แปะก๊วย : นักวิทยาศาสตร์อเมริกันและจีนพบคุณสมบัติที่ทำให้ต้นแปะก๊วยอายุยืนเป็นพันปี

  • 15 มกราคม 2020
Ginkgo leaves Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ ใบต้นแปะก๊วยในช่วงฤดูใบไม้ผลิ

โดย เฮเลน บริกก์ส

บีบีซีนิวส์

นักวิทยาศาสตร์ไขความลับสำเร็จ เหตุใดต้นแปะก๊วยถึงมีชีวิตยืนกว่าพันปีได้

งานวิจัยชิ้นนี้พบว่า ต้นแปะก๊วยสามารถสร้างสารเคมีที่ต่อต้านโรคและภาวะแล้งได้ นอกจากนี้ ต้นแปะก๊วยยังต่างจากพืชชนิดอื่น ๆ ตรงที่ยีนของมันไม่ได้ถูก "ตั้งโปรแกรม" มาให้ตัวเองทรุดโทรมแก่ตัวลง

เราสามารถพบต้นแปะก๊วยได้ตามสวนส่วนบุคคลหรือสวนสาธารณะทั่วโลก แต่ในป่าธรรมชาติ ต้นไม้ชนิดนี้แทบจะสูญพันธุ์แล้ว

ริชาร์ด ดิกสัน จากมหาวิทยาลัยนอร์ทเท็กซัส บอกว่า เมื่อต้นแปะก๊วยอายุเยอะขึ้น ไม่มีหลักฐานใดที่บ่งชี้ว่ามันสูญเสียความสามารถในการต่อสู้กับความเครียด

"ความลับก็คือระบบการป้องกันตัวเองที่ดีมาก และเป็นสายพันธุ์ที่ไม่มีระบบที่กำหนดไว้แล้วว่าต้นไม้ต้องเข้าสู่วัยชรา" ดิกสัน กล่าว

ต้นแปะก๊วย

  • เป็นต้นไม้ใหญ่ที่เติบโตช้า
  • มีใบสีเหลืองสวยในช่วงฤดูใบไม้ร่วง
  • มีถิ่นกำเนิดจากจีน เป็นสายพันธุ์สุดท้ายที่ยังหลงเหลืออยู่สืบเนื่องมาจากต้นไม้โบราณ
  • ต้นแปะก๊วยที่อยู่ในป่าใกล้สูญพันธุ์แล้วเนื่องมาจากการตัดไม้เพื่อการค้า มีต้นแปะก๊วยจำนวนมากจำกัดอยู่ในพื้นที่เทือกเขาชีเทียนมู่ในมณฑลเจ้อเจียงของจีน
  • องค์กรระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (IUCN) จัดให้ต้นไม้ชนิดนี้อยู่ในบัญชีเสี่ยงสูญพันธุ์

นักวิจัยในสหรัฐฯ และจีน ศึกษาต้นแปะก๊วยที่อายุระหว่าง 15 ถึง 667 ปี ดูวงรอบต้นไม้ วิเคราะห์เซลล์ เปลือกไม้ ใบไม้ และเมล็ดพันธุ์ และพบสารเคมีที่ช่วยป้องกันความเครียดที่เกิดจากเชื้อโรคและภาวะภัยแล้ง สารเคมีเหล่านี้ได้แก่ สารต้านอนุมูลอิสระ (anti-oxidants), สารต้านจุลินทรีย์ (antimicrobials), และ ฮอร์โมนที่ปกป้องพืชจากภาวะแห้งแล้ง

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ ต้นแปะก๊วยมีถิ่นกำเนิดจากจีน

การวิจัยทางพันธุกรรมพบว่ายีนที่เกี่ยวข้องกับการแก่ชราไม่ได้เริ่มทำงานโดยอัตโนมัติเหมือนกับพืชชนิดอื่น ๆ เมื่อพืชมีอายุถึงจุดหนึ่ง

ด้วยเหตุนี้ แม้ว่าต้นไม้ที่มีอายุหลายศตวรรษจะดูทรุดโทรมจากสภาพอากาศที่หนาวเหน็บหรือโดนฟ้าผ่า กระบวนการสำหรับการเจริญเติบโตยังทำงานอยู่

มาร์ค กัช หัวหน้าฝ่ายวิทยาศาสตร์พืชสวนและสิ่งแวดล้อม สมาคมพฤกษชาติแห่งสหราชอาณาจักร บอกว่า ประเมินกันว่าต้นไม้ที่แก่ที่สุดในโลกคือ ต้นสนบริสเซิลโคน (Bristlecone pine) มีอายุมากกว่า 4.8 พันปี

"นอกจากจะต้องมีอาหาร แสง และน้ำ อย่างสม่ำเสมอแล้ว คาดกันว่าต้นไม้สามารถมีชีวิตได้ยืนยาวด้วยอัตราการเจริญเติบโตที่ช้า มีการปรับตัวของเซลล์ และมีระบบป้องกันจากเชื้อโรคและศัตรูพืช สภาพภูมิอากาศที่รุนแรง และเหตุที่อาจสร้างความเสียหายรุนแรงกับตัวต้นไม้"

งานวิจัยฉบับนี้ตีพิมพ์ในวารสาร PNAS

อุปกรณ์ของท่านไม่สามารถใช้งานเครื่องเล่นสื่อได้
เครือข่ายเชื้่อรา ต้นไม้ "สื่อสาร" ถึงกันและกันได้

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม