จับตามอง จีนอาจยอมให้ครอบครัวมีลูกมากกว่าสองคนได้

  • 10 สิงหาคม 2018
Designer Han Meilin (R) poses for pictures as he presents his design manuscript for a Year of the Pig stamp that shows a five-member pig family to Liu Aili, president of China Post, at a ceremony in Beijing, China 6 August 2018 Image copyright Reuters/China News

คนจีนคาดการณ์ รัฐบาลอาจยกเลิกนโยบายที่กำหนดให้ครอบครัวมีลูกได้เพียงสองคน หลังแสตมป์รุ่นปีกุน ฉลองตรุษจีนปีหน้ามีภาพครอบครัวหมูที่มีลูกสามตัว

ดูเผิน ๆ แล้ว การเปิดตัวแสตมป์รุ่นใหม่สำหรับปี 2019 ซึ่งเป็นปีกุน ที่เป็นรูปครอบครัวหมูกับลูกสามตัวอาจไม่ใช่การประกาศนโยบายใหม่ของทางการ แต่ผู้ใช้เว่ยโป๋ โซเชียลมีเดียของจีน ต่างพากันตั้งข้อสังเกตว่า ย้อนไปสองปีที่แล้ว ก่อนที่จีนจะประกาศยกเลิกนโยบายที่กำหนดให้มีลูกได้คนเดียว จีนก็เปิดตัวแสตมป์ปีวอกที่มีภาพลูกลิงสองตัวเช่นกัน

ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ทางการจีนพยายามเชิญชวนครอบครัวจีนให้มีลูกมากกว่าหนึ่งคนอย่างแข็งขัน ไม่ว่าจะผ่านการออกนโยบายละภาษีให้ หรือว่าให้เงินอุดหนุนสำหรับที่อยู่อาศัย ด้านสื่อของรัฐเองก็บอกเป็นนัยว่ากำลังจะมีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น ส่วนหนังสือพิมพ์เดอะไชน่าไทมส์ระบุในบทบรรณาธิการว่า นโยบายลูกสองคนของจีนไม่ได้ช่วยให้อัตราการเกิดในจีนเพิ่มขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ

จีนเริ่มดำเนินนโยบายลูกคนเดียว ซึ่งก่อให้เกิดข้อถกเถียงอย่างกว้างขวาง เมื่อต้นปี 1979 และยกเลิกไปเมื่อปี 2015 อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ได้ทำให้ครอบครัวจีนหันไปมีลูกเพิ่มขึ้นมาก และคนหนุ่มสาวหลายคนก็บอกว่าแค่มีลูกคนเดียวก็เป็นเรื่องยากลำบากแล้ว

Image copyright China News Service
คำบรรยายภาพ The Year of the Pig stamps have a 'happy family' theme

ตามประเพณีแล้ว วันตรุษจีน ซึ่งตรงกับเดือน ม.ค.ไม่ก็ ก.พ. ถือว่าเป็นช่วงเวลาแห่งการเริ่มต้นใหม่ และรัฐมักจะยกประเด็นหรือแนวคิดบางอย่างขึ้นมาเป็นจุดสนใจก่อนจะเริ่มเปลี่ยนแปลงนโยบายในการบริหารประเทศใหม่ตอนตรุษจีน

ย้อนไปเมื่อปี 1979 นโยบายลูกคนเดียวถูกนำมาใช้เพื่อลดอัตราการเกิดในประเทศ แม้ว่าขณะนั้นจะต่ำอยู่แล้วโดยลดจากจำนวนเฉลี่ยการมีลูก 5.8 คนต่อผู้หญิงคนหนึ่งในปี 1970 ลงไปที่ 2.7 คนในปี 1978

ผู้ใช้เว่ยโป๋ชื่อ "Sven_shi" ระบุว่า ทุก ๆ ปี มีแรงงานที่เลยวัยและเลิกทำงานราว 25 ล้านคน และกลายมาเป็นคนที่ต้องการช่วยเหลือจากรัฐ ข้อความของเขาพูดถึงความกดดันที่รัฐกำลังเผชิญเพราะจีนกำลังจะกลายเป็นสังคมคนสูงอายุ เมื่อถึงปี 2050 มากกว่า 1 ใน 3 ของจำนวนประชากร 1.3 พันล้านคนของจีนจะเป็นคนที่อายุมากกว่า 65 ปี

อัตราการเกิดในจีนถือว่าต่ำที่สุดประเทศหนึ่ง โดยต่ำกว่าจำนวนเฉลี่ยการมีลูก 2.1 คนต่อผู้หญิงหนึ่งคน ซึ่งเป็นค่าเฉลี่ยที่เพียงพอในการสร้างคนรุ่นใหม่ ๆ ในทุกช่วงอายุ

Image copyright Visual China Group/Getty Images
คำบรรยายภาพ ย้อนไปสองปีที่แล้ว ก่อนที่จีนจะประกาศยกเลิกนโยบายที่กำหนดให้มีลูกได้คนเดียว จีนก็เปิดตัวแสตมป์ปีวอกที่มีภาพลูกลิงสองตัวเช่นกัน

นอกจากนี้ จีนยังประสบปัญหาความไม่สมดุลระหว่างเพศหญิงและชาย ซึ่งเป็นผลมาจากนโยบายลูกคนเดียวและความอคติต่อลูกผู้หญิงที่ทำให้เกิดการทำแท้งและการฆ่าทารกเพศหญิง มีการประมาณการว่าขณะนี้มีจำนวนประชากรผู้ชายมากกว่าผู้หญิงถึงราว 33 ล้านคน

อย่างไรก็ตาม ความพยายามของรัฐบาลที่จะให้คนมีลูกเพิ่มขึ้นไม่ได้ผลดีนัก ข่าวเรื่องแสตมป์รุ่นใหม่ทำให้ผู้ใช้โซเชียลมีเดียจำนวนมากเข้ามาแสดงความคิดเห็นว่าพวกเขาไม่มีฐานะพอที่จะมีลูกมากกว่าหนึ่งคนได้ ดังนั้นนโยบายให้มีลูกสามคนจึงไม่ใช่เรื่องจำเป็นเอาเสียเลย

ผู้ใช้โซเชียลมีเดียบางคนบอกว่า สภาพการเป็นอยู่ไม่เอื้อต่อการมีลูกเพิ่ม เศรษฐกิจไม่ดี และผู้คนก็เหนื่อยล้า นอกจากนี้ปัญหาอื่น ๆ ที่ผู้ใช้โซเชียลมีเดียเข้ามาแสดงความคิดเห็นคือ ระบบการศึกษาที่ยังไม่พร้อม ราคาค่าบ้านที่สูงขึ้น

แม้ว่าท้ายที่สุดแล้ว จีนอาจจะไม่ได้จะริเริ่มนโยบายที่มีคนคาดการณ์กันเลยก็ได้ แต่คนหลายคน อาทิ นักวิชาการอย่าง เหอ เหยียนฟู่ บอกว่ามีโอกาสถึง 90 เปอร์เซ็นต์ที่จีนจะยกเลิกนโยบายการกำหนดจำนวนการมีลูกอย่างสิ้นเชิงในปีหน้า

ข่าวที่เกี่ยวข้อง