ใครได้อะไร เมื่อ 'เซเว่น' กลายเป็นตัวแทนธนาคาร

  • 19 กันยายน 2018
เซเว่น จะกลายเป็น ตัวแทนธนาคาร ? Image copyright Wasawat Lukharang/BBC Thai

เซเว่น-อีเลฟเว่น เตรียมเปิดให้ลูกค้าเด็กและเยาวชนฝากเงินเข้าบัญชีธนาคารออมสินได้ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมมีแผนเปิดให้ลูกค้าทุกวัยฝาก-ถอนเงินโดยมีค่าธรรมเนียมได้ในอนาคต

นับตั้งแต่วันที่ 31 ต.ค. เป็นต้นไป ลูกค้าธนาคารออมสินอายุ 7-20 ปี จะสามารถฝากเงินที่ เซเว่น-อีเลฟเว่น กว่า 10,000 สาขาทั่วประเทศได้ ในโครงการรณรงค์การออมเงินที่ ธ. ออมสิน ร่วมมือกับ ซีพี ออลล์ และเคาน์เตอร์เซอร์วิส

ประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา อนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์สามารถเลือกตัวแทนที่เหมาะสมให้ดำเนินการเป็นตัวแทนธนาคารได้ ตามเกณฑ์ของ ธปท.

นักวิชาการมองว่าการจัดตั้งตัวแทนธนาคารเหล่านี้จะช่วยธนาคารลดต้นทุน อำนวยความสะดวกให้กับลูกค้าธนาคาร ขณะที่ เซเว่น-อีเลฟเว่น อาจสามารถรับเงินและผ่อนเงินได้มากขึ้น

ธนาคารได้ประโชน์อย่างไร ?

Image copyright Wasawat Lukharang/BBC Thai

ธปท. ระบุว่า การปรับปรุงกฎเกณฑ์นี้เป็นการช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในช่องทางบริการของธนาคารพาณิชย์ ตามการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของเทคโนโลยีและพฤติกรรมการของลูกค้า

ดร. คณิสร์ แสงโชติ อาจารย์ประจำคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวกับบีบีซีไทยเมื่อเดือน ก.พ. ว่า การแต่งตั้งตัวแทนจะช่วยให้ธนาคารไม่ต้องลงทุนในการเปิดสาขา

"ที่เป็นประโยชน์หลัก ๆ คือลดต้นทุนการเปิดสาขาใหม่ และช่วยให้ธนาคารใช้ประโยชน์จากสาขาที่มีอยู่ได้มากขึ้น การให้ร้านค้าที่มีบริการอื่นเสริมอื่นอยู่แล้ว สำหรับเขามันถูกกว่าที่จะต้องมาลงทุนหมดเลย" ดร. คณิสร์ กล่าว

ธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทยหลายแห่งได้ปรับลดสาขานับตั้งแต่ปี 2560 เพื่อรองรับพฤติกรรมของลูกค้าซึ่งหันมาใช้บริการออนไลน์มากขึ้น สอดคล้องกับแนวโน้มธนาคารชั้นนำในหลายประเทศที่ลดจำนวนสาขาอย่างต่อเนื่อง

เมื่อเดือน ม.ค. ที่ผ่านมา หนึ่งในธนาคารขนาดใหญ่ที่สุดในไทยอย่าง ธนาคารไทยพาณิชย์ ได้ประกาศตั้งเป้าลดจำนวนสาขาให้เหลือ 400 จาก 1,153 สาขา รวมทั้งลดจำนวนพนักงานเหลือ 15,000 จาก 27,000 คน

จำนวนสาขาธนาคารพาณิชย์ในไทย

ม.ค. 2560 .ค. 2561 ลดลง/เพิ่มขึ้น
ธ.กรุงไทย 1,213 1,120 -93
ธ.ไทยพาณิชย์ 1,170 1,125 -45
ธ.กรุงเทพ 1,157 1,165 8
ธ.กสิกรไทย 1,102 1,007 -95
ธ.กรุงศรีอยุธยา 659 663 4
ธ.ธนชาต 589 517 -72
ธ.ทหารไทย 453 415 -38

ที่มา: ธนาคารแห่งประเทศไทย

ผู้บริโภคได้ประโยชน์อย่างไร ?

"ในมุมของผู้บริโภค ยิ่งมีการแข่งขันมากเท่าไหร่มันก็ดีต่อเรามากเท่านั้น ตราบใดที่ผู้บริการใหม่ มีโอกาสแข่งขันและท้าชิงตำแหน่งผู้นำได้ โดยไม่ได้มีใครกุมอำนาจทุกอย่างไว้ทั้งหมด" ดร.คณิสร์ กล่าว

ดร. คณิสร์ กล่าวว่า ธปท. ในฐานะผู้กำกับดูแลจะต้องดูให้ครบถ้วนว่าไม่ได้เปิดช่องทางให้มีการเข้ามาควบคุมตลาดโดยคนใดคนหนึ่ง "เพราะการเงินนั้นสำคัญต่อภาคเศรษฐกิจอยู่แล้ว และหากมีการผูกขาดตลาด และใช้อำนาจในทางที่ไม่ดีก็อาจทำให้เกิดความไม่ยุติธรรมในสังคมได้เยอะ แต่แบงก์ชาติก็ระวังในส่วนนี้อยู่แล้ว"

เขาอธิบายว่า ในต่างประเทศก็มีการขยายช่องทางการเข้าถึงธุรกรรมทางการเงินเพื่อช่วยให้ประชาชนเข้าสู่ระบบธนาคารได้มากขึ้น อย่างเช่น อินเดีย ซึ่งมีความยืดหยุ่นทางธุรกรรมทางอินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์อย่างมาก

หลายประเทศในทวีปแอฟริกาซึ่งธนาคารมีจำนวนสาขาน้อย ธนาคารก็ใช้ไปรษณีย์เป็นตัวแทนให้ประชาชนทำธุรกรรมทางการเงิน หรือในสหรัฐฯ และยุโรป ลูกค้าก็สามารถถอนเงินจากบัญชีเมื่อจ่ายเงินด้วยบัตรที่แคชเชียร์ในซูเปอร์มาร์เก็ต

ดร. คณิสร์ เชื่อว่าสิ่งที่หลายฝ่ายต้องพิจารณาคือ ความเสี่ยงจากอาชญากรรมทางการเงิน เพราะการฝาก-ถอน เงินนั้น แตกต่างจากการชำระเงินบิลซึ่งมีที่มาที่ไปชัดเจน ดังนั้นจึงควรมีการยืนยันตัวตนอย่างรัดกุม เพื่อระบุที่มาที่ไปของเงินและป้องกันการฟอกเงิน

Image copyright Wasawat Lukhrang/BBC Thai
คำบรรยายภาพ ปัจจุบัน เซเว่น-อีเลฟเว่น เป็นจุดชำระค่าน้ำ-ค่าไฟ และบริการอื่น ๆ อีกมาก

'เซเว่น' ได้ประโยชน์อย่างไร ?

ตามข้อมูลจากรายงานประจำปี 2560 เซเว่น-อีเลฟเว่น มีสาขาทั้งหมด 10,268 สาขา ซึ่งถือเป็นข้อได้เปรียบในการเข้าถึงลูกค้า เมื่อเทียบกับธนาคารพาณิชย์ที่มีเพียงราว 6,700 สาขาทั่วประเทศ

นอกจากรายได้จากค่าธรรมเนียมแล้ว ดร.คณิสต์ อธิบายว่า การเป็นตัวแทนธนาคารอาจทำให้ เซเว่นอีเลฟเว่น สามารถรับเงินและผ่อนเงินได้มากขึ้น คล้ายกับในกรณีของอาลีบาบา ซึ่งเติบโตได้อย่างรวดเร็วเพราะมีโอกาสนำเงินที่รับมาไปลงทุนในส่วนอื่นก่อนที่จะส่งต่อให้ธนาคาร แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับข้อตกลงระหว่างบริษัทกับธนาคาร

รายงานดังกล่าวยังระบุว่า มีผู้ใช้บริการเซเว่น-อีเลฟเว่นกว่า 11.8 ล้านคนต่อวัน คิดเป็นรายได้ทั้งปี 320,584 ล้านบาท โดยยังมีแผนขยายให้ครบ 13,000 แห่งภายในปี 2564

ฝ่ายสื่อสารองค์กรของ ธ. ออมสิน กล่าวกับบีบีซีไทยว่า การเปิดให้เด็กและเยาวชนฝากเงินผ่านเซเว่นได้ครั้งนี้ เป็นโครงการซีเอสอาร์ที่ไม่หวังผลกำไร ทั้งนี้ในทางหนึ่งก็ถือเป็นการทดสอบระบบสำหรับการขยายบริการให้กับลูกค้าทุกวัยในขั้นต่อไป

อะไรบ้างที่ เคาท์เตอร์เซอร์วิส 7-11 "รับจ่าย" แทนหน่วยงานรัฐ

ก.ค. 2537 ก่อตั้งบริษัท เคาน์เตอร์เซอร์วิส จำกัด
ส.ค. 2539 เครือ CP ซื้อกิจการเคาท์เตอร์เซอร์วิสเข้าสู่กลุ่ม CP ALL
ธ.ค. 2554 รับชำระภาษีรถ
เม.ย. 2559 รับชำระค่าโทรศัพท์ TOT และ TOT3G
มิ.ย. 2559 รับชำระค่าไฟที่บิลเกินกำหนด
ก.ค. 2559 รับชำระภาษีสรรพสามิต
ต.ค. 2559 รับชำระหนี้กองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.)
มี.ค. 2560 รับชำระค่าเช่าที่ราชพัสดุ
ส.ค. 2560 รับชำระค่าธรรมเนียมกรมการจัดหางาน
ธ.ค. 2560 รับจองตั๋วรถทัวร์ทั้งในและต่างประเทศของบริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.)

ในแถลงการณ์เมื่อวานนี้ นายวีรเดช อัครผลพานิช รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท เคาน์เตอร์เซอร์วิส ในความร่วมมือระยะที่ 2 ลูกค้าธนาคารออมสินจะสามารถฝาก-ถอนเงิน ผ่านแอปพลิเคชันของธนาคารได้ที่เคาเตอร์เซอร์วิส โดยสามารถฝากเงินสดได้ตลอด 24 ชั่วโมง และถอนเงินได้ตั้งแต่ 1-5,000 บาทในช่วงเวลา 8.00-22.00 น. โดยมีค่าธรรมเนียม 15 บาทต่อรายการ

เมื่อปี 2559 สื่อมวลชนรายงานว่า เซเว่น-อีเลฟเว่น ได้ยุติการขายบัตรเติมเงิน วัน-ทู-คอล ของ เอไอเอส หลังจากตกลงกันไม่ได้เรื่องอัตราค่าธรรมเนียม ซึ่งทำให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ตามมาอีกว่าก่อให้เกิดการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม เนื่องจากกลุ่มซีพีเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของทั้ง เซเว่น-อีเลฟเว่น และค่ายโทรศัพท์ทรูมูฟ ซึ่งเป็นคู่แข่งโดยตรงกับ เอไอเอส

นายสมบูรณ์ จิตเป็นธม ผู้ช่วยผู้ว่าการสายนโยบายสถาบันการเงิน ธปท. กล่าวเมื่อ ก.พ. ที่ผ่านมา ว่า ในอนาคตจะมีร้านทำหน้าที่เป็นตัวแทนธนาคารได้หลากหลายขึ้น จากเดิมที่จำกัดเฉพาะธนาคารและไปรษณีย์

ตั้งแต่ช่วงตั้นปีที่ผ่านมา ธนาคารพาณิชย์จำนวนหนึ่งได้ขออนุญาต ธปท. เพื่อแต่งตั้งตัวแทนฯ เป็นกรณีพิเศษ โดยทำหน้าที่รับชำระบิลเป็นหลัก ซึ่งรวมถึง เคาน์เตอร์เซอร์วิส, บิ๊กซี และเทสโก้โลตัส

"ต่อจากนี้ไปเราอาจจะเห็นการรับฝากและถอนเงินในลักษณะตัวแทนของธนาคารพาณิชย์ จากร้านสะดวกซื้อ กองทุนหมู่บ้าน ร้านค้าชุมชน สหกรณ์ และอื่น ๆ ที่ผ่านเกณฑ์คุณสมบัติและได้รับการแต่งตั้งจากธนาคารพาณิชย์" นายสมบูรณ์กล่าว

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม