อุยกูร์: 7 วันในค่ายปรับทัศนคติของจีน

  • 16 กุมภาพันธ์ 2019
ไอโบตา เซริก
คำบรรยายภาพ ไอโบตา เซริก บอกว่า พ่อของเธอหายตัวไปในศูนย์กักกันของจีน

รัฐบาลจีนเรียกค่ายเหล่านี้ว่า "ศูนย์ฝึกอาชีพ" ที่ให้บริการฟรี แต่ไอโบตา เซริก ชาวคาซัคเชื้อสายจีนเรียกสถานที่หนึ่งในนั้นที่พ่อของเธอถูกส่งตัวไปอยู่ ว่า "เรือนจำ"

คูเดย์เบอร์เกิน เซริก พ่อของเธอ เป็นอิหม่ามในเมืองทาร์บากาเตย์ (หรือที่ชาวจีนเรียกว่า ถ่าเฉิง) ในภูมิภาคซินเจียงทางตะวันตกของจีน เมื่อเดือน ก.พ. 2018 หลังจากที่ตำรวจมาควบคุมตัวเขาไป ไอโบตาก็ไม่ได้ยินข่าวพ่ออีกเลย

"ฉันไม่รู้ว่าทำไมพ่อถึงถูกจำคุก เขาไม่ได้ทำผิดกฎหมายอะไรของจีนเลย เขาไม่ได้ถูกศาลไต่สวน" เธอกล่าวก่อนจะ ร้องไห้ออกมาขณะถือรูปเล็ก ๆ ของเขาอยู่ในมือ

ผมเจอกับไอโบตาพร้อมกับกลุ่มชาวคาซัคเชื้อสายจีนในเมืองอัลมาตี เมืองใหญ่ที่สุดของคาซัคสถาน พวกเขารวมตัวกันที่สำนักงานเล็ก ๆ แห่งหนึ่งเพื่อยื่นคำร้องต่อรัฐบาลคาซัคสถานให้ช่วยหาทางปล่อยตัวญาติที่หายตัวไปใน "ค่ายปรับทัศนคติทางการเมือง" หลายแห่ง

คณะกรรมการว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติของสหประชาชาติ ได้รับรายงานที่น่าเชื่อถือหลายฉบับว่า มีคนราว 1 ล้านคน ถูกควบคุมตัวในค่ายกักกันหลายแห่งในซินเจียง เกือบทั้งหมดมาจากชนกลุ่มน้อยที่นับถือศาสนาอิสลาม อย่างชาวอุยกูร์, คาซัค ฯลฯ

มีชาวคาซัคมากกว่า 1 ล้านคนอาศัยอยู่ในจีน หลังจากที่สหภาพโซเวียตล่มสลาย ชาวคาซัคหลายพันคนย้ายไปอยู่ในคาซัคสถานดินแดนที่อุดมไปด้วยน้ำมัน โดยได้รับแรงจูงใจจากนโยบายของคาซัคสถานที่ต้องการการดึงดูดกลุ่มชาติพันธุ์คาซัค ปัจจุบัน คนเหล่านี้รู้สึกว่าถูกตัดขาดกับญาติพี่น้องที่อาศัยอยู่ในจีน

คำบรรยายภาพ นูร์บูลัต ตูร์ซันจัน ระบุว่า เจ้าหน้าที่ทางการจีนได้ยึดหนังสือเดินทางของพ่อและแม่ของเขาไว้

นูร์บูลัต ตูร์ซันจัน อูลู ซึ่งย้ายมาอยู่ในภูมิภาคอัลมาตีในปี 2016 กล่าวว่า พ่อแม่ที่อายุมากแล้วของเขาไม่สามารถย้ายออกจากจีนมาอยู่คาซัคสถานได้ เพราะเจ้าหน้าที่ทางการยึดหนังสือเดินทางของพวกเขาไว้

เบกมูรัต นูซูปกัน อูลู ผู้ยื่นคำร้องอีกคนหนึ่ง กล่าวว่า ญาติในจีน ไม่กล้าคุยผ่านโทรศัพท์หรือ WeChat แอปพลิเคชันสนทนายอดนิยมของจีน ความกลัวของพวกเขาดูสมเหตุสมผล

"พ่อตาของผมมาเยี่ยมเมื่อเดือน ก.พ. 2018 เขาโทรศัพท์จากบ้านผมไปหาลูกชายของเขาในจีน เขาถามสารทุกข์สุกดิบลูก หลังจากนั้นไม่นาน บาอูร์จัน ลูกชายของเขาก็ถูกควบคุมตัว มีคนบอกเขาว่า เพราะลูกเขารับโทรศัพท์จากคาซัคสถาน 2-3 ครั้ง เลยถูกส่งไปเข้าค่ายการเมือง"

ฮิวแมนไรท์วอทช์ (Human Rights Watch) ระบุว่า ผู้ถูกควบคุมตัว ถูกจับ "โดยไม่ถูกต้องตามกฎหมาย" ไม่มีการตั้งข้อหาหรือไต่สวนใด ๆ และไม่ได้พบทนายหรือครอบครัว

Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ จีนยืนกรานว่า ศูนย์ควบคุมตัวของจีน อย่างเช่นศูนย์ในเมืองคัชการ์ ตั้งขึ้นเพื่อ "ฝึกอาชีพ"

โอรีนเบก ค็อกซีเบก ชาวกลุ่มชาติพันธุ์คาซัค ที่เคยถูกส่งตัวไปอยู่ในค่ายหลายแห่งเป็นเวลาหลายเดือน

"ผมอยู่ในค่ายนรกที่นั่น 7 วัน" เขาเล่า "เขาใส่กุญแจมือผม มัดขาผมไว้ โยนผมลงไปในหลุม ผมชูมือขึ้น และแหงนมอง ตอนนั้นเอง เขาก็เทน้ำใส่ ผมร้องลั่น"

"ผมจำไม่ได้ว่าเกิดอะไรขึ้นต่อจากนั้น ผมไม่รู้ว่าผมอยู่ในหลุมนานแค่ไหน แต่มันเป็นหน้าหนาวและอากาศหนาวมาก พวกเขาบอกว่า ผมเป็นคนทรยศ ผมมีสองสัญชาติ ผมมีหนี้และเป็นเจ้าของที่ดิน"

เขาบอกว่า เรื่องเหล่านั้นไม่เป็นความจริงเลย

หนึ่งสัปดาห์ต่อมา นายค็อกซีเบก ถูกนำตัวไปยังอีกที่หนึ่ง ซึ่งเขาได้ฝึกร้องเพลงจีนและภาษาจีน มีคนบอกเขาว่า เขาจะออกไปได้ ถ้ารู้จักคำจีน 3,000 คำ

คำบรรยายภาพ โอรีนเบก ค็อกซีเบก บอกว่า เขาถูกโยนลงหลุม

"ในภาษาจีนพวกเขาเรียกมันว่า ค่ายปรับทัศนคติ เพื่อสอนคน แต่ถ้าพวกเขาอยากจะให้การศึกษาแก่คน ทำไมต้องใส่กุญแจมือด้วย"

"พวกเขาควบคุมตัวชาวคาซัค เพราะว่าเป็นชาวมุสลิม ทำไมต้องขังพวกเขา เป้าหมายของจีนคือการเปลี่ยนชาวคาซัคให้เป็นชาวจีนและกำจัดกลุ่มชาติพันธุ์ทั้งหมดทิ้ง" เขากล่าว

มันเป็นไปไม่ได้ที่จะตรวจสอบเรื่องราวที่โอรีนเบก ค็อกซีเบก เล่า ได้อย่างอิสระ แต่คำบอกเล่าของเขาคล้ายคลึงกับอีกหลายคนที่ฮิวแมนไรท์วอทช์และนักเคลื่อนไหวอื่น ๆ สอบถาม

บีบีซีขอให้สถานทูตจีนในคาซัคสถานแสดงความเห็น แต่ไม่ได้รับการตอบรับ สื่อของรัฐได้อ้างคำพูดเจ้าหน้าที่ทางการจีนว่า ค่ายต่าง ๆ เป็น "ศูนย์ฝึกอาชีพ" ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อ "กำจัดสภาพแวดล้อมที่ทำให้เกิดลัทธิก่อการร้ายและความสุดโต่งทางศาสนา"

รัฐบาลคาซัคระบุว่า ข้อจำกัดต่าง ๆ ที่มีต่อพลเมืองชาวจีนในประเทศจีน เป็นเรื่องภายในของจีน ทางคาซัคสถานจะไม่เข้าไปแทรกแซง อย่างไรก็ตาม คาซัคสถานระบุว่า จะพยายามช่วยพลเมืองชาวคาซัคทุกคนที่ถูกควบคุมตัวอยู่ในจีน

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม