ภูเขาไฟอินโดนีเซียระเบิด เกิดสึนามิถล่มชายฝั่ง ยอดผู้เสียชีวิตทะลุ 400 คน

  • 25 ธันวาคม 2018
เจ้าหน้าที่ระบุว่า ภูเขาไฟ อะนัก กรากาตัว อาจจะเป็นสาเหตุของดินถล่มใต้ทะเล Image copyright EPA
คำบรรยายภาพ เจ้าหน้าที่ระบุว่า ภูเขาไฟ อะนัก กรากาตัว อาจจะเป็นสาเหตุของดินถล่มใต้ทะเล

ยอดผู้เสียชีวิตจากเหตุสึนามิพัดถล่มชายฝั่งรอบช่องแคบซุนดา ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างเกาะสุมาตราและเกาะชวาของอินโดนีเซีย ภายหลังภูเขาไฟอะนัก กรากาตัวระเบิด เพิ่มสูงขึ้นเป็นอย่างน้อย 429 คน และยังมีผู้สูญหายอีกราว 150 คน

สำนักงานบรรเทาภัยพิบัติแห่งชาติของอินโดนีเซีย ระบุอีกว่า เหตุภัยพิบัติดังกล่าวทำให้มีผู้ได้รับผลกระทบกลายเป็นคนไร้บ้านกว่า 16,000 คน ขณะที่ผู้ที่อยู่อาศัยที่อยู่ริมชายฝั่งใกล้กับที่ตั้งของภูเขาไฟ ได้รับคำเตือนให้ออกห่างจากชายหาดท่ามกลางความหวาดกลัวว่าจะเกิดสึนามิรอบใหม่

Image copyright AFP/Getty Images
คำบรรยายภาพ ภาพความเสียหายบริเวณชายหาคาริตาในจังหวัดบันเติน ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะชวา

เจ้าหน้าที่และผู้เชี่ยวชาญคาดว่าคลื่นยักษ์สึนามิอาจเกิดจากดินและหินจากภูเขาไฟถล่มลงไปในทะเล หลังจากภูเขาไฟกรากาตัวเกิดระเบิดขึ้น บวกกับเป็นช่วงพระจันทร์เต็มดวงซึ่งจะส่งผลให้ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นยิ่งทำให้ความรุนแรงจากคลื่นยักษ์รุนแรงมากขึ้น ซึ่งเหตุเกิดขึ้นเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาเวลา 21.30 น. ตามเวลาท้องถิ่น (ซึ่งเป็นเวลาเดียวกันในประเทศไทย)

อุปกรณ์ของท่านไม่สามารถใช้งานเครื่องเล่นสื่อได้
อาคารบ้านเรือนพังราบจากสึนามิ

มีรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตแล้ว ในเมืองปันเดอกลัง และเซรัง บนเกาะชวา และเมืองลัมปุงบนเกาะสุมาตรา อย่างไรก็ตามเจ้าหน้าที่ระบุอีกว่า ยอดผู้เสียชีวิตอาจจะเพิ่มสูงขึ้น

รีเบคกา เฮนสกี บรรณาธิการแผนกภาษาอินโดนีเซีย ระบุว่า มีรายงานว่ายอดผู้เสียชีวิตในจังหวัดลัมปุงแห่งเดียวอาจจะมีจำนวนหลายร้อยคน

Image copyright EPA
คำบรรยายภาพ ซากความเสียหายที่เกิดขึ้นจากความรุนแรงของคลื่นยักษ์

ทางการอินโดนีเซียแจ้งเตือนประชาชนให้อยู่ห่างจากชายฝั่ง เนื่องจากเกรงว่าอาจจะเกิดสึนามิขึ้นซ้ำอีก ขณะที่นายโจโก วิโดโด ประธานาธิบดีอินโดนีเซียส่งการให้หน่วยงานต่าง ๆ ระดมกำลังกันอย่างเต็มที่ และได้ทวีตข้อความแสดงความเสียใจอย่างสุดซื้งต่อครอบครัวผู้ที่สูญเสีย

ด้านนายกรัฐมนตรีออสเตรเลียก็กล่าวแสดงความเสียใจต่อครอบครัวผู้ที่เสียชีวิต และว่าพร้อมให้การช่วยเหลือทางการอินโดนีเซีย

มีการเตือนภัยล่วงหน้าหรือไม่?

เป็นเรื่องที่น่าตกใจไม่น้อย หลังจากที่ นายซูโตโป เปอร์โว นูโกรโฮ โฆษกสำนักงานบรรเทาภัยพิบัติแห่งชาติของอินโดนีเซีย ให้ข่าวในช่วงแรกว่า คลื่นซัดชายหาดดังกล่าวไม่ใช่สึนามิ แต่เป็นเพียงน้ำขึ้นจากพายุ (tidal surge) จึงแจ้งประชาชนว่าอย่าตื่นตระหนก

ต่อมาเขาได้ออกมากล่าวขอโทษถึงความผิดพลาด โดยระบุว่าเป็นความเข้าใจผิดเพราะไม่มีรายงานว่าแผ่นดินไหว ขณะเดียวกันในช่วงเช้าที่ผ่านมา กลับเกิดความผิดพลาดขึ้นอีก เพราะไซเรนเตือนภัยสึนามิในเมืองปันเดอกลังกลับมีเสียงเตือนขึ้นโดยปราศจากการกดปุ่มสัญญาณจากเจ้าหน้าที่ ยิ่งสร้างความตื่นตระหนกขึ้นไปอีก

Image copyright SOCIAL MEDIA
คำบรรยายภาพ คลื่นสึนามิพัดถล่มขณะที่วงดนตรีที่ Band Seventeen กำลังทำการแสดง
Image copyright BNPB
คำบรรยายภาพ ภาพความเสียหายที่ชายฝั่งในเมืองอันเยอร์ ที่เผยแพร่โดยสำนักงานบรรเทาภัยพิบัติแห่งชาติของอินโดนีเซีย

อีกด้านหนึ่ง บรรณาธิการแผนกภาษาอินโดนีเซีย ซึ่งปักหลักรายงานข่าวอยู่ที่เมืองอันเยอร์ บนเกาะชวา ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่ประสบภัยบอกว่า การรักษาผู้ได้รับบาดเจ็บยังคงเป็นไปอย่างยากลำบาก

เธอรายงานอีกว่า ประชาชนในพื้นที่ไม่ได้รับการเตือนภัยสึนามิล่งหน้าก่อนถูกถล่ม

คนไทยยังไม่ได้รับผลกระทบ

ด้านสถานเอกอักรราชทูต ณ กรุงจาร์การ์ตา ของอินโดนีเซียระบุในแถลงการณ์ผ่านเฟซบุ๊กเพจว่า จากการตรวจสอบกับเครือข่ายนักศึกษาไทยในเขต Lampung ซึ่งมีประมาณ 30 คน พบว่าปลอดภัยดี โดยยังไม่มีรายงานคนไทยได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ครั้งนี้

Image copyright EPA
คำบรรยายภาพ บ้านเรือนหลายหลังพังราบเป็นหน้ากลอง หลังจากคลื่นยักษ์สึนามิพัดถล่ม

เกิดคลื่นซัดสองระลอก

ออยสไตน์ ลุนด์ แอนเดอร์สัน ช่างภาพชาวนอร์เวย์ ผู้อยู่ในเหตุการณ์บนชายหาดแห่งหนึ่งบนเกาะชวาตะวันตก ให้สัมภาษณ์บีบีซี เวิร์ล นิวส์ว่า ในขณะนั้นเขาอยู่บนชายหาดคนเดียว และพยายามที่จะถ่ายภาพการระเบิดของภูเขาไฟอะนัก กรากาตัว ส่วนครอบครัวของเขากำลังนอนหลับพักผ่อนในห้องพัก

เมื่อวานตอนเย็นเขาสังเกตว่า การระเบิดของภูเขาไฟลุกนี้ค่อนข้างรุนแรง อย่างไรก็ตาม ก่อนที่จะมีคลื่นยักษ์ซัดชายฝั่ง กลับไม่มีการปะทุใด ๆ ให้เห็นเลย มองไปมีแต่เพียงความมืด

Image copyright Oystein Lund Andersen
คำบรรยายภาพ ถนนเต็มไปด้วยน้ำท่วมบนชายหาดบนเกาะชวาตะวันตกหลังเกิดสึนามิขึ้น

ทันทีที่เขาเห็นคลื่นยักษ์ สิ่งที่เขาต้องทำคือวิ่งหนีเอาตัวรอด โดยคลื่นที่ซัดเข้ามามีสองระลอก ระลอกแรงไม่รุนแรงนักจึงทำให้เขาวิ่งหนีตรงไปยังโรงแรมที่พักเพื่อปลุกภรรยาและลูกได้ทันก่อนคลื่นระลอกหลังที่ขนาดใหญ่และรุนแรงกว่าจะเข้ามา โดยพวกเขาและแขกคนอื่น ๆ ในโรงแรมได้ปีนขึ้นไปเนินป่าข้างหลังโรงแรม ซึ่งเป็นที่สูงและรอจนถึงขณะนี้ (หมายถึงเวลาที่เขาให้สัมภาษณ์เมื่อวันอาทิตย์ 23 ธ.ค. ที่ผ่านมา)

ภาพที่เขาเห็นในตอนนั้นเมื่อคลื่นเคลื่อนตัวผ่านโรงแรมที่เขาอยู่มันได้กวาดรถยนต์ออกจากถนนไปเลย

เจ้าหน้าที่กำลังสืบค้นหาสาเหตุว่าสึนามิดังกล่าวเกิดขึ้นจากภูเขาไฟอะนัก กรากาตัวหรือไม่ ในขณะที่เจสส์ ฟีนิกซ์ นักภูเขาไฟวิทยาบอกกับบีบีซีว่า เมื่อภูเขาไฟระเบิด หินหนืดแมกมาจะผลักพื้นดินออกไปและสามารถเคลื่อนย้ายทำลายหินที่แข็งตัวใต้พิภพได้ นั่นสามารถทำให้เกิดดินถล่มได้

นักภูเขาไฟวิทยารายนี้อธิบายเพิ่มเติมว่า เพราะบางส่วนของภูเขาไฟกรากาตัวอยู่ใต้น้ำ แทนที่จะมีเพียงการเกิดดินถล่มเพียงอย่างเดียว แต่เมื่อเกิดขึ้นใต้ทะเลก็เป็นเหตุให้เกิดสึนามิได้เช่นกัน

ประเทศอินโดนีเซีย ตั้งอยู่บนวงแหวนแห่งไฟ จึงไม่น่าแปลกที่จะเกิดภูเขาไฟระเบิด แผ่นดินไหวและสึนามิอยู่บ่อยครั้ง อย่างเมื่อเดือน ก.ย. ที่ผ่านมา มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 2 พันคน หลังจากเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงทางตอนกลางของเกาะสุลาเวสี ซึ่งทำให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิพัดถล่มเมืองปาลูพังเสียหายอย่างรุนแรง

Image copyright GALLO IMAGES/ORBITAL HORIZON/COPERNICUS SENTIN
คำบรรยายภาพ ภาพถ่ายทางอากาศเผยให้เห็นภาพการปะทุของภูเขาไฟ อะนัก กรากาตัว เมื่อเดือน ส.ค. ที่ผ่านมา

เมื่อวันที่ 26 ธ.ค. 2547 เกิดสึนามิครั้งใหญ่ที่เกิดจากแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย ในครั้งนั้นคลื่นยักษ์ได้ขยายวงซัดชายฝั่งของ 14 ประเทศ รวมทั้ง อินโดนีเซียและไทยรวมอยู่ด้วย และคร่าชีวิตไปกว่า 228,000 คน

Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ ประชาชนบางส่วนเมืองปันเดกลังที่วิ่งเข้าไปหลบภัยในมัสยิดแห่งหนึ่งหลังจากเกิดสึนามิพัดถล่ม

สำหรับภูเขาไฟอะนัก กรากาตัว ในรอบหลายเดือนที่ผ่านมา มีการปะทุอย่างต่อเนื่อง สำนักงานทางธรณีวิทยาของอินโดนีเซียรายงานว่า เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาภูเขาไฟลูกนี้ปะทุเป็นเวลา 2 นาทีกับอีก 12 วินาที พ่นเถ้าถ่านขึ้นสู่ท้องฟ้าสูงกว่า 400 เมตรจากปากปล่องภูเขาไฟ และเตือนภัยไม่ให้เข้าใกล้ภูเขาไฟดังกล่าวในรัศมี 2 กิโลเมตร

Image copyright OYSTEIN LUND ANDERSEN

ทำความรู้จักภูเขาไฟกรากาตัว

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ เกาะภูเขาไฟกรากาตัวได้สิ้นสลายไปหลังจากการระเบิดในปี ค.ศ. 1883

ในเดือน ส.ค. 2426 (ค.ศ.1883) ภูเขาไฟลูกนี้เกิดปะทุครั้งรุนแรงที่สุด ที่มีการจดบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์เพราะว่า

  • เกิดสึนามิรุนแรงหลายระลอก โดยมีความสูงของคลื่นกว่า 41 เมตร คร่าชีวิตมากกว่า 3 หมื่นคน
  • มีรายงานว่าคนจำนวนหลายพันคนเสียชีวิตจากเถ้าถ่านร้อนที่ถูกปล่อยออกมาจากภูเขาไฟ
  • ความรุนแรงของการระเบิดเทียบเท่ากับความรุนแรงของระเบิดทีเอ็นทีจำนวน 200 เมกะตัน หรือ รุนแรงกว่า 1.3 หมื่นเท่าของระเบิดนิวเคลียร์ที่ถูกปล่อยถล่มเมืองฮิโรชิมาของญี่ปุ่นเมื่อปี 2488 (ค.ศ.1945)
  • เสียงระเบิดได้ยินไกลแม้ว่าจะอยู่ห่างออกไปกลายพันกิโลเมตร
  • การระเบิดของภูเขาไฟลูกนี้ทำให้อุณหภูมิของโลกลดลง 1 องศาเซลเซียส ในปีถัดมา
  • การระเบิดครั้งนั้นทำให้เกาะภูเขาไฟหายไปเลย

ต่อมาในปี 2470 (ค.ศ. 1927) ก็ได้เกิดเกาะภูเขาไฟแห่งใหม่ขึ้น โดยเรียกว่า อะนัก กรากาตัว หรือ แปลว่า "บุตรแห่งกรากาตัว"

Image copyright EPA
คำบรรยายภาพ อะนัก กรากาตัว มีความหมายว่า "บุตรแห่งกรากาตัว" (ภาพนี้ถ่ายขึ้นขณะภูเขาไฟลูกนี้ปะทุพ่นเถ้าถ่านออกมาเมื่อวันที่ 18 ก.ค.2018

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม