โควิด-19 : องค์การอนามัยโลกตั้งชื่อเรียกใหม่ให้โควิดกลายพันธุ์ตามอักษรกรีก แทนชื่อเรียกตามประเทศ

The World Health Organization logo next to a Covid virus

ที่มาของภาพ, Getty Images

องค์การอนามัยโลก (WHO) ประกาศระบบเรียกชื่อใหม่ของเชื้อโควิด-19 สายพันธุ์ต่าง ๆ ตามอักษรกรีก แทนความนิยมของคนทั่วไปและสื่อที่เรียกชื่อสายพันธุ์ด้วยชื่อประเทศหรือสถานที่เพื่อให้ง่ายต่อการอ้างอิงถึง รวมทั้งลดการตีตราและการเลือกปฏิบัติต่อพลเมืองที่มาจากประเทศที่ตรวจพบเชื้อกลายพันธุ์เหล่านี้เป็นแห่งแรก

WHO ได้ตั้งชื่อเชื้อไวรัสโคโรนาก่อโรคโควิด-19 สายพันธุ์ต่าง ๆ โดยจำแนกไว้เป็น 2 กลุ่ม คือ เชื้อกลายพันธุ์ที่น่ากังวล (Variants of Concern หรือ VOC) และเชื้อกลายพันธุ์ที่น่าสนใจ (Variants of Interest หรือ VOI)

เชื้อกลายพันธุ์ที่น่ากังวล ซึ่งมีการกลายพันธุ์ในระดับที่มีนัยสำคัญต่อสาธารณสุขโลก เช่น แพร่ระบาดได้ง่ายขึ้น หรือทำให้วัคซีนมีประสิทธิภาพลดลง มีชื่อตามอักษรกรีกดังนี้

  • อัลฟา (Alpha) ใช้เรียกสายพันธุ์ B.1.1.7 ที่ตรวจพบครั้งแรกในสหราชอาณาจักร
  • เบตา (Beta) ใช้เรียกสายพันธุ์ B.1.351 ที่ตรวจพบครั้งแรกในแอฟริกาใต้
  • แกมมา (Gamma) ใช้เรียกสายพันธุ์ P.1 ที่ตรวจพบครั้งแรกในบราซิล
  • เดลตา (Delta) ใช้เรียกสายพันธุ์ B.1.617.2 ที่ตรวจพบครั้งแรกในอินเดีย

เชื้อกลายพันธุ์ที่น่าสนใจ หรือน่าจับตา มีชื่อตามอักษรกรีกดังนี้

  • เอปไซลอน (Epsilon) ใช้เรียกสายพันธุ์ B.1.427/B.1.429 ที่ตรวจพบครั้งแรกในสหรัฐฯ
  • ซีตา (Zeta) ใช้เรียกสายพันธุ์ P.2 ที่ตรวจพบครั้งแรกในบราซิล
  • อีตา (Eta) ใช้เรียกสายพันธุ์ B.1.525 ที่ตรวจพบครั้งแรกในหลายประเทศ
  • ธีตา (Theta) ใช้เรียกสายพันธุ์ P.3 ที่ตรวจพบครั้งแรกในฟิลิปปินส์
  • ไอโอตา (Iota) ใช้เรียกสายพันธุ์ B.1.526 ที่ตรวจพบครั้งแรกในสหรัฐฯ
  • แคปปา (Kappa) ใช้เรียกสายพันธุ์ B.1.617.1 ที่ตรวจพบครั้งแรกในอินเดีย

WHO ระบุว่า การใช้ระบบเรียกชื่อใหม่ของเชื้อโรคโควิด-19 สายพันธุ์ต่าง ๆ ด้วยอักษรกรีก มีขึ้นเพื่อให้ง่ายต่อการจดจำและใช้เรียกนอกแวดวงวิทยาศาสตร์ รวมทั้งช่วยไม่ให้ประเทศหรือสถานที่ใดถูกตราหน้าว่าเป็นต้นตอการระบาดของเชื้อโรคโควิด-19 สายพันธุ์นั้น ๆ

ดร.มาเรีย แวน เคิร์คโฮฟ นักระบาดวิทยาผู้นำด้านเทคนิคโรคโควิด-19 ของ WHO โพสต์ข้อความทางทวิตเตอร์ว่า "ไม่ควรมีประเทศใดถูกตราหน้าจากการตรวจพบและรายงานการพบเชื้อกลายพันธุ์" พร้อมทั้งเรียกร้องให้นานาชาติช่วยกันสอดส่องและแบ่งปันข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เพื่อหยุดยั้งการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสชนิดนี้

นอกจากนี้ ดร.แวน เคิร์คโฮฟ ชี้ว่า การตั้งชื่อตามตัวอักษรกรีกนี้ไม่ได้มีขึ้นเพื่อแทนที่ชื่อทางวิทยาศาสตร์ที่มีอยู่ก่อนหน้านี้ ซึ่งจะยังคงใช้ในการอ้างอิงในงานศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์ต่อไป เช่น เชื้อสายพันธุ์ B.1.1.7 เป็นต้น

ที่ผ่านมา มีการเรียกชื่อเชื้อโรคโควิดกลายพันธุ์ตามสถานที่ตรวจพบครั้งแรก เช่น เชื้อสายพันธุ์อังกฤษ สายพันธุ์บราซิล และสายพันธุ์อินเดีย แต่ประเทศที่เกี่ยวข้องได้ออกมาคัดค้านการเรียกชื่อในลักษณะนี้ เช่นเมื่อเร็ว ๆ นี้ รัฐบาลอินเดียได้วิจารณ์เรื่องการตั้งชื่อสายพันธุ์ B.1.617.2 ที่ตรวจพบครั้งแรกในประเทศเมื่อเดือน ต.ค. ปีก่อนว่า "สายพันธุ์อินเดีย" ทั้งที่องค์การอนามัยโลกไม่เคยใช้ชื่อเรียกเช่นนั้น

ส่วนเมื่อต้นสัปดาห์นี้ กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ของไทย ชี้แจงกรณีที่สำนักงานสาธารณสุขของอังกฤษสืบสวนไวรัสโคโรนากลายพันธุ์ สายพันธุ์ C.36.3 ที่พบครั้งแรกในไทย โดย สธ. ระบุว่าพบการติดเชื้อในชายที่เดินทางจากอียิปต์และกักตัวในสถานกักกันของรัฐก่อนเดินทางกลับ จึงยังไม่สามารถระบุได้ว่าเป็น "สายพันธุ์ไทย"