่สุดในโลก

งานวิจัยโดย ไพร้ซวอเตอร์เฮาส์คูเปอร์ส ระบุว่า ด้วยผู้ใช้อินเทอร์เน็ตที่มีมากกว่า 700 ล้านคน จีนมีตลาดอีคอมเมิร์ซที่ใหญ่และเติบโตรวดเร็วที่สุดในโลก

เมื่อเดือน ก.พ. กระทรวงคมนาคมจีนระบุว่า มีผู้สมัครใช้บริการจักรยานสาธารณะ 400 ล้านคน และมีจักรยานเพื่อบริการ 23 ล้านคัน ในจีน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง