เสียชีวิตในกองทัพ : ประสบการณ์ติดตามคดีของเหล่าญาติ

  • 29 สิงหาคม 2018
น้องเมย Image copyright สุพิชา ตัญกาญจน์
คำบรรยายภาพ 10 เดือน หลังการเสียชีวิตของ นตท.ภคพงศ์ ตัญกาญจน์ ภายในโรงเรียนเตรียมทหาร ครอบครัวยังเดินหน้าเรียกร้องความยุติธรรม

ผ่านมาแล้วกว่า 10 เดือนที่น้องเมย ภคพงศ์ ตัญกาญจน์ นักเรียนเตรียมทหารชั้นปีที่ 1 เสียชีวิตระหว่างอยู่ในโรงเรียนเตรียมทหาร หลังถูกธำรงวินัย ปรากฏว่ามีความคืบหน้าของคดีในขั้นที่ขึ้นสู่ชั้นศาลเพียง 1 คดี จาก 4 คดี อีกทั้งอวัยวะที่จะพิสูจน์การเสียชีวิตก็เสียหายจากการเก็บรักษาของสถาบันทางการแพทย์แห่งแรกที่นำไปตรวจสอบ

เป็น 10 เดือนของครอบครัวตัญกาญจน์ที่ น.ส.สุพิชา ตัญกาญจน์ พี่สาวของน้องเมย บอกกับบีบีซีไทยว่า "ยากลำบากตั้งแต่การตื่นนอนมาใช้ชีวิต" ทั้งจากการสูญเสียน้องชาย การต้องวิ่งรอกติดต่อหน่วยงานต่าง ๆ นับครั้งไม่ถ้วน ตั้งแต่สถานีตำรวจ โรงเรียนเตรียมทหาร โรงพยาบาล สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ และตอบคำถามสื่อถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

บีบีซีไทย ย้อนเหตุการณ์ที่ญาติต้องเรียกร้องความยุติธรรมจากกรณีการเสียชีวิตภายในหน่วยงานของสถาบันกองทัพ

คดีน้องเมยไม่คืบ อวัยวะถูกดองจนเสียหาย

"น้องยังไม่ได้รับความยุติธรรมอะไรเลย เขาจะเสียโดยที่ยังไม่ปรากฏความจริงไม่ได้ อีกอย่างคือ คนที่กระทำความผิด มีอนาคตของตัวเอง แต่อนาคตน้องหนูมันจบที่โลงศพ" สุพิชา กล่าวกับบีบีซีไทย ถึงความรู้สึกของเธอหลังจากทวงถามความยุติธรรมในคดีการเสียชีวิตของน้องชายมากว่า 10 เดือน แต่ยังไม่คืบหน้า

ตลอด 10 เดือนที่ผ่านมา ครอบครัวตัญกาญจน์ ต้องเดินทางไปมาระหว่าง จ.ชลบุรี นครนายก และกรุงเทพมหานคร เพื่อติดตามคดี ขอเอกสารเพื่อนำมาเป็นหลักฐานจากหลายหน่วยงาน แม้ว่าในทางหนึ่งพนักงานสอบสวนจะมีหน้าที่รวบรวมพยานหลักฐาน แต่สุพิชาบอกว่า ครอบครัวต้องการความมั่นใจว่าหลักฐานที่เป็นประเด็นสำคัญทั้งหมดจะถึงมือตำรวจ

ย้อนกลับไปในเดือน ต.ค. 2560 นายภคพงศ์ ตัญกาญจน์ หรือเมย นักเรียนเตรียมทหารชั้นปีที่ 1 เสียชีวิตระหว่างอยู่ในโรงเรียนเตรียมทหาร หลังกลับเข้าโรงเรียนเพียงวันเดียว ในใบมรณะบัตรระบุสาเหตุการเสียชีวิตว่า เกิดจากภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน

ทว่า ภายหลังครอบครัวได้นำศพนายภคพงศ์ไปชันสูตรหาสาเหตุการเสียชีวิตอีกครั้ง กลับพบว่า อวัยวะภายใน ได้แก่ สมอง หัวใจ กระเพาะอาหาร หายไป โดยก่อนหน้านี้ไม่ได้รับแจ้งจากโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า แต่อย่างใด

Image copyright WASAWAT LUKHRARANG/BBCTHAI
คำบรรยายภาพ พิเชษฐ ตัญกาญจน์ ตัดพ้อว่าทางทหารไม่ให้คุณค่ากับลูกชายของเขา ในขณะที่ไปรับอวัยวะภายในไปตรวจสอบหาสาเหตุการตายอีกครั้งหนึ่งเมื่อ 23 พ.ย.2560

ผ่านไป 10 เดือน คดีนี้ยังไม่มีความคืบหน้า และอวัยวะภายในของนายภคพงศ์ ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญนั้น ได้รับความเสียหายจากการดอง ในขณะที่ถูกเก็บอยู่ที่โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า

เมื่อวันที่ 22 ส.ค. ที่ผ่านมา ครอบครัวตัญกาญจน์ ได้เดินทางไปร้องเรียนที่แพทยสภา ให้ตรวจสอบการทำหน้าที่ของแพทย์โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ภายหลังสถาบันนิติวิทยาศาสตร์และโรงพยาบาลรามาธิบดี ตรวจพิสูจน์แล้วพบว่าดีเอ็นเอของเนื้อเยื่ออวัยวะเสียหายจากการดองด้วยฟอร์มาลีน จนไม่สามารถตรวจพิสูจน์ยืนยันบุคคลได้

Image copyright NANCHANOK WONGSAMUTH/BBC THAI

"มันแย่ไปหมด ไม่รู้ว่าจะแย่เรื่องอะไร เราก็เตรียมใจแล้วว่ามันอาจไม่ใช่ของน้อง ถ้าใช่ มันคงอาจไม่หายตั้งแต่แรก" น.ส.สุพิชา กล่าว

เธอยังระบุอีกว่า เมื่อผลพิสูจน์อวัยวะระบุไม่ได้ว่าเป็นของใคร จึงทำให้สรุปสาเหตุการตายไม่ได้ ซึ่งจะส่งผลต่อรูปคดี เนื่องจากผลสรุปจากแพทย์นิติวิทยาศาสตร์ เขียนว่า ไม่สามารถสรุปหาสาเหตุการตายได้เนื่องจากขาดอวัยวะที่สำคัญ

พยานหลักฐานสำคัญอีกชิ้นหนึ่งที่ น.ส.สุพิชา กล่าวถึง คือ ข้อมูลที่บันทึกเหตุการณ์ระหว่างวันที่ 15-17 ต.ค. 2560 ซึ่งเป็นช่วงก่อนที่นายภคพงศ์จะเสียชีวิต

"มันก็หนักสำหรับครอบครัวมาก โรงเรียนจะออกมาตอบอะไรเป็นสิทธิของโรงเรียนที่จะเลือกมาตอบ แต่สิ่งที่เราต้องการคือความยุติธรรมให้น้อง เวลาร้องขอเอกสารสำคัญโรงเรียนก็ไม่ให้ เราแค่จะเอาออกมาเพื่อไปสู่กระบวนการยุติธรรม ไม่ได้เอาไปขึ้นศาลเตี้ย" สุพิชาบอกกับบีบีซีไทย

แม้กองทัพจะออกมาเปิดภาพจากกล้องวงจรปิดในวันที่นายภคพงศ์เสียชีวิต แต่ครอบครัวได้ทำหนังสือขอให้โรงเรียนเตรียมทหารส่งมอบภาพจากกล้องวงจรปิด 15-17 ต.ค. รายชื่อนักเรียนที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนระเบียบปฏิบัติทั่วไปประจำวันของวันที่ 15-17 ต.ค. ทว่า โรงเรียนเตรียมทหารปฏิเสธให้ข้อมูลดังกล่าว

สำหรับความคืบหน้าของคดี ทางครอบครัวได้แจ้งความไป 4 คดี มีคดีที่ขึ้นสู่ชั้นศาลแล้ว 1 คดี ซึ่งเป็นคดีทำร้ายร่างกายในเดือน ส.ค. ส่วนที่เหลือยังอยู่ในชั้นพนักงานสอบสวนในการขอพยานหลักฐาน

หลานสาวพลทหารวิเชียร ถูกฟ้อง พ.ร.บ.คอมฯ หลังโพสต์เรียกร้องความเป็นธรรม

น.ส.นริศราวัลถ์ แก้วนพรัตน์ หลานสาวพลทหารวิเชียร เผือกสม ซึ่งเสียชีวิตระหว่างฝึกซ้อมทหารใหม่ในค่ายทหาร ค่ายกรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ อ.เจาะไอร้อง จ.นราธิวาส เมื่อปี 2554 ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจนครบาลมักกะสันจับกุมในวันที่ 26 ก.ค.2559 หลังจากออกมาเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการซ้อมทรมานพลทหารวิเชียรลงในโซเชียลมีเดีย

พลทหารวิเชียร เผือกสม เสียชีวิตเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2554 โดยแพทย์ระบุสาเหตุการเสียชีวิตเนื่องจากไตวายเฉียบพลัน จากกล้ามเนื้อได้รับบาดเจ็บ อย่างรุนแรง

Image copyright WASAWAT LUKHARANG/BBC THAI
คำบรรยายภาพ การออกมาเรียกร้องความเป็นธรรมของ น.ส.นริศราวัลถ์ แก้วนพรัตน์ ให้กับน้าชาย เกิดขึ้นภายหลังจากพลทหารวิเชียร ได้สมัครเป็นทหารเกณฑ์ที่กองพันพัฒนาที่ 4 ค่ายปิเหล็ง จ.นราธิวาส แต่หลังเข้าเป็นทหารได้ไม่นาน ก็เสียชีวิต

ในคืนนั้น เธอถูกส่งตัวไปยัง จ.นราธิวาส เพื่อให้สถานีตำรวจในท้องที่สอบปากคำและรับทราบข้อกล่าวหาในข้อหาหมิ่นประมาทเจ้าพนักงาน และกระทำผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ จากการออกมาโพสต์เรียกร้องความเป็นธรรมให้กับน้าชาย

ความคืบหน้าล่าสุด น.ส.นริศราวัลถ์ เปิดเผยกับบีบีซีไทยว่า อัยการสูงสุดวินิจฉัยชี้ขาดไม่สั่งฟ้องทั้ง 2 ข้อหา เมื่อวันที่ 24 ก.ค. ที่ผ่านมา หลังจากรองอธิบดีอัยการภาค 9 และอัยการ จ.นราธิวาส มีความเห็นไม่สั่งฟ้องตั้งแต่ ตั้งแต่ปี 2560 แต่ พล.ต.ต.รณศิลป์ ภู่สาระ รักษาการราชการแทนผู้บัญชาการศูนย์ปฏิบัติการตำรวจจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีความเห็นแย้งให้สั่งฟ้อง จึงต้องส่งให้อัยการสูงสุดชี้ขาด

ในส่วนของคดีแพ่ง ศาลแพ่งมีคำพิพากษาให้กองทัพบกยอมจ่ายเงินค่าเสียหายจำนวน 6.5 ล้านบาท ตามคำฟ้องของนางประเทือง เผือกสม มารดาของพลทหารวิเชียร เป็นโจทก์ โดยมีกระทรวงกลาโหม, กองทัพบก , และสำนักงานนายกรัฐมนตรี (ต้นสังกัด กอ.รมน.) เป็นจำเลยอันดับ 1, 2 และ 3 ตามลำดับ ซึ่งทางกองทัพบกเป็นผู้จ่ายเงินครบตามจำนวนแล้ว

ส่วนความคืบหน้าในคดีอาญา อัยการศาลทหาร มีคำสั่งไม่ฟ้องทหาร 8 นาย และสั่งฟ้องนายทหารสองนาย ได้แก่ ร.ท. ภูริ เพิกโสภณ (ยศในขณะเกิดเหตุการณ์) ผู้สั่งทำโทษพลทหารวิเชียรจนเสียชีวิต และทหารยศสิบเอก ขณะนี้อยู่ที่ขั้นตอนของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ (ป.ป.ท.) กำลังวินิจฉัยว่า จะมีความเห็นแย้งหรือไม่

"ที่ล่าช้า ส่วนหนึ่งเราก็เป็นตัวร่วมที่จะไม่ให้ฟ้องด้วย ถ้าล่าช้าแล้วไม่เกิดแพะ เราโอเคมากกว่าการสั่งฟ้องทั้งสิบนาย" น.ส.นริศราวัลถ์ กล่าวกับบีบีซีไทย "เราทำในมิติของความถูกต้อง ยุติธรรมจริง ๆ ไม่ได้ต้องการแก้แค้น หรือผลประโยชน์จากคดี คดีนี้จึงไม่ควรมีแพะ"

คดีล่าสุดในค่ายทหาร พลทหารคชา ถูกทหารรุ่นพี่ซ้อมอาการสาหัส

กรณีการบาดเจ็บสาหัสของพลทหารคชา พะชะ อายุ 22 ปี ทหารเกณฑ์สังกัดกองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ จ.ลพบุรี ซึ่งถูกทำร้ายร่างกายภายในค่ายทหาร เป็นความรุนแรงครั้งล่าสุดที่เกิดขึ้นในรั้วของกองทัพ

หลังจากเกิดเหตุในกลางดึกวันที่ 21 ส.ค. ผู้บังคับบัญชาของพลทหาร ได้ยอมรับกับญาติว่า พลทหารคชาถูกทำร้ายร่างกายโดยทหารรุ่นพี่ 3 คน และ พล.อ.เฉลิมชัย สิทธิสาท ผู้บัญชาการกองทัพบก ออกมาบอกว่า การบาดเจ็บของพลทหารคชา "ไม่ใช่เป็นการซ่อม" แต่เป็นการวิวาทระหว่างพลทหารด้วยกันและบาดเจ็บ

Image copyright FACEBOOK/บอย กรุงเก่า

น.ส.กาญจนภรณ์ สีหะวงค์ น้าสาวของพลทหารคชา กล่าวกับบีบีบีซีไทยว่า เมื่อวันที่ 26 ส.ค. ว่าได้นำหลักฐานอาการของพลทหารคชาจากแพทย์ไปให้ตำรวจเพิ่มเติม เพื่อให้มีการแจ้งข้อหาพยายามฆ่า แต่ตำรวจแจ้งว่า ขณะนี้หลักฐานยังไม่เพียงพอ ต้องทำสำนวนเพิ่มเติมและสอบพยานเพิ่มเติม ขณะนี้ ผู้ต้องหาทั้งสามคน ถูกนำตัวไปขังคุกทหาร

"วันนั้นเราจะไปแจ้งข้อหาพยายามฆ่า แต่ตำรวจเขาว่าตอนนี้หลักฐานยังไม่เพียงพอ เลยให้เป็นข้อหาทำร้ายร่างกายจนบาดเจ็บสาหัสก่อน"

น้าสาวของพลทหารคชา บอกว่า ทางครอบครัวยังมีความหวังว่าบุคคลที่ทำร้ายร่างกายหลานชายจะได้ถูกดำเนินคดีอย่างเหมาะสม เธอยังได้กล่าวขอความเห็นใจทางหทาร เพราะแม้ตำรวจเองบอกเธอว่าคดีนี้ "เหมือน" อยู่ในอำนาจของทหาร

"เราเชื่อว่าทหารจะไม่เข้าข้างคนผิด และจะให้ความร่วมมือกับพนักงานสอบสวนเต็มที่ หวังว่าเขาน่าจะให้ความเป็นธรรม ประชาชนจะได้ไม่ครหาว่าทหารปกป้องกันเอง" น้าสาวของพลทหารคชากล่าว "เราเชื่อว่าแบบนั้น และอยากให้ท่านเป็นเหมือนที่เราเชื่อ"

10 ปี มีทหารเสียชีวิตในค่ายอย่างน้อย 8 ราย

ชื่อ อายุ เหตุการณ์ สังกัด เดือนที่เกิดเหตุ
พลทหารยุทธภินันท์ บุญเนียม 22 ปี เสียชีวิตที่รพ.สุราษฎร์ธานี ผลการสืบสวนพบว่าถูกซ้อมต่อเนื่อง จนไตวายเฉียบพลัน ค่ายวิภาวดีรังสิต มณฑลทหารบกที่45จ.สุราษฎร์ธานี เม.ย. 2560
สิบโทปัญญา เงินเหรียญ 23 ปี เสียชีวิตหลังหมดสติจากการถูกทำโทษให้ออกกำลังกายหนักเกินไป กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 19จ.กาญจนบุรี มิ.ย. 2559
พลทหารทรงธรรม หมุดหมัด 23 ปี เสียชีวิตจากการถูกทำโทษ ซ้อมและทรมาน ค่ายพยัคฆ์อ.บันนังสตาจ.ยะลา เม.ย. 2559
สิบโทกิตติกร สุธีพันธุ์ 25 ปี เสียชีวิตเพราะถูกรุมทำร้ายร่างกายในเรือนจำ ค่ายวีรวัฒน์โยธินมณฑลทหารบกที่ 25 จ.สุรินทร์ ก.พ. 2559
ร้อยตรีสนาน ทองดีนอก 30 ปี เสียชีวิตระหว่างฝึก ถูกบังคับให้ว่ายน้ำเกินกำลังที่ร่างกายจะทนได้ ทำให้จมลงก้นสระนานถึง 10 นาที หน่วยฝึกกรมทหารราบที่ 1 กองพันทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์กทม. มิ.ย. 2559
พลทหารสมชาย ศรีเอื้องดอย 22 ปี ผลชันสูตรระบุเสียชีวิตเพราะติดเชื้อไข้หวัดนก แต่ญาติคาใจ เพราะก่อนตายพลทหารสมชายระบุว่า ถูกทหาร 3 นายลงโทษด้วยการใช้ปี๊บคลุมศีรษะ ใช้อาวุธตีที่ศีรษะ แผ่นหลัง หน้าอก จำนวน 20 ครั้ง ค่ายกาวิละจ.เชียงใหม่ ม.ค. 2557
พลทหารวิเชียร เผือกสม 25 ปี ถูกนายทหาร 10 นายร่วมกันทำร้ายร่างกาย ค่ายกรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์อ.เจาะไอร้องจ.นราธิวาส มิ.ย. 2554
นักเรียนเตรียมทหาร กรัณฑ์ อรชร 16 ปี เสียชีวิตเพราะถูกบังคับให้ดื่มน้ำ 40 ลิตรเป็นการลงโทษที่หลับระหว่างอยู่เวร ร.ร.เตรียมทหาร จ.นครนายก พ.ค. 2550

ข่าวที่เกี่ยวข้อง