วิจัยชี้ "คนหลงตัวเอง" มีความสุขยิ่งกว่าคนทั่วไปแม้สังคมรังเกียจ

  • 30 ตุลาคม 2019
ผู้ชายใส่สูทถ่ายรูป Image copyright Getty Images

เรามักจะหมั่นไส้และรู้สึกรำคาญคนที่ชอบโอ้อวดตัวเอง รวมทั้งรังเกียจพวกที่ชอบข่มคนอื่นเพราะคิดว่าตนเองเหนือกว่าอยู่เสมอ แต่เชื่อหรือไม่ว่า "คนหลงตัวเอง" (Narcissists)เหล่านี้ ไม่ได้เป็นทุกข์เป็นร้อนใด ๆ กับปฏิกิริยาทางลบจากคนรอบข้างแม้แต่น้อย หนำซ้ำยังอาจจะมีความสุขกับชีวิตยิ่งกว่าคนทั่วไปด้วย

ทีมนักจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยควีนส์ยูนิเวอร์ซิตีเบลฟาสต์ (QUB) ของสหราชอาณาจักร เผยผลการศึกษาเบื้องต้นจากงานวิจัยเรื่องพฤติกรรมหลงตัวเองที่พบได้มากขึ้นในสังคมปัจจุบัน โดยบรรดานักวิจัยพยายามจะหาคำตอบว่า เหตุใดโลกยุคใหม่จึงเต็มไปด้วยคนหลงตัวเอง ทั้งในสื่อสังคมออนไลน์ แวดวงการเมืองระดับชาติ และในกระแสวัฒนธรรมเชิดชูคนดัง แม้พฤติกรรมเช่นนี้จะเป็นที่รังเกียจและถือว่า "เป็นพิษ" ต่อคนรอบข้างก็ตาม

นักจิตวิทยานิยามความหมายของพฤติกรรมหลงตัวเองเอาไว้ว่า "มองตนเองเหนือกว่าผู้อื่นอย่างเกินจริง มีความมั่นใจเกินเหตุ มักมีพฤติกรรมกล้าเสี่ยง มีความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่นน้อยมาก แทบไม่มีความละอายหรือความรู้สึกผิดบาปใด ๆ" ถือเป็นหนึ่งในลักษณะนิสัยด้านมืดทางจิตวิทยา เช่นเดียวกับบุคลิกภาพแบบต่อต้านสังคมและพวกซาดิสม์ที่ชอบเห็นผู้อื่นเจ็บปวดทรมาน

อย่างไรก็ตาม พฤติกรรมหลงตัวเองในโลกยุคใหม่กลับมีแนวโน้มว่าจะได้รับการส่งเสริม แทนที่จะถูกกลไกทางสังคมลงโทษ ส่วนบรรดาคนที่หลงตัวเองนั้นก็ไม่สู้จะมีอาการเครียดหรือมีภาวะซึมเศร้ากันแต่อย่างใด แม้ตัวเองจะทำให้คนอื่นอารมณ์ขุ่นมัวอยู่เสมอก็ตาม

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ คนที่มีลักษณะนิสัยชอบหลงตัวเองกำลังเพิ่มจำนวนสูงขึ้น ทั้งในโซเชียลมีเดียและในหมู่นักการเมือง

ดร. คอสตาส ปาปาจอร์จิอู ผู้นำทีมวิจัยบอกว่า "จากการศึกษากลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้ใหญ่ 700 คน เราพบว่าพฤติกรรมหลงตัวเองนั้นเป็นประโยชน์ต่อคนที่มีบุคลิกลักษณะดังกล่าวอย่างมาก แม้มันจะส่งผลเสียต่อสังคมรอบข้างก็ตาม"

"ถึงคนหลงตัวเองจะเหยียบย่ำและกดข่มคนอื่น ๆ โดยทั่วไป แต่สำหรับพวกเขาเองแล้ว กลับมีเกราะป้องกันทางอารมณ์ที่ช่วยไม่ให้รู้สึกแย่กับตัวเองได้"

"ความมั่นใจเกินเหตุและความคิดที่ว่าตัวเองสำคัญอย่างสุดขั้ว ทำให้คนหลงตัวเองมีสภาพจิตใจที่เข้มแข็ง สามารถข้ามผ่านอุปสรรคจากการถูกปฏิเสธหรือความรู้สึกผิดหวังต่าง ๆ ได้ง่าย ซึ่งงานวิจัยในอดีตของเราชี้ว่าคุณสมบัติเหล่านี้ทำให้คนหลงตัวเองมักจะประสบความสำเร็จ ทั้งในหน้าที่การงานและในแวดวงสังคม" ดร. ปาปาจอร์จิอูกล่าว

Image copyright Lasse Kristensen

ถึงกระนั้นก็ตาม ทีมผู้วิจัยศึกษาพบด้วยว่ามีเพียงพฤติกรรมหลงตัวเองในบางประเภทเท่านั้นที่ก่อให้เกิดประโยชน์กับบุคคลดังกล่าว โดยดร. ปาปาจอร์จิอูอธิบายว่า "คนหลงตัวเองซึ่งมีบุคลิกแบบที่มองว่าตนเองยิ่งใหญ่เสียเต็มประดา ทั้งชอบหมกมุ่นเรื่องอำนาจและสถานะ จะมีความสามารถจัดการกับความเครียดและสุขภาวะทางใจของตนเองได้ดีกว่า"

"แต่พวกหลงตัวเองซึ่งมีบุคลิกแบบหวาดระแวง มีแนวโน้มจะตีความพฤติกรรมของผู้อื่นว่าเป็นศัตรูกับตนเองไปเสียหมด ทำให้ไม่เกิดผลดีต่อสุขภาพจิตแต่อย่างใด"

"การหลงตัวเองไม่ใช่เรื่องที่ดีหรือเลวไปเสียทีเดียว แต่มันคือพฤติกรรมที่เป็นผลพวงจากวิวัฒนาการ และเป็นการแสดงออกซึ่งธรรมชาติของมนุษย์ การหลงตัวเองอาจจะเป็นประโยชน์หรือเป็นโทษก็ได้ ขึ้นอยู่กับบริบทที่แวดล้อม"

ข่าวที่เกี่ยวข้อง