ทำไมยิ่งลักษณ์ต้องลี้ภัยในอังกฤษ

  • 5 ตุลาคม 2017
ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ อดีตนายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ ชินวัตร ต้องคดีจำคุก 5 ปี จากคดีจำนำข้าว

ท่ามกลางความพยายามของทางการไทยในการ "ล่าตัว" น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีหญิงผู้ต้องคดีจำคุก 5 ปี ให้กลับมารับโทษในประเทศไทย ผู้ใกล้ชิดและเกี่ยวข้องโดยตรงกับอดีตนายกฯ ยังไม่มีใครออกมายืนยันอย่างเปิดเผยว่าเธอขอลี้ภัยในอังกฤษตามที่เจ้าหน้าที่ด้านความมั่นคงของไทยเชื่อหรือไม่

"หมายแดง"

"เราไม่สามารถพูดเรื่องนี้ได้" เจ้าหน้าที่แผนกสื่อของกระทรวงกิจการภายใน หรือกระทรวงมหาดไทย (Home Office) ของอังกฤษ ปฏิเสธตอบคำถามของบีบีซีไทยว่าขณะนี้ น.ส. ยิ่งลักษณ์ยื่นขอลี้ภัยกับกระทรวงกิจการภายในหรือไม่

ทางด้าน พล.ต.อ. ศรีวราห์ รังสิพราหมณกุล รอง ผบ.ตร. บอกกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันพุธว่า ได้รับรายงานจากทางประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ว่า น.ส.ยิ่งลักษณ์ได้เดินทางออกจากดูไบไปยังประเทศอังกฤษแล้วตั้งแต่วันที่ 11 ก.ย.ที่ผ่านมา

"ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจได้สอบถามไปยังประเทศอังกฤษแล้ว แต่ยังไม่ตอบรับกลับมา แต่ที่ผ่านมาตำรวจสากล หรือ Interpol ให้ความร่วมมือกับเราเป็นอย่างดี" พล.ต.อ.ศรีวราห์กล่าว

พร้อมระบุว่าได้เซ็นขอ "หมายแดง" ไปแล้ว แต่กระทรวงการต่างประเทศบอกให้ขอ "หมายน้ำเงิน" ไปก่อน เพื่อสืบเสาะหาแหล่งพักพิงของ น.ส.ยิ่งลักษณ์

คำบรรยายภาพ สำนักงานตำรวจแห่งชาติกำลังประสานงานให้ตำรวจสากลออก "หมายแดง" จับ น.ส. ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร

เว็บไซต์ของตำรวจสากลระบุว่า การออก "หมายแดง" ของ Interpol จะเกิดขึ้นเมื่อประเทศสมาชิกร้องขอพร้อมยื่นหมายจับของประเทศนั้นมาประกอบ หลังจากนั้นตำรวจสากลจะส่งหมายแดงให้แก่สมาชิก 192 ประเทศ

พล.ต.อ. ศรีวราห์กล่าวอีกว่า ไทยและอังกฤษมีสนธิสัญญาส่งผู้ร้ายข้ามแดน ดังนั้น จึงเป็นหน้าที่ของสำนักงานอัยการสูงสุดของไทย ที่จะทำหนังสือขอส่งตัว น.ส.ยิ่งลักษณ์ ให้กลับมาดำเนินคดีในไทย

ไม่อยู่ดูไบ

Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ เจ้าหน้าที่ตำรวจเข้าค้นบ้านพักของน.ส. ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เมื่อวันที่ 28 ก.ย. 2560

แหล่งข่าวใกล้ชิด นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี เปิดเผยบีบีซีไทยว่า ขณะนี้นายทักษิณพำนักอยู่ในดูไบ และ น.ส.ยิ่งลักษณ์ไม่ได้อยู่ด้วย แต่ไม่เปิดเผยว่าอยู่ที่ใด

ทำไม ลอนดอน "น่าอยู่" กว่า ดูไบ

น.ส.ยิ่งลักษณ์ เดินทางออกจากประเทศไทยก่อนศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองนัดอ่านคำพิพากษาคดีปล่อยปละละเลยให้เกิดการทุจริตโครงการรับจำนำข้าว ครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 ส.ค. ท่ามกลางกระแสข่าวขอลี้ภัยที่ประเทศอังกฤษ ซึ่งแหล่งข่าวระดับสูงจากพรรคเพื่อไทยเปิดเผยกับบีบีซีไทยว่า ประเทศอังกฤษถือเป็น "ชัยภูมิ" ที่เหมาะสมที่สุดที่ น.ส.ยิ่งลักษณ์จะไปปักหลักใช้ชีวิต ด้วยเหตุผล 4 ประการ

ยิ่งลักษณ์ลี้ภัยในอังกฤษ

4 เหตุผล

ลอนดอนน่าอยู่กว่าดูไบ

  • 1 สหราชอาณาจักรเป็นประเทศสมาชิกอนุสัญญาว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัย พ.ศ. 2492

  • 2 นายทักษิณ ชินวัตร มีบ้านพักและธุรกิจอยู่ที่อังกฤษ

  • 3 การเดินทางจากไทยไปอังกฤษใช้เวลา 12 ชม. และจากนครดูไบ ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งเป็นถิ่นพำนักหลักของนายทักษิณ ใช้เวลา 6 ชม.

  • 4 อังกฤษมีสถาบันการศึกษาชั้นนำ เหมาะแก่การศึกษาต่อของนายศุภเสกข์ อมรฉัตร หรือ น้องไปป์ บุตรชายของน.ส.ยิ่งลักษณ์

Reuters

"ส่วนที่ท่านไม่เลือกไปอยู่ดูไบ แม้ไม่มีสนธิสัญญาส่งตัวผู้ร้ายข้ามแดนกับไทย เพราะติดปัญหาเรื่องโรงเรียนของน้องไปป์ ขณะที่ประเทศฝรั่งเศส ที่มีนักเคลื่อนไหวทางการเมืองของไทยได้สถานะผู้ลี้ภัยหลายคน ก็ติดปัญหาเรื่องการสื่อสารภาษา เช่นเดียวกับสหรัฐฯ ที่ไกลเกินไปหากครอบครัวจะไปเยี่ยม อังกฤษจึงถือเป็นจุดที่ลงตัวและเหมาะสมที่สุด" แหล่งข่าวจากพรรคเพื่อไทยกล่าว

เขาเชื่อว่า น.ส.ยิ่งลักษณ์ต้องยื่นขอวีซ่าลี้ภัยทางการเมือง (Asylum Visa) ไม่เช่นนั้นจะเกิดปัญหา หากกระทรวงการต่างประเทศสั่งเพิกถอนหนังสือเดินทางไทย ก็จะไม่สามารถเดินทางได้เลย เนื่องจากไม่มีสถานะพลเมืองชาติอื่น ต่างจากนายทักษิณที่มีสัญชาติมอนเตเนโกร

เขายังชี้ให้เห็นความแตกต่างที่สำคัญอีกประการระหว่างนายกฯ ผู้พี่กับผู้น้อง ที่ทำให้นายทักษิณใช้ชีวิตในต่างแดนนับ 10 ปีโดยไม่ต้องขอลี้ภัยว่าเป็นเพราะในวันรัฐประหารปี 2549 นายทักษิณอยู่ต่างประเทศ โดยกลับมาไทยเพียงครั้งเดียว จากนั้นก็ไม่ได้กลับมาอีกเลย ดังนั้นไม่ว่าจะเดินทางไปประเทศใดก็ได้รับการต้อนรับและการคุ้มครอง เพราะเห็นอยู่แล้วว่าปัญหาเกิดจากการเมือง ขณะที่ในวันรัฐประหารปี 2557 น.ส.ยิ่งลักษณ์อยู่ในประเทศ และใช้ชีวิตในไทยกว่า 3 ปี

Image copyright Getty Images

แต่ถึงอย่างนั้นเชื่อว่ามีโอกาสสูงที่ น.ส.ยิ่งลักษณ์จะได้เป็นผู้ลี้ภัยของอังกฤษ โดยประเด็นที่มีน้ำหนักคือข้อสงสัยเรื่องคดีความที่แม้เป็นคดีอาญา แต่เกี่ยวพันการเรื่องการเมือง จากกรณีมีสำนวนคดีทุจริตโครงการระบายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี) เพิ่มเข้ามาในสำนวนคดีของ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ซึ่งเป็นประเด็นที่ทีมทนายต่อสู้มาโดยตลอด และเป็น "หมัดน็อก" อดีตนายกฯ ในคำพิพากษาศาล

แหล่งข่าวกล่าวต่อว่า วันที่ทางการอังกฤษรับเรื่องขอลี้ภัย ผู้ยื่นคำร้องก็จะได้รับความคุ้มครองทันที โดยที่ตำรวจสากล ไม่สามารถส่งตัวกลับประเทศต้นทางได้ ทั้งนี้เชื่อว่าก่อนตัดสินใจเดินทางออกนอกประเทศ น.ส.ยิ่งลักษณ์ต้องประสานไว้แล้ว "ไม่ใช่ไปลุ้นเอาหน้างาน"

นอกจากนี้ ในระหว่างการไต่สวนคดีจำนำข้าวของน.ส. ยิ่งลักษณ์ นายไซมอน ลีเวอร์ ที่ปรึกษาทูตฝ่ายการเมือง สถานทูตอังกฤษประจำประเทศไทย ให้ความสนใจ เข้าร่วมสังเกตการณ์หลายนัด ยกเว้นวันที่ 27 ก.ย. ที่ไม่มีตัวแทนจากสถานทูตอังกฤษ เข้ามาร่วมรับฟังการอ่านคำพิพากษาศาลฯ

ก่อนอังกฤษ คือ อเมริกา

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีกระแสข่าวการลี้ภัยของ น.ส.ยิ่งลักษณ์ เพราะถ้าย้อนไปปี 2558 หลังอดีตนายกฯ หญิงบันทึกประวัติศาสตร์หน้าใหม่ เป็น "นักการเมืองคนแรกที่ถูกถอดถอนออกจากตำแหน่ง" กลางสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ด้วยมติ 190 ต่อ 18 จากกรณีปล่อยปละละเลยให้เกิดการทุจริตโครงการรับจำนำข้าว ต้องโทษ "เว้นวรรคการเมือง 5 ปี" สื่อหลายสำนักได้ตีข่าว น.ส.ยิ่งลักษณ์วางแผนลี้ภัยไปอยู่ที่สหรัฐฯ

Image copyright Getty Images

โดยนำคำกล่าวปาฐกถาที่สถาบันศึกษาความมั่นคงและนานาชาติ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ของนายแดเนียล รัสเซล ผู้ช่วยรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ซึ่งมีใจความตอนหนึ่งว่า "การถอดถอนอดีตนายกฯ ออกจากตำแหน่ง อาจเกิดจากแรงจูงใจทางการเมือง" มาเชื่อมโยง

เพราะหนึ่งในเงื่อนไขการลี้ภัย คือการถูกเลือกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรมจากความแตกต่างทางความคิดการเมือง

นอกจากนี้ยังมีนักเคลื่อนไหวทางการเมืองหลายคนลี้ภัยไปอยู่ที่สหรัฐฯ หลังรัฐประหารปี 2557 เช่น นายจารุพงศ์ เรืองสุวรรณ อดีตหัวหน้าพรรคเพื่อไทย ซึ่งมีสถานะใหม่เป็น "เลขาธิการองค์การเสรีไทยเพื่อสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตย" องค์กรที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายสหรัฐฯ และนายจอม เพชรประดับ อดีตพิธีกร-นักข่าว ที่ร่วมก่อตั้งเว็บไซต์ Thaivoicemedia กับแกนนำ Red USA หลังเดินทางออกนอกประเทศปี 2557

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ น.ส. ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เป็นนักการเมืองคนแรกที่ถูกถอดถอนออกจากตำแหน่ง

เมื่อ น.ส.ยิ่งลักษณ์เดินทางไปพักผ่อนที่บ้านเกิดใน จ. เชียงใหม่ วันที่ 9 ก.พ. 2558 จึงเกิดข่าวเรื่องการประสานเข้าพบ นายไมเคิล ฮีท กงสุลใหญ่สหรัฐฯ ประจำเชียงใหม่ เพื่อพูดคุยเรื่องขอลี้ภัย แต่ท้ายที่สุดสถานกงสุลได้ออกมาปฏิเสธข่าวชิ้นนี้

กับกระแสข่าวลี้ภัยรอบใหม่ที่ประเทศอังกฤษ หลังอดีตนายกฯ หายตัวไปอย่างไร้ร่องรอยกว่า 40 วัน เมื่อบีบีซีไทยสอบถามเรื่องของ น.ส. ยิ่งลักษณ์ ไปที่ นายพิษณุ สุวรรณะชฎ เอกอัครราชทูตไทยประจำสหราชอาณาจักร ในวันที่ 4 ต.ค. เขากล่าวว่า ไม่สะดวกที่จะตอบในเรื่องนี้

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม