อาหรับ-อิสราเอล : ชาติอาหรับรุมประณามแผนนายกฯ อิสราเอล หวังผนวกรวมหุบเขาจอร์แดน

  • 12 กันยายน 2019
นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู กล่าวระหว่างการประกาศแผนการเมื่อ 10 ก.ย. Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ นายเนทันยาฮู ประกาศแผนการนี้ผ่านทางโทรทัศน์เมื่อวันอังคาร ก่อนหน้าที่จะมีการเลือกตั้ง

ชาติอาหรับประณามแผนการของนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ที่ต้องการจะผนวกรวมพื้นที่ 1 ใน 3 ของเขตเวสต์แบงก์ที่อิสราเอลยึดครองอยู่

เมื่อ 10 ก.ย. นายเนทันยาฮูประกาศว่าจะขยายอธิปไตยของอิสราเอลเหนือหุบเขาจอร์แดน (Jordan Valley) และทะเลสาบเดดซีทางตอนเหนือ ถ้าเขาได้กลับเข้าทำหน้าที่หลังการเลือกตั้งทั่วไปในสัปดาห์หน้า

เจ้าหน้าที่ทางการในจอร์แดน ซาอุดีอาระเบียและตุรกีวิจารณ์การประกาศนี้อย่างรุนแรง

นายซาเอบ เอเรอคัต หัวหน้าผู้เจรจาของปาเลสไตน์กล่าวว่า แผนการนี้จะ "ผิดกฎหมายอย่างชัดแจ้ง"

เขากล่าวว่า แผนการผนวกรวมที่นายเนทันยาฮูเสนอจะ "ฝังกลบโอกาสที่จะเกิดสันติภาพขึ้น"

อิสราเอลยึดครองเขตเวสต์แบงก์มาตั้งแต่ปี 1967 แต่ยังไม่ได้ผนวกรวมเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของอิสราเอล

ชาวปาเลสไตน์ต้องการใช้พื้นที่ทั้งหมดของเขตเวสต์แบงก์ก่อตั้งรัฐอิสระในอนาคต นายเนทันยาฮูเคยยืนกรานมาโดยตลอดว่า อิสราเอลจะไม่ออกจากหุบเขาจอร์แดนด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง

โฆษกของสหประชาติกล่าวว่า การผนวกรวมที่ถูกเสนอนั้นจะ "ไม่มีผลทางกฎหมายระหว่างประเทศ"

เนทันยาฮู พูดอะไรบ้าง

จากผลการสำรวจความคิดเห็นพบว่า พรรคลิคุดซึ่งเป็นฝ่ายขวาของนายกรัฐมนตรีอิสราเอล มีคะแนนสูสีกับกับพรรคสายกลางที่เป็นฝ่ายค้าน เขาได้เปิดเผยถึงแผนการนี้ในการกล่าวผ่านทางโทรทัศน์

นายเนทันยาฮูกล่าวว่า "วันนี้ผมขอประกาศเจตจำนง หลังจากตั้งรัฐบาลใหม่แล้ว ผมจะขยายอธิปไตยของอิสราเอลไปยังพื้นที่หุบเขาจอร์แดนและทะเลสาบเดดซีทางตอนเหนือ"

เขากล่าวว่าอาจทำเรื่องนี้ได้ทันทีหลังการเลือกตั้งถ้าเขาได้รับ "อำนาจอย่างชัดเจน" จากพลเมืองอิสราเอล และแผนการนี้ จะทำให้อิสราเอลคว้าโอกาสครั้งประวัติศาสตร์ไว้ได้

แต่ฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองในอิสราเอลของนายเนทันยาฮู เพิกเฉยต่อแผนการดังกล่าวเพราะเห็นว่าเป็นการสร้างกระแสในช่วงเลือกตั้ง

เขายังประกาศอีกครั้งด้วยว่าจะผนวกรวมเขตตั้งถิ่นฐานของชาวยิวในเขตเวสต์แบงก์ แต่ระบุว่าเรื่องนี้ต้องรอจนกว่า จะมีแผนการของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ ต่อข้อตกลงสันติภาพระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์ออกมาก่อน

นายเนทันยาฮูเคยให้คำมั่นสัญญาเกี่ยวกับการเลือกตั้งก่อนการเลือกตั้งในเดือน เม.ย. แต่หลังการเลือกตั้ง เขาไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลผสมที่ทำงานได้ ทำให้ต้องจัดการเลือกตั้งอีกครั้งที่จะเกิดขึ้นในวันที่ 17 ก.ย. นี้

ทอม เบตแมน ผู้สื่อข่าวตะวันออกกลางของบีบีซีกล่าวว่า การประกาศของนายกรัฐมนตรีเนทันยาฮู น่าจะทำให้เขาได้รับเสียงสนับสนุนจากกลุ่มที่เป็นฝ่ายขวาทางการเมือง

นายยาแอร์ ลาพีด ผู้นำร่วมของพรรคบลูแอนด์ไวต์ (Blue and White) ได้วิจารณ์นายเนทันยาฮูว่า เขา "ไม่ได้ต้องการผนวกรวมดินแดน แต่เขาต้องการผนวกรวมคะแนนเสียง"

"นี่คือลูกเล่นในการเลือกตั้ง เป็นลูกเล่นที่ไม่ประสบความสำเร็จเอาเสียเลย เพราะว่าคำโกหกของเขามันชัดเจนมาก"

ขณะที่เจ้าหน้าที่ของทำเนียบขาวกล่าวว่า นโยบายของสหรัฐฯ ยังคงเหมือนเดิมไม่เปลี่ยนแปลง

เมื่อวันที่ 10 ก.ย. นายเนทันยาฮูถูกกลุ่มเจ้าหน้าที่อารักขานำตัวลงจากเวทีในช่วงหาเสียงในเมืองแอชดอด (Ashdod) เมืองทางใต้ของอิสราเอล หลังจากที่สัญญาณโจมตีทางอากาศดังขึ้น

อิสราเอลระบุว่าได้ยิงสกัดจรวดที่ทางปาเลสไตน์ยิงมาจากฉนวนกาซาตก 2 ลูก นายเนทันยาฮู ยังได้ขึ้นกล่าวปราศรัยต่ออีกหลายนาทีในเวลาต่อมา

ในการตอบโต้ต่อเหตุการณ์นี้ อิสราเอลระบุว่าช่วงเช้าวันที่ 11 ก.ย. ตามเวลาท้องถิ่น เครื่องบินของอิสราเอลได้โจมตีเป้าหมายในฉนวนกาซา 15 จุด รวมถึงคลังอาวุธด้วย

ฝ่ายอื่นมีปฏิกิริยาอย่างไร

โฆษกของนายอันโตนิโอ กูเตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติกล่าวว่าการเคลื่อนไหวดังกล่าวจะ "ทำลาย" โอกาสที่จะรื้อฟื้นการเจรจาสันติภาพ

สเตฟาน ยูจารีก กล่าวว่า "การตัดสินใจใด ๆ ของอิสราเอลในการบังคับใช้กฎหมาย อำนาจศาล และการปกครอง ในเขตเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครองอยู่จะไม่มีผลทางกฎหมายระหว่างประเทศ"

สันนิบาตอาหรับ ซึ่งประกอบด้วย 22 ประเทศสมาชิก กล่าวว่าแผนการของนายเนทันยาฮูเป็น "การพัฒนาที่อันตราย" ที่เป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศและ "ทำลาย" รากฐานทางสันติภาพ

ฮานัน อาชชราววี กล่าวว่าแผนการดังกล่าว "สมควรถูกประณามโดยไม่ต้องตั้งคำถามใด ๆ" และ "เป็นภัยคุกคามต่อสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ"

"การประกาศนี้เป็นการประกาศสงครามต่อสิทธิของชาวปาเลสไตน์ รวมถึง รากฐานของความสงบเรียบร้อยที่ยึดตามกฎกติการะหว่างประเทศ" เธอ กล่าว

Image copyright AHMAD GHARABLI
คำบรรยายภาพ หุบเขาจอร์แดนที่อุดมสมบูรณ์ คิดเป็นพื้นที่ 1 ใน 4 ของเขตเวสต์แบงก์

อายแมน ซาฟาดี รัฐมนตรีต่างประเทศของจอร์แดนเรียกแผนการนี้ว่า "การยกระดับที่รุนแรง" และเตือนว่าอาจจะ "ทำให้ทั้งภูมิภาคเกิดความรุนแรงขึ้น"

เมฟลูต ชาวูชอลู รัฐมนตรีต่างประเทศตุรกี เรียกการประกาศนี้ว่า "พวกเหยียดเชื้อชาติ" และวิจารณ์นายเนทันยาฮูว่า "ส่งสัญญาณที่ก้าวร้าวและละเมิดกฎหมายอย่างยิ่ง" ในช่วงก่อนที่จะมีการเลือกตั้ง

ซาอุดีอาระเบียประณามการประกาศแผนการนี้ผ่านทางสื่อของรัฐว่า "เป็นการยกระดับที่อันตรายอย่างมาก" และเรียกร้องให้มีการประชุมฉุกเฉินของรัฐมนตรีต่างประเทศสมาชิกองค์การความร่วมมืออิสลาม (Organisation of Islamic Cooperation--OIC) ทั้ง 57 ประเทศ

ภูมิหลังของปัญหาเวสต์แบงก์คืออะไร

อิสราเอลยึดครองเขตเวสต์แบงก์ พร้อมกับเยรูซาเลมตะวันออก กาซา และที่ราบสูงโกลัน หลังเกิดสงครามตะวันออกกลางในปี 1967 อิสราเอลได้ผนวกรวมเยรูซาเลมตะวันออกในปี 1980 และที่ราบสูงโกลันในปี 1981 แม้ว่าจะไม่ได้รับการยอมรับจากนานาประเทศมานานตลอดหลายสิบปี

แต่รัฐบาลของนายทรัมป์ได้ยอมรับการผนวกรวมทั้ง 2 ครั้ง ถือเป็นการกลับลำนโยบายของสหรัฐฯ ที่ยึดมั่นมาตลอดก่อนหน้านั้น และขณะนี้ยังไม่มีความชัดเจนว่า รัฐบาลของนายทรัมป์จะสนับสนุนทางแก้ 2 รัฐ (Two-state solution) หรือไม่ โดยแผนการทางแก้ 2 รัฐ เป็นความพยายามทางการทูตระหว่างประเทศที่เกิดขึ้นก่อนหน้านี้มาโดยตลอด เพื่อที่จะทำให้เกิดสันติภาพในภูมิภาคขึ้น

เขตเวสต์แบงก์ เป็นใจกลางของความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์ อิสราเอลสร้างถิ่นฐานของชาวยิวในเขตเวสต์แบงก์และเยรูซาเลมตะวันออกแล้วราว 140 แห่ง ซึ่งถือว่าเป็นการทำผิดกฎหมายระหว่างประเทศ แต่อิสราเอลโต้แย้งในเรื่องนี้

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม