ดวงจันทร์กำลังหดตัวเล็กลงจนเกิดแผ่นดินไหวในบางส่วน

  • 15 พฤษภาคม 2019
ดวงจันทร์ขณะเกิดจันทรุปราคาบางส่วน Image copyright EPA
คำบรรยายภาพ ดวงจันทร์ขณะเกิดจันทรุปราคาบางส่วน

ทีมนักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันค้นพบว่า ดวงจันทร์ซึ่งเป็นดาวเคราะห์บริวารของโลกกำลังหดตัวเล็กลง ซึ่งปรากฏการณ์นี้ทำให้เกิดการแตกร้าวบนพื้นผิวหลายแห่ง จนกลายเป็นรอยเลื่อนแผ่นดินไหวบนดวงจันทร์ที่บางครั้งทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนขนาด 5.5 ขึ้นได้

ทีมวิจัยดังกล่าวซึ่งตีพิมพ์ผลการค้นพบในวารสาร Nature Geoscience ชี้ว่าแกนกลางของดวงจันทร์ที่เย็นตัวลงทำให้เปลือกนอกของดวงจันทร์หดตัวยุบลงราว 50 เมตร ตลอดช่วงหลายร้อยล้านปีที่ผ่านมา

การหดตัวของแกนกลางนี้ทำให้เกิดรอยแตกร้าวที่พื้นผิว คล้ายกับลูกองุ่นแห้งที่หดตัวลงจนกลายเป็นลูกเกดผิวเหี่ยวย่น แต่พื้นผิวของดวงจันทร์นั้นไม่ยืดหยุ่นเหมือนผิวองุ่น จึงเกิดการแตกร้าวเป็นรอยเลื่อนแผ่นดินไหวยาวหลายกิโลเมตรขึ้นหลายแห่ง โดยด้านหนึ่งของรอยแยกจะยกตัวเกยอีกด้านหนึ่งอยู่ ทำให้เกิดภูมิประเทศที่มีลักษณะเป็นแนวหน้าผาสูงหลายสิบเมตร

มีการวิเคราะห์การสั่นสะเทือนของพื้นผิวดวงจันทร์ในพื้นที่ดังกล่าว ซึ่งข้อมูลนี้ได้จากอุปกรณ์ตรวจวัดที่ยานอะพอลโล 11, 12, 14, 15, 16 นำไปติดตั้งไว้ในสถานที่ใกล้รอยเลื่อน 4 แห่งระหว่างปี 1969-1977 พบว่ามีแผ่นดินไหวขนาด 2-5 ตามมาตราริกเตอร์เกิดขึ้นบนดวงจันทร์ถึง 28 ครั้ง โดยมีศูนย์กลางการสั่นสะเทือนไม่ลึกมากนัก แต่มีความรุนแรงสูงสุดที่ขนาด 5.5 ซึ่งมากพอที่จะทำให้เกิดความเสียหายกับสิ่งปลูกสร้างได้

Image copyright NASA/GSFC/ASU
คำบรรยายภาพ รอยเลื่อนที่เพิ่งเกิดใหม่แสดงว่าดวงจันทร์ยังคงมีความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาอยู่

ผลการวิเคราะห์ยังพบว่า เหตุแผ่นดินไหวบนดวงจันทร์ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นเมื่อดวงจันทร์เคลื่อนเข้าใกล้ตำแหน่งที่ห่างจากโลกมากที่สุดในวงโคจร (Apogee) ซึ่งในขณะนั้นแรงกดไทดัล (Tidal stress) ที่เกิดจากอิทธิพลแรงโน้มถ่วงของโลก จะยิ่งเสริมแรงให้เกิดการสั่นสะเทือนบนดวงจันทร์มากขึ้นได้

ดร. โทมัส วัตเทอร์ส ผู้นำทีมวิจัยของนาซาและผู้เชี่ยวชาญจากพิพิธภัณฑ์การเดินอากาศและอวกาศแห่งชาติสมิธโซเนียน บอกว่า "เรารู้ว่ามีรอยเลื่อนแผ่นดินไหวเกิดใหม่อยู่นับพันแห่งบนดวงจันทร์ และถ้ามันยังคงเคลื่อนไหวอยู่ ก็ถือว่าเป็นสิ่งที่มนุษย์ควรเฝ้าระวังและจะต้องศึกษาให้มากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการตั้งสถานีสำรวจบนดวงจันทร์ครั้งต่อไป"

ทั้งนี้ องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯหรือนาซา ประกาศว่าจะส่งมนุษย์อวกาศหญิงคนแรกเข้าร่วมภารกิจสำรวจดวงจันทร์ครั้งใหม่ ซึ่งจะมีขึ้นในปี 2024 โดยตั้งเป้าหมายว่าจะลงสำรวจดวงจันทร์ที่บริเวณขั้วใต้ ก่อนที่จะตั้งสถานีสำรวจถาวรให้ได้ภายในปี 2028

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม