ทำไมจึงเกิดเรื่องบาดหมางระหว่างจีนและสวีเดน

  • 26 กันยายน 2018
สัญลักษณ์ Image copyright SVT
คำบรรยายภาพ รายการทีวีสวีเดนได้อัพโหลดคลิปรายการที่ระบุถึง สิ่งที่นักท่องเที่ยวจีน ควร/ไม่ควรทำ ลงบนเว็บไซต์ยูคู สื่อสังคมออนไลน์สำหรับชมวิดีโอของประเทศจีน

เหตุการณ์นักท่องเที่ยวชาวจีน ถูกตำรวจสวีเดนผลักดันนำตัวออกจากโรงแรม เมื่อต้นเดือน ก.ย. ซึ่งรัฐบาลจีนได้ประณามต่อการกระทำนี้อย่างหนัก ถูกเติมเชื้อไฟให้หนักมากขึ้น เมื่อรายการทีวีแนวเสียดสีรายการหนึ่งของสวีเดนได้นำเสนอในเชิงขบขันว่า ชาวจีนรับประทานสุนัขและอุจจาระในที่สาธารณะ สร้างความโกรธเคืองแก่ชาวเน็ตจีนในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา

รัฐบาลปักกิ่ง กล่าวหาว่ารายการทีวีดังกล่าว "ใช้ภาษาที่หยาบคาย เต็มไปด้วยการเหยียดเชื้อชาติ มีอคติ และยั่วยุต่อชาติจีน" อย่างไรก็ตาม ทางผู้ผลิตรายการทีวีสวีเดน ได้ออกมาแก้ต่างว่า พิธีกรรายการได้แสดงอย่างชัดเจนว่านั่นเป็นเพียงแค่ตลกล้อเลียน

ทั้งสองประเทศมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร และกรณีนี้รุนแรงขนาดไหน

เรื่องเกิดขึ้นได้อย่างไร

เมื่อช่วงต้นเดือน ก.ย. มีการเผยแพร่คลิปวิดีโอนักท่องเที่ยวชาวจีนถูกตำรวจสวีเดนนำตัวออกจากโรงแรมแห่งหนึ่งในกรุงสตอกโฮล์ม หลังจาก ชาวชาวจีนและพ่อแม่ของเขาเดินทางมาถึงโรงแรมในช่วงกลางดึก ซึ่งยังไม่ถึงเวลาเช็คอินเข้าพัก พวกเขาจึงขอรออยู่ในบริเวณล็อบบี้แต่ทั้งหมดถูกปฏิเสธ ท้ายที่สุดพวกเขาถูกตำรวจนำตัวออกมาด้านนอก

Image copyright BTV
คำบรรยายภาพ สถานีโทรทัศน์ในจีนหลายแห่ง รวมทั้งปักกิ่งทีวี ได้เผยแพร่คลิปวิดีโอเหตุการณ์นักท่องเที่ยวจีนที่โรงแรมในสวีเดน

ในคลิปวิดีโอ ชายชาวจีน พยายามตะโกนด้วยภาษาอังกฤษว่า "นี่มันฆ่ากันชัด ๆ" ขณะถูกตำรวจกำลังหิ้วตัวออกจากโรงแรม ส่วนผู้เป็นแม่ร้องไห้คร่ำครวญเป็นภาษจีนตะโกนคำว่า "ช่วยด้วย"

หลังจากคลิปวิดีโอเหตุการณ์นี้ถูกเผยแพร่บนสื่อออนไลน์ มีผู้เข้าชมเข้าดูหลายล้านครั้ง และแสดงความคิดเห็นเป็นจำนวนมาก บางส่วนระบุว่าตำรวจทำเกินกว่าเหตุ ขณะที่บางความเห็นมองว่า ครอบครัวชาวจีนไม่น่าจะต้องตีโพยตีพายขนาดนั้น

สถานทูตจีนประจำประเทศสวีเดน ได้ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลสวีเดนกล่าวคำขอโทษ เพราะเห็นว่าการกระทำของตำรวจเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานของพลเมืองจีน ขณะที่ผู้จัดการโรงแรมที่เกิดเหตุ ได้ระบุกับหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นสวีเดนว่า ครอบครัวนี้จองโรงแรมผิดวัน เมื่อแจ้งให้ทราบ พวกเขากลับปฏิเสธที่จะออกไปจากโรงแรม

แล้วมีปัญหาอะไรอีก

หลังจากเรื่องที่โรงแรมเงียบไปไม่นาน รายการทีวีแนวเสียดสีที่ออกอากาศทางช่องโทรทัศน์เอสวีทีของสวีเดน พยายามพิสูจน์ให้เห็นว่าแท้ที่จริงแล้วนักท่องเที่ยวจีนทั่วไปเป็นอย่างไร

รายการได้นำภาพฟุตเทจเหตุการณ์ที่โรงแรมมาตัดต่อกับภาพสัญลักษณ์รูปมนุษย์กำลังขับถ่าย พร้อมข้อความว่า สิ่งที่ชาวจีนควร/ไม่ควรทำ หลังจากนั้นคลิปนี้ได้ถูกอัพโหลดบนเว็บไซต์ ยูคู (Youku) สื่อสังคมออนไลน์จีนที่เปรียบเสมือนเป็นยูทิวบ์ของจีน โดยมีการพากษ์เสียงภาษาจีนทับ ภาพสัญลักษณ์ยังระบุข้อห้ามว่า ห้ามอุจจาระนอกพื้นที่มรดกทางประวัติศาสตร์ และห้ามอุจจาระระหว่างรับประทานอาหาร นอกจากนี้ยังมีข้อความที่กล่าวถึงชาวจีนอีกหลายด้าน เช่น

Image copyright SVT
คำบรรยายภาพ รายการข่าวสวีเดนที่นำเสนอเชิงเสียดสี ได้ออกอากาศช่วงหนึ่ง นำเสนอเรื่องเกี่ยวกับนักท่องเที่ยวจีน เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว

"ถ้าคุณเห็นชาวจีนจูงสุนัขตามท้องถนน นี่ไม่ได้หมายความว่าพวกเขาเพิ่งซื้ออาหารกลางวันมากิน"

วิดีโอนี้ยังระบุอีกว่า ชาวจีนนั้น "เหยียดเชื้อชาติ" แต่สวีเดนนั้น ต้อนรับคนผิวสี ชาวอาหรับ ยิว และกระทั่งกลุ่มคนรักเพศเดียวกัน "เพราะสวีเดนเชื่อในหลักการที่มนุษย์มีคุณค่าเท่าเทียมกัน แม้ว่า หลักการนี้จะไม่มีในประเทศจีน" คำบรรยายในวิดีโอ ระบุ

วิดีโอนี้จบลงที่พิธีกรหญิงกล่าวว่า "สวีเดนยินดีต้อนรับนักท่องเที่ยวชาวจีน แต่พวกเขาอาจถูกทุบตีก็เป็นได้ หากทำตัวไม่เหมาะสม"

ปฏิกิริยาของชาวจีน

ชาวจีนจำนวนมากในสื่อสังคมออนไลน์แสดงความโกรธเคืองต่อรายการนี้ มีความเห็นออกมากมายบนโซเชียลมีเดียยอดนิยมอย่าง เว่ยโป๋ ทำให้แฮชแท็ก #SwedishTVShowInsultsChinesePeople ติดอันดับเทรนด์ดิ้ง มีผู้ติดแฮชแท็กนี้ 34 ล้านครั้ง

"นี่เป็นเรื่องให้อภัยไม่ได้ ฉันยอมรับว่านักท่องเที่ยวจีน ปฏิบัติตัวน่าละอาย แต่พวกเขา (รายการทีวี) ไม่ควร ใส่ร้ายชาวจีนทั้งประเทศอย่างนี้" ความเห็นหนึ่งระบุ

อีกหลายรายให้ความเห็นว่า ให้คนจีนเลิกไปเที่ยวสวีเดน และเลิกซื้อสินค้าแบรนด์ดังของสวีเดน ได้แก่ IKEA, H&M และ Volvo

ด้านปฏิกิริยาจากรัฐบาลจีน ก็เกรี้ยวกราดไม่แพ้กัน

"รายการนี้ใส่ร้ายและโจมตีประเทศจีนและชาวจีนอย่างรุนแรง" โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของจีน กล่าว และระบุว่า กระทรวงและสถานทูตจีนในสวีเดนกำลังดำเนินการอย่างเต็มที่เพื่อเป็นตัวแทนประเทศจีนและแสดงความไม่เห็นด้วยต่อรัฐบาลสวีเดน

ด้านนายโทมัส ฮอลล์ ผู้อำนวยการฝ่ายรายการบันเทิงของสถานีโทรทัศน์เอสวีที บอกกับบีบีซีว่า จุดประสงค์ของรายการมุ่งเน้นการแสดงความเห็นต่อกระแสข่าวที่กำลังร้อนแรงด้วยวิธีการเสียดสี ล้อเลียน

เขากล่าวว่า การที่รายการถูกนำไปอัพโหลดบนเว็บยูคูนั้นก็เพื่อต้องการทราบปฏิกริยาตอบรับของผู้ชมชาวจีน แต่นั่นก็กลายเป็นความผิดพลาด เขายอมรับว่านี่อาจเป็นการใส่ร้าย หมิ่นประมาท และทางสถานีขอกล่าวแสดงความเสียใจและขอโทษต่อกรณีดังกล่าว

ขัดแย้ง มากกว่าที่เพิ่งเห็น

ความไม่พอใจของชาวจีนที่นำมาสู่ความขัดแย้งระหว่างประเทศนี้ อาจมีนัยยะสำคัญที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง

เมื่อต้นเดือนที่ผ่านมา องค์ดาไล ลามะ ผู้นำทางจิตวิญญาณของทิเบต ที่รัฐบาลจีนมองว่าเป็นภัยคุกคามต่อการแยกตัวของประเทศจีน ได้เยือนประเทศสวีเดน

สื่อของทางการจีน ปฏิเสธข้อกล่าวหานี้ และระบุว่า ความบาดหมางครั้งนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการไปเยือนสวีเดนขององค์ดาไล ลามะ แต่อย่างใด

Image copyright Getty Images

และยังมีกรณีที่ นายกุย มินไฮ ชาวจีนที่ได้รับสัญชาติสวีเดน ซึ่งเป็นเจ้าของร้านหนังสือแห่งหนึ่งในฮ่องกงที่โด่งดังในหมู่นักท่องเที่ยวจากจีนแผ่นดินใหญ่เพราะมีหนังสือเกี่ยวกับการเมืองจีน หรือเรื่องซุบซิบที่วิจารณ์ผู้นำจีน ซึ่งถูกเจ้าหน้าที่จีนจับกุมเมื่อเดือน ม.ค. ขณะกำลังเดินทางไปปักกิ่ง

ในตอนนั้นเขาอยู่กับนักการทูตสวีเดน 2 คน และถูกระบุว่ากำลังอยู่ระหว่างทางไปพบแพทย์ชาวสวีเดน ซึ่งสื่อทางการจีน กล่าวหาว่า ทางการสวีเดน กำลังพยายามลักพาตัวเขาออกจากประเทศจีน

นักวิเคราะห์ด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของสวีเดน ประเมินว่า คำอธิบายที่พอฟังได้เกี่ยวกับสิ่งที่จะทำลายความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศ คือ กรณีของนายกุย มิน ไฮ

"หากกุย มิน ไฮ ยังอยู่ในการควบคุมตัวของจีน นี่อาจเป็นสาเหตุใหญ่ของความไม่ลงรอยกัน หากการเรียกร้องให้ปล่อยตัวนายกุยมีมากขึ้นในสวีเดน และจีนยังนิ่งเฉย ความสัมพันธ์ก็มีแนวโน้มที่จะแย่ลง" นายไวค์กิ้ง โบห์แมน กล่าว

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม