แม่น้ำสายหลักอินโดนีเซียเผชิญวิกฤตขยะพลาสติก

ขยะพลาสติกในแม่น้ำของอินโดนีเซีย Image copyright David Shukman
คำบรรยายภาพ อินโดนีเซียกำลังปลุกปล้ำกับปัญหาขยะพลาสติกที่เข้าขั้นรุนแรง เหมือนกับประเทศกำลังพัฒนาอื่น ๆ

ขยะพลาสติกที่ปิดกั้นแม่น้ำลำคลองในอินโดนีเซียกลายเป็นปัญหารุนแรงเข้าขั้นวิกฤตจนกองทัพต้องส่งกำลังพลเข้ามาจัดการ

แม่น้ำลำคลองหลายสายในอินโดนีเซียเอ่อล้นไปด้วยขวดน้ำ ถุงพลาสติกจำนวนมาก และบรรจุภัณฑ์ที่ทำจากพลาสติกอื่น ๆ

เจ้าหน้าที่ทางการระบุว่า พวกเขากำลัง "สู้รบ" กับขยะที่เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็ว ด้านหัวหน้าหน่วยทหารในเมืองบันดุงชี้ว่ากำลังต่อสู้กับ "ศัตรูตัวฉกาจที่สุด"

เช่นเดียวกับประเทศที่กำลังพัฒนาอย่างรวดเร็วอื่น ๆ อินโดนีเซียกำลังมีชื่อฉาวโฉ่เพราะไม่สามารถจัดการปัญหาขยะกองเท่าภูเขาเลากาได้ จำนวนประชากรที่เพิ่มมากขึ้น มีการใช้บรรจุภัณฑ์ที่ทำจากพลาสติกจำนวนมาก แทนวัสดุจากธรรมชาติ เช่น ใบตอง ทำให้ทางการรับมือกับขยะเหล่านั้นได้ไม่ทันท่วงที

อุปกรณ์ของท่านไม่สามารถใช้งานเครื่องเล่นสื่อได้
แม่น้ำสายหลักอินโดนีเซียเผชิญวิกฤตขยะพลาสติก

ทางออกอย่างหนึ่งในการทำให้บ้านเมืองสะอาดขึ้น คือต้องปรับเปลี่ยนความคิดของผู้คนที่เคยชินกับการทิ้งขยะลงแม่น้ำและร่องน้ำมาเป็นเวลายาวนานให้ได้

'ตะลึง'

ผู้สื่อข่าวบีบีซีเดินทางไปที่เมืองบันดุง เมืองใหญ่อันดับสามของอินโดนีเซีย และต้องตกตะลึงที่ได้เห็นขยะพลาสติกจำนวนมหึมาที่ลอยมากองรวมกันจนดูเหมือนภูเขาน้ำแข็ง และปิดกั้นแม่น้ำ

ทหารต้องนั่งเรือมาเก็บขยะ โดยใช้ตาข่ายดักเก็บทั้งถุง กล่องโฟม และขวดน้ำ แต่ดูจะไม่ได้ช่วยอะไร เพราะขยะพลาสติกยังลอยมาจากต้นน้ำตลอดเวลา

Image copyright David Shukman
คำบรรยายภาพ ขยะที่ลอยมารวมกันหนาแน่นจนปิดกั้นทางน้ำสำคัญ
Image copyright Kate Stephens
คำบรรยายภาพ การส่งทหารเข้ามาช่วยถือเป็นการดำเนินการขั้นเด็ดขาด แต่ก็ทำให้เกิดความแตกต่างขึ้น

ดร. อานัง ซูดาร์นา หัวหน้าสำนักงานคุ้มครองสิ่งแวดล้อมชวาตะวันตก บอกว่า "ไม่มีทางที่จะแก้ปัญหาได้ หากปราศจากอำนาจสูงสุด"

ดร. ซูดาร์นาบอกว่า นั่นคือเหตุผลที่เขาต้องร้องขอให้ประธานาธิบดีอินโดนีเซียส่งทหารมาช่วย ซึ่งก็ทำให้ได้เห็นความแตกต่างบ้าง

"ได้ผลดีขึ้นเล็กน้อย แต่ผมยังไม่พอใจ ผมเศร้าใจ ผมกำลังพยายามคิดหาวิธีที่ดีที่สุดที่จะแก้ปัญหานี้ สิ่งที่ยากที่สุดคือ ทัศนคติของคนและความตั้งใจทางการเมือง"

หน่วยจู่โจมแนวหน้า

สำหรับทหารอย่าง จ่าซูกิโตแล้ว ภารกิจนี้เป็นเรื่องใหม่สำหรับเขา และมัน"ไม่ง่ายเหมือนกับพลิกฝ่ามือ"

"ศัตรูตอนนี้ของผม ไม่ใช่ศัตรูในสนามรบ สิ่งที่ผมกำลังต่อสู้อย่างหนักหน่วงตอนนี้คือ ขยะ มันคือศัตรูตัวฉกาจของเรา"

เขาเห็นว่า คนควรมองพลาสติกว่าเป็นของมีค่า "เช่น กล่องพลาสติก และขวดน้ำดื่ม สามารถคัดแยกออกมาและนำไปขายได้"

Image copyright Kate Stephens
คำบรรยายภาพ ชาวเมืองกำลังได้รับการสนับสนุนให้คัดแยกขยะพลาสติกเพื่อนำไปรีไซเคิล แลกกับเงินจำนวนเล็กน้อย

ทางการเมืองบันดุงกำลังสนับสนุนแนวคิดริเริ่ม "หมู่บ้านนิเวศ" เปิดโอกาสให้ชาวบ้านนำพลาสติกเก่าไปแลกเป็นเงินจำนวนเล็กน้อยได้

พลาสติกเหล่านั้นจะถูกนำไปคัดแยกประเภท ซึ่งโครงการหนึ่งที่ทีมข่าวบีบีซีได้ไปเยี่ยมชม ได้เห็นขั้นตอนที่ผู้หญิงสองคนช่วยกันตัดขวดพลาสติกและแก้วพลาสติกขนาดเล็กเพื่อแยกโพลิเมอร์คนละประเภทออกจากกัน เมื่อนำไปขายจะทำเงินได้มากกว่า

ทางการหวังว่า ชาวบ้านจะบอกเรื่องนี้ปากต่อปาก ซึ่งจะช่วยสร้างความตระหนักในการแก้ปัญหาขยะพลาสติก แต่ในความจริงชาวบ้านจำนวนมากยังไม่ให้ความสนใจ และไม่เห็นความสำคัญ

คนรุ่นต่อไป

ในมุมมองของโมฮัมหมัด บิจักซานา จูเนโรซาโน นักเคลื่อนไหวที่ทำงานเพื่อเปลี่ยนแปลงทัศนคติของคน จากกลุ่มกรีเนเรชั่น (Greeneration) เห็นว่านอกจากการใช้กฎหมายแล้วยังต้องลงทุนให้ความรู้แก่เด็กในเรื่องขยะและการรีไซเคิล และสร้างความตระหนักให้คนในสังคม

Image copyright Kate Stephens
คำบรรยายภาพ นักเคลื่อนไหวระบุว่า จำเป็นต้องมีการลงทุนให้การศึกษาประชาชนเกี่ยวกับขยะ

"ถ้าเราให้ความรู้แก่นักเรียน เมื่อเขาออกไปนอกโรงเรียนและพบว่าระบบนิเวศโดยรอบยังคงย่ำแย่ ผู้คนยังคงทิ้งขยะไม่เป็นที่ พวกเขาก็คงสับสน ดังนั้นจำเป็นต้องทำควบคู่กันไปทั้งสองด้าน การศึกษาและการบังคับใช้กฎหมาย"

ขยะปริมาณมหาศาล

ศ.อัด รากัส แห่งมหาวิทยาลัยรัดเบาด์ (Rudboud University) นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมชาวดัตช์ ที่มีประสบการณ์ยาวนานในการจัดการปัญหาพลาสติกในอินโดนีเซีย กล่าวว่า ปัจจุบันทางการเริ่มเห็นความสำคัญในเรื่องนี้ เห็นได้จากการจัดอบรมที่เพิ่งจัดขึ้นเมื่อเดือนที่แล้ว เจ้าหน้าที่ที่ร่วมรับฟังมีความกระตือรือร้นมากกว่าเมื่อสองปีก่อน

นอกจากนี้สื่อสังคมออนไลน์ก็พูดถึงปัญหานี้ มีการส่งภาพทางน้ำที่อุดตันไปให้กันและกันอย่างรวดเร็ว

Image copyright David Shukman
คำบรรยายภาพ การเก็บขยะพลาสติกที่บ่อขยะของเมืองช่วยสร้างรายได้จุนเจือทั้งครอบครัว
Image copyright Kate Stephens
คำบรรยายภาพ ขยะพลาสติกเป็นปัญหาใหญ่มาก จนหน่วยทหารหลายหน่วยถูกส่งลงมาช่วยรับมือกับปัญหา

หายนะไม่ได้มีเพียงแค่นั้น หมู่บ้านประมงชายฝั่งต้องเผชิญกับขยะพลาสติกลอยเหนือน้ำยาวหลายร้อยเมตรจนมองไม่เห็นชายฝั่ง บนทางเดินที่ทอดลงไปยังกองขยะพลาสติกนั้น เด็กหญิงตัวเล็ก ๆ คนหนึ่งกำลังเล่นลูกโป่งอยู่ กว่าที่ฝันร้ายขยะพลาสติกของอินโดนีเซียจะผ่านพ้นไป เด็กหญิงคนนี้ก็คงจะโตเป็นสาวแล้ว

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม