อัยการสวีเดนระบุมือสังหารอดีตนายกฯเมื่อ 34 ปีก่อนได้แล้ว หลังฆาตรกรฆ่าตัวตายไปเมื่อปี 2000

Olof Palme photographed in 1984

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ,

อูลอฟ พาลเมอ อดีตนายกรัฐมนตรีสองสมัยของสวีเดน มีบุคลิกพูดตรงไปตรงมาในประเด็นระหว่างประเทศต่าง ๆ

อัยการสวีเดนเปิดเผยชื่อบุคคลที่เชื่อว่าเป็นผู้ลอบสังหารอดีตนายกรัฐมนตรี อูลอฟ พาลเมอ เมื่อปี 1986 ปิดฉากคดีปริศนาที่ใช้เวลาสืบสวนยาวนานที่สุดคดีหนึ่งในประวัติศาสตร์สวีเดน

คณะอัยการระบุว่า ฆาตกรรายนี้คือ นายสตีก เอ็งสเตริม นักออกแบบกราฟิก ที่รู้จักในนาม "สกันเดียแมน" (Skandia Man) ซึ่งเป็นหนึ่งในพยานในที่เกิดเหตุ แต่ได้ฆ่าตัวตายไปแล้วตั้งแต่ปี 2000

นายคริสเตอร์ เปียเตอร์สสัน หัวหน้าคณะอัยการระบุว่า การระบุตัวมือสังหารที่แท้จริงครั้งนี้ทำให้ตำรวจสามารถปิดการสืบสวนคดีการเสียชีวิตของอดีตนายกรัฐมนตรีสองสมัยของสวีเดนได้ในที่สุด

นายพาลเมอถูกสังหารอย่างไร

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ,

ประชาชนนำดอกไม้ไปวางที่จุดเกิดเหตุเพื่อแสดงความอาลัยต่อการจากไปของนายพาลเมอ

นายพาลเมอ วัย 59 ปี เสียชีวิตจากการถูกยิงเข้าที่หลัง ขณะเขากับ ลิสเบต ภรรยา เดินกลับบ้านในกรุงสต็อกโฮล์ม หลังไปชมภาพยนตร์กับลูกชายและแฟนสาวของเขา ในคืนวันศุกร์ที่ 28 ก.พ. 1986

ช่วงที่เกิดเหตุนายพาลเมอ ได้ปล่อยให้เจ้าหน้าที่อารักขาความปลอดภัยเลิกงานไปแล้ว โดยเขาและภรรยาเดินกันไปตามลำพังบนถนนสเวียแวเกน (Sveavägen) ที่พลุกพล่านที่สุดของเมืองหลวงแห่งนี้

คนร้ายเข้ามาจากด้านหลัง แล้วลั่นไกใส่นายพาลเมอเสียชีวิตทันที เจ้าหน้าที่พบลูกกระสุนปืนพกลูกโม่ .357 แม็กนัม ตกอยู่ในที่เกิดเหตุ แต่ไม่พบอาวุธปืนที่ใช้ก่อเหตุ

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ,

การลอบสังหารนายพาลเมอสร้างความตกตะลึงให้สวีเดน และทำให้เกิดการตั้งทฤษฎีและสมมติฐานนานาประการถึงแรงจูงใจในการก่อเหตุ

เหตุใดคดีนี้จึงเป็นปริศนามายาวนาน

ขณะเกิดเหตุมีพยานหลายสิบคนเห็นชายคนร้ายลั่นไก แล้วหลบหนีไป โดยหลังจากนั้น มีผู้ถูกตำรวจสอบปากคำหลายพันคน และในเดือน ธ.ค. 1988 มีการจับกุมนายคริสเตอร์ เปียเตอร์สสัน (มีชื่อนามสกุลเดียวกับหัวหน้าคณะอัยการแต่ไม่มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กัน) ซึ่งเป็นชายขี้ยาที่เคยมีประวัติถูกจำคุกในข้อหาฆ่าคนตาย

ศาลชั้นต้นได้ตัดสินให้เขามีความผิดในคดีฆาตกรรมครั้งนี้ โดยให้จำคุกตลอดชีวิต เนื่องจากนางลิสเบต พาลเมอ ชี้ตัวว่าเขาเป็นมือปืน แต่หลังจากนั้นไม่นานศาลอุทธรณ์ได้มีคำสั่งให้ยกฟ้อง และให้เขาพ้นผิด เพราะไม่พบแรงจูงใจก่อเหตุที่ชัดเจน อีกทั้งไม่มีการพบอาวุธก่อเหตุ นายเปียเตอร์สสัน เสียชีวิตลงในปี 2004

หัวหน้าทีมสอบสวนเผยว่า นับจากนั้นก็มีผู้คนกว่า 130 รายที่สารภาพว่าเป็นผู้ก่อเหตุฆาตกรรม

นางพาลเมอ เสียชีวิตเมื่อปี 2018 โดยไม่รู้ว่าใครคือฆาตกรตัวจริงที่ปลิดชีพสามีของเธอ

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ,

นางพาลเมอ เสียชีวิตโดยไม่รู้ว่าใครคือฆาตกรตัวจริงที่ปลิดชีพสามีของเธอ

อัยการว่าอย่างไร

นายเปียเตอร์สสัน หัวหน้าคณะอัยการ ระบุในการแถลงข่าววันนี้ (10 มิ.ย.) ว่า "เนื่องจากนายเอ็งสเตริม ได้เสียชีวิตไปแล้ว ผมจึงไม่สามารถตั้งข้อหาต่อเขาได้ และได้ตัดสินใจปิดการสอบสวนคดีนี้"

แม้จะไม่พบอาวุธปืนที่ใช้ก่อเหตุและไม่พบหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ชิ้นใหม่ ๆ แต่คณะอัยการได้วิเคราะห์คำให้การกับตำรวจของนายเอ็งสเตริม และพบว่าคำให้การของเขาเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นฟังไม่ขึ้น

"เขาแสดงท่าทีในลักษณะที่เราเชื่อว่าคนเป็นฆาตกรจะทำ" นายเปียเตอร์สสัน กล่าว

อัยการระบุว่า ในตอนแรก นายเอ็งสเตริม ไม่ใช่บุคคลที่ตำรวจให้ความสนใจ แต่เจ้าหน้าที่สืบสวนได้ตรวจสอบปูมหลังของเขาแล้วพบว่า นายเอ็งสเตริม มีความคุ้นเคยในการใช้อาวุธปืนเป็นอย่างดี เคยรับราชการทหาร และยังเป็นสมาชิกสโมสรยิงปืน

นอกจากนี้ยังพบว่า เขาอยู่ในกลุ่มผู้วิพากษ์วิจารณ์นโยบายของนายพาลเมอ ขณะที่ญาติพี่น้องระบุว่าเขามีทัศนคติเชิงลบต่ออดีตนายกรัฐมนตรีผู้นี้

ขณะเดียวกันยังพบหลักฐานว่า นายเอ็งสเตริม มีปัญหาด้านการเงิน และติดสุรา

อย่างไรก็ตาม ทีมสืบสวนยังไม่พบ "ภาพที่ชัดเจน" ในแรงจูงใจก่อเหตุสังหารนายพาลเมอของนายเอ็งสเตริม หัวหน้าคณะอัยการกล่าว

สตีก เอ็งสเตริม คือใคร

สตีก เอ็งสเตริม เป็นที่รู้จักในคดีนี้ในนาม "สกันเดียแมน"เพราะเขาทำงานที่บริษัทประกันภัย "สกันเดีย" (Skandia) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ใกล้กับจุดเกิดเหตุ และในช่วงเกิดเหตุนั้น เขาอยู่ทำงานจนดึกและเลิกงานในเวลาใกล้เคียงกัน

นายเอ็งสเตริม ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มพยานบุคคลในที่เกิดเหตุ และถูกตำรวจสอบปากคำหลายครั้ง แต่ได้ถูกตัดออกจากการเป็นผู้ต้องสงสัยอย่างรวดเร็ว

หัวหน้าคณะอัยการ ระบุว่า พยานผู้เห็นเหตุการณ์บรรยายลักษณะมือปืนตรงกับลักษณะของนายเอ็งสเตริม อีกทั้งให้ข้อมูลที่ขัดแย้งกับสิ่งที่นายเอ็งสเตริมให้การไว้กับตำรวจถึงสิ่งที่เขาทำในที่เกิดเหตุ

โดยนายเอ็งสเตริม โกหกถึงสิ่งที่เขาทำหลังเกิดเหตุฆาตกรรม เขาอ้างว่าได้พยายามกู้ชีพนายพาลเมอ

นายเอ็งสเตริม ไม่ได้ถูกตั้งข้อหาใด ๆ ในคดีนี้ เขาก่อเหตุอัตวินิบาตกรรมเมื่อปี 2000

ชื่อของนายเอ็งสเตริม ถูกระบุว่าน่าจะเป็นฆาตกรในคดีนี้ครั้งแรกโดยผู้สื่อข่าวที่ชื่อ โธมัส เปียเตอร์สสัน จากนั้นตำรวจได้เริ่มสืบสวนเกี่ยวกับเขาหลังจากเขาเสียชีวิตไปแล้ว 18 ปี

แต่อดีตภรรยาของนายเอ็งสเตริม ให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์เอ็กเพรสเซน ในปี 2018 ว่าเธอถูกเจ้าหน้าที่สืบสวนสอบปากคำในปี 2017 ตอนนั้นเธอไม่เชื่อว่าสามีจะเป็นผู้ก่อเหตุ

"เขาขี้ขลาดจะตาย แมลงวันสักตัวเขายังไม่ตบเลย" เธอกล่าว

ที่มาของภาพ, @Expressen

คำบรรยายภาพ,

นสพ.เอ็กเพรสเซน เผยโฉมหน้า สตีก เอ็งสเตริม

คนสวีเดนรู้สึกอย่างไร

โดย แมดดี ซาเวจ

บีบีซี นิวส์ สต็อกโฮล์ม

นายสเตียฟาน เลอเวียน นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันของสวีเดน เคยกล่าวก่อนหน้านี้ว่า ความล้มเหลวในการหาตัวมือสังหารนายพาลเมอ คือ "บาดแผลเปิด" ที่ยังรักษาไม่หาย ในสังคมสวีเดน

ที่มาของภาพ, Getty Images

แต่ข่าวการประกาศของอัยการครั้งนี้อาจไม่เพียงพอที่จะช่วยเยียวยาความรู้สึกไม่แน่ใจที่ยาวนานหลายสิบปีเกี่ยวกับการเสียชีวิตของอดีตนายกรัฐมนตรีผู้ทรงอิทธิพลที่สุดคนหนึ่งของประเทศ และได้รับการยอมรับจากนานาชาติ

การที่ไม่มีหลักฐานด้านนิติวิทยาศาสตร์ชิ้นใหม่ ๆ หรือหลักฐานต่าง ๆ ที่เชื่อมโยงกับปืนที่ใช้ก่อเหตุ ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่าเหตุใดทีมสืบสวนจึงใช้เวลายาวนานในการสรุปคดีนี้ ขณะที่คนอีกส่วนรู้สึกโกรธที่ผู้ต้องสงสัยรายนี้ซึ่งเสียชีวิตไปเมื่อปี 2000 จะไม่ได้ถูกนำตัวมาลงโทษ

ส่วนผู้สื่อข่าวที่ติดตามคดีนี้ มองว่าการแถลงข่าวปิดคดีที่เรียบ ๆ และยืดยาวของอัยการครั้งนี้ เป็นการปิดฉากที่ไม่น่าตื่นเต้นของคดีที่เป็นปริศนามายาวนาน 34 ปี และเต็มไปด้วยทฤษฎีและการตั้งสมมติฐานนานาประการ

ที่มาของภาพ, AFP

คำบรรยายภาพ,

มีการติดตั้งแผ่นจารึกตรงจุดที่นายพาลเมอถูกลอบสังหาร

ทฤษฎีที่ว่านี้ เช่น นายพาลเมอถูกลอบสังหารจากการที่เขาลุกขึ้นต่อต้านนโยบายการแบ่งแยกสีผิวในแอฟริกาใต้, การที่เขาค้นพบการทุจริตของบริษัทค้าอาวุธที่ติดสินบนเพื่อให้ได้ทำสัญญาค้าขายอาวุธกับอินเดีย หรือการที่รัฐบาลของเขาประกาศให้กลุ่มติดอาวุธชาวเคิร์ด PKK เป็นกลุ่มก่อการร้าย เป็นต้น

ตำรวจสวีเดนพยายามคลี่คลายคดีนี้มานานหลายสิบปี นอกจากนี้มันยังเป็นเรื่องราวที่ สตีก ลาร์สสัน นักเขียนดังเจ้าของนิยายแนวอาชญากรรมเรื่อง The Girl with the Dragon Tattoo ให้ความสนใจและติดตามมานานหลายปีด้วย