ไม่ปลดล็อกพรรคใหญ่ แต่เปิดทางตั้งพรรคเล็ก

  • 22 ธันวาคม 2017
ป้ายหาเสียงเลือกตั้งปี 2554 Image copyright AFP/Getty Images

หัวหน้าคณะรัฐประหารปี 2557 ใช้อำนาจตามมาตรา 44 ผ่อนคลายให้พรรคการเมืองเตรียมกลับเข้าสู่สนามประชาธิปไตย แต่เริ่มจากพรรคจัดตั้งใหม่ก่อน ส่วนพรรคเก่า ต้องรออีก 3 เดือนถึงจะขยับตัว-เคลียร์ฐานสมาชิกได้ วิษณุย้ำไม่กระทบโรดแมปเลือกตั้ง พ.ย. 2561

เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 53/2560 เรื่อง การดำเนินการตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง ภายในเวลา 7 ชั่วโมงหลังจาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เปิดเผยเมื่อเวลา 11.15 น. ว่าได้ลงนามในคำสั่งหัวหน้า คสช. ตามมาตรา 44 เรื่องการขยายกรอบเวลาดำเนินการตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง ให้สามารถดำเนินงานธุรการแล้ว

"ผมเป็นคนเจอปัญหาก็ต้องแก้ไข โดยแก้ไขด้วยวิธีการของผม ส่วนเนื้อหาเป็นอย่างไร ไปอ่านเอาเอง สงสัยก็ตามมา" พล.อ.ประยุทธ์กล่าว

สำหรับสาระสำคัญของคำสั่งหัวหน้า คสช. เป็นการขยายกรอบเวลาในการดำเนินการทางธุรการของพรรคการเมืองต่าง ๆ ดังนี้

เงื่อนเวลา การดำเนินการ
ตั้งแต่วันที่ 1 มี.ค. 2561 ผู้ประสงค์จะจัดตั้งพรรคการเมืองใหม่สามารถดำเนินการทางธุรการได้ เช่น โดยต้องหาผู้ร่วมอุดมการณ์อย่างน้อย 500 คน, หาทุนประเดิม 1 ล้านบาท, เรียกประชุมผู้ก่อการ 250 คนเพื่อกำหนดชื่อพรรคและสัญลักษณ์ เลือกหัวหน้าพรรค เลขาธิการพรรค เหรัญญิก และกรรมการบริหารพรรค ซึ่งในการจัดประชุมเพื่อยื่นคำขอจดทะเบียนจัดตั้งพรรค ต้องได้รับอนุญาตจาก คสช.ก่อน
หลังวันที่ 1 เม.ย.-1 พ.ค. 2561 พรรคการเมืองเก่าต้องจัดทำทะเบียนรายชื่อสมาชิก และให้สมาชิกชำระค่าบำรุงพรรค ส่วนเงื่อนไขที่ต้องทำภายใน 180 วัน หรือภายใน 1 ปี หลังประกาศใช้ พ.ร.บ.พรรคการเมือง เมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2560 ให้เลื่อนไปเริ่มนับหนึ่งจากวันที่ 1 เม.ย. 2561
ภายใน 90 วันนับจากยกเลิกประกาศ คสช.ฉบับที่ 57/2557 และคำสั่งหัวหน้า คสช.ฉบับที่ 3/2558 พรรคการเมืองจัดประชุมใหญ่เพื่อเลือกคณะกรรมการบริหารพรรคได้ อย่างไรก็ตามการยกเลิกประกาศและคำสั่งทั้ง 2 ฉบับ จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อ พ.ร.บ.เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถูกประกาศลงราชกิจจานุเบกษาแล้ว หลังจากนั้น ครม. คสช. จะร่วมกันเพื่อจัดทำแผนและขั้นตอนดำเนินการการเมืองเพื่อนำไปสู่การเลือกตั้ง (โรดแมป) โดยหารือกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) และอาจเชิญผู้แทนพรรคการเมืองหรือกลุ่มการเมืองร่วมด้วย

ผลจากการออกคำสั่งตามมาตรา 44 จึงไม่ใช่การ "ปลดล็อกทางการเมือง" แต่การปลดล็อกจะเกิดขึ้นหลังกฎหมายเลือกตั้ง ส.ส.มีผลบังคับใช้

เนื้อหาของคำสั่ง คสช.ที่ 53/2560 ตอนหนึ่งระบุว่า "ยังมีความจำเป็นต้องคงประกาศและคำสั่ง คสช.ต่อไปอีกระยะหนึ่ง เพื่อไม่ให้มีผู้ฉวยโอกาสอ้างการดำเนินการตามกฎหมายไปกระทำกิจกรรมทางการเมืองอื่น อันกระทบกระเทือนต่อความสงบเรียบร้อย และความปกติสุขในบ้านเมืองซึ่งกำลังดำเนินมาด้วยดี ตลอดจนกระทบต่อบรรยากาศความสามัคคีปรองดอง..."

Image copyright เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา

ก่อนหน้านี้ นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีด้านกฎหมาย ชี้แจงว่า คำสั่งตามมาตรา 44 ที่ออกมาเป็นการ "ผ่อนคลาย" เพราะเห็นว่าหากให้พรรคการเมืองใหม่เดินหน้าพร้อมกับพรรคการเมืองเก่า จะทำให้เสียเปรียบ เพราะยังไม่ถือเป็นพรรคการเมือง จึงต้องร่นเวลาเพื่อให้เตรียมการ 1 เดือน เช่น การจองชื่อพรรค หาสมาชิกพรรคไม่ต่ำกว่า 500 คน ก่อนประชุมเพื่อจัดตั้งพรรค แล้วยื่นขอจดทะเบียนพรรค จากนั้นนายทะเบียนพรรคการเมืองจะใช้เวลาประมาณ 30 วันพิจารณาว่าจะให้ตั้งพรรคได้หรือไม่

Image copyright AFP/Getty Images
คำบรรยายภาพ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ หาเสียงเลือกตั้งเมื่อปี 2554

รองนายกรัฐมนตรีกล่าวอีกว่า ส่วนพรรคการเมืองเก่า คสช.จะคลายล็อกให้ตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย. 2561 เป็นต้นไป เพื่อให้ดำเนินการตาม พ.ร.บ.พรรคการเมือง ในการตรวจสอบสมาชิกภาพพรรค หาทุนประเดิมพรรค แต่ยังไม่อนุญาตให้ประชุมใหญ่ จนกว่าจะมีการปลดล็อกเสียก่อน อย่างไรก็ตามหากพรรคการเมืองเก่ามีความจำเป็นต้องเปิดประชุมคณะกรรมการบริหารพรรคเพื่อดำเนินการเรื่องต่าง ๆ ก็สามารถขออนุญาตมายัง คสช.ได้ คำสั่งตามมาตรา 44 ฉบับนี้ ขอให้ค่อย ๆ อ่านเพื่อความเข้าใจ อ่านไป อย่ายั่วไป

Image copyright AFP/Getty Images
คำบรรยายภาพ พรรคเพื่อไทยหาเสียงเลือกตั้งปี 2554 ด้วยการชูนโยบายประชานิยมแท้ๆ ฉบับ "นายห้างตราดูไบ"

"ก่อนออกคำสั่ง คสช.ได้ประเมินแรงกระเพื่อมทางการเมืองไว้แล้ว หากพรรคการเมืองให้ความร่วมมือดี ทุกอย่างน่าจะเรียบร้อยไม่มีปัญหา เพราะจากคำสั่งดูแล้วไม่ทำให้ใครเดือดร้อน หรือเสียประโยชน์ และคำสั่งนี้ประชาชนได้ประโยชน์" นายวิษณุกล่าวและว่า คสช.ได้พิจารณาแล้วว่าการขยายกรอบเวลาให้พรรคการเมืองในครั้งนี้ ยังไม่มีอะไรที่ทำให้เหลื่อมล้ำเวลาของโรดแมปที่วางเอาไว้

"การเลือกตั้งยังอยู่ในโรดแมปเดิมที่ได้แจ้งเอาไว้ เว้นแต่จะมีตัวแปรอย่างอื่น ซึ่งไม่มีใครรู้ และไม่อยากพูดว่าจะมีอะไรเกิดขึ้น" รองนายกรัฐมนตรีกล่าว

ก่อนหน้านี้ พล.อ.ประยุทธ์เคยระบุว่าจะประกาศวันเลือกตั้งในช่วงเดือน มิ.ย. 2561 และจัดให้มีการเลือกตั้งทั่วไปในเดือน พ.ย. 2561

ข่าวที่เกี่ยวข้อง