สกัดอย่างไรเมื่อเห็นเพื่อนในเฟซบุ๊กคิดฆ่าตัวตาย? คำแนะนำจากเฟซบุ๊ก

  • 28 พฤศจิกายน 2018
Facebook Image copyright Reuters

หลายคนเห็นเพื่อนในเฟซบุ๊กลงโพสต์ที่เสี่ยงต่อการคิดฆ่าตัวตาย แต่ไม่รู้จะทำอย่างไร หรือให้คำแนะนำอย่างไร บีบีซีไทยได้รวบรวมวิธีปฏิบัติเมื่อพบเห็นโพสต์หรือวิดีโอที่เกี่ยวกับการฆ่าตัวตาย จากคำแนะนำของเฟซบุ๊ก

เฟซบุ๊กบอกว่าได้พัฒนาเครื่องมือที่ช่วยป้องกันการฆ่าตัวตายมาเป็นระยะเวลากว่า 10 ปี ไม่ว่าจะเป็นการร่วมมือกับตำรวจในการให้ความช่วยเหลือบุคคลอย่างรวดเร็วหากตกอยู่ในอันตราย หรือการนำเอา "ปัญญาประดิษฐ์" หรือ เอไอ ซึ่งจะทำให้ระบบสามารถแยกแยะได้โดยอัตโนมัติว่าวิดีโอประเภทใดเป็นวิดีโอฆ่าตัวตาย (ยกตัวอย่างเช่น ถ้าระบบเห็นว่ามีผู้แสดงความคิดเห็นเป็นจำนวนมากใต้การถ่ายทอดสดผ่านเฟซบุ๊ก หรือ เฟซบุ๊กไลฟ์ ที่เขียนในทำนองว่า "คุณเป็นอะไรหรือเปล่า" หรือ "ฉันอยู่ตรงนี้เป็นเพื่อนคุณนะ" หรือมีอิโมจิร้องไห้เป็นจำนวนมาก)

อย่างไรก็ตาม ในประเทศไทย เกิดเหตุพยายามฆ่าตัวตายผ่านเฟซบุ๊กทั้งที่สำเร็จและไม่สำเร็จมาแล้วอย่างน้อย 14 ครั้งในรอบ 2 ปี

Image copyright Facebook
คำบรรยายภาพ ผู้ใช้เฟซบุ๊กสามารถรายงานโพสต์หรือวิดีโอ ในกรณีที่ส่งสัยว่าผู้ใช้ผู้นั้นมีพฤติกรรมเสี่ยงที่จะฆ่าตัวตาย

ล่าสุด เมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา เฟซบุ๊กได้ร่วมมือกับสมาคมสะมาริตันส์แห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นองค์กรการกุศลเพื่อปรึกษาทางโทรศัพท์ โดยมีการส่งข้อความบอกชื่อเพจและเบอร์โทรศัพท์ของสะมาริตันส์ให้แก่ผู้ที่เฟซบุ๊กคิดว่าอาจเสี่ยงต่อการคิดฆ่าตัวตาย

"สาเหตุที่เราให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มาก เพราะเป็นเรื่องที่ส่งผลกระทบต่อคนทั่วโลก และเราตระหนักว่าเฟซบุ๊กสร้างโอกาสในการเชื่อมโยงระหว่างเพื่อนและครอบครัว และยังเป็นพื้นที่ที่จะหยิบยื่นความช่วยเหลือและให้กำลังใจคนอื่น แม้ว่าตัวเราอาจไม่ได้อยู่ตรงนั้น" แคลร์ ดีวีย์ ผู้อำนวยการฝ่ายโครงการนโยบายประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคของเฟซบุ๊ก กล่าวกับบีบีซีไทย ที่สำนักงานเฟซบุ๊กที่ประเทศไทย

Image copyright Facebook
คำบรรยายภาพ ข้อความที่เฟซบุ๊กส่งถึงผู้ใช้ในสหรัฐฯ ในกรณีที่ส่งสัยว่าผู้ใช้ผู้นั้นมีพฤติกรรมเสี่ยง

ทั้งนี้ หากพบเห็นข้อความที่เสี่ยงต่อการคิดฆ่าตัวตาย หรือการเผยแพร่วิดีโอสดการฆ่าตัวตายผ่านเฟซบุ๊กไลฟ์ เฟซบุ๊กแนะนำให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้

  1. กดรายงานโพสต์ โดยเลือก "แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับโพสต์นี้" และกด "การฆ่าตัวตายหรือทำร้ายตัวเอง"
  2. เฟซบุ๊กจะมีทางเลือกอันดับแรกให้ติดต่อผู้ใช้โดยตรง โดยมีคำแนะนำเกี่ยวกับประโยคที่ควรพูด และสิ่งที่ควรทำเพื่อช่วยเหลือผู้ใช้
  3. หากต้องการให้เฟซบุ๊กพิจารณาโพสต์หรือวิดีโอดังกล่าว เฟซบุ๊กจะส่งข้อความไปยังผู้ใช้ที่สงสัยว่ามีพฤติกรรมเสี่ยง ว่า "มีผู้ที่เห็นโพสต์ของคุณที่คิดว่าคุณกำลังผ่านช่วงเวลาที่ลำบาก" และมีการแนะนำให้ติดต่อเบอร์โทรศัพท์ของสะมาริตันส์ หรือส่งข้อความหาสะมาริตันส์ผ่านทาง Messenger
  4. เมื่อมีการรายงานการเผยแพร่วิดีโอสดการฆ่าตัวตายผ่านเฟซบุ๊กไลฟ์ เฟซบุ๊กจะเพิ่มระดับความสำคัญของเรื่องทันที และเรื่องจะถูกส่งต่อไปยังทีมที่ดูแลเรื่องนี้โดยเฉพาะ

ตระการ เชนศรี นายกสมาคมสะมาริตันส์ กล่าวว่า ตั้งแต่มีความร่วมมือกับเฟซบุ๊ก ก็มีผู้โทรทั้งคนไทยและต่างชาติที่โทรเข้ามาที่สมาคมจากการเห็นเบอร์โทรศัพท์ผ่านทางเฟซบุ๊กมากขึ้น

นอกจากนั้น สะมาริตันส์ยังมีจำนวนผู้รับบริการผ่านเฟซบุ๊กเพื่อขอคำปรึกษาเพิ่มมากขึ้นทุกปี โดยปีที่ผ่านมามีจำนวน 220 ราย

Image copyright NANCHANOK WONGSAMUTH/BBC THAI
คำบรรยายภาพ ผศ.พ.ต.หญิง ดร.พนมพร พุ่มจันทร์ ผู้อำนวยการสมาคมสะมาริตันส์แห่งประเทศไทย

ผศ. พ.ต.หญิง ดร.พนมพร พุ่มจันทร์ ผู้อำนวยการสมาคมสะมาริตันส์ ได้เสนอแนะว่า เมื่อเห็นผู้ใช้เฟซบุ๊กโพสต์ข้อความหรือวิดีโอที่มีเนื้อหาที่เสี่ยงต่อการคิดฆ่าตัวตาย อาจเริ่มจากการพิมพ์ให้กำลังใจก่อน และค่อย ๆ คุยให้เขาได้ระบายความรู้สึก แต่ถ้าประเด็นเริ่มรุนแรงขึ้นก็อาจโทรศัพท์ไปคุย เนื่องจากการคุยโทรศัพท์นั้นสามารถตอบสนองให้ได้ระบายความรู้สึกทุกข์ ไม่สบายใจ ได้ทันท่วงที

ทั้งนี้ แม้ว่าเฟซบุ๊กจะตอบโจทย์คนยุคใหม่ที่ใช้การพิมพ์และอยู่กับหน้าจอเป็นเวลานาน แต่ก็มีข้อจำกัด เช่น การที่ข้อความค้างอยู่ในระบบทำให้คนกลับมาอ่านได้หลายรอบ และอาจตีความที่เปลี่ยนไป หรือการที่ต่างฝ่ายต่างพิมพ์ในเวลาเดียวกัน ทำให้คำตอบของฝ่ายหนึ่งที่ส่งไป อาจจะไม่ใช่คำตอบของข้อความล่าสุดที่อีกฝ่ายส่งมาอีกด้วย

"ดังนั้น ทุกครั้งที่พิมพ์ข้อความส่งไปนั้น ให้นึกก่อนเสมอว่า ประโยคของเราที่ส่งไปจะมีผลต่อผู้ที่มาปรึกษาอย่างไรบ้าง ซึ่งจะมีความแตกต่างจากการพูดคุยทางโทรศัพท์ เพราะเขาอาจจะมีโอกาสกลับมาอ่านหลายครั้ง และตีความที่แตกต่างไปตามอารมณ์ความรู้สึกได้" ผศ.พ.ต.หญิง ดร.พนมพร กล่าว

6 ประโยคปลอบใจ ที่ช่วยให้คนคิดปลิดชีพตัวเองฉุกคิด
คำพูด ความรู้สึกของคนฟัง
"เรามาดูเรื่องนี้ด้วยกัน" ช่วยกันหาทางออก
"เราจะผ่านเรื่องนี้ไปด้วยกัน" ให้เขารู้สึกมีคนอยู่เคียงข้าง
"ฉันอยู่ตรงนี้นะ ฉันรับฟังเธอได้" บอกให้รู้ว่าเราทำอะไรได้
"ขอให้วาง (ยา ปืน) ให้ห่างออกไปก่อน ถ้ามี (ยา ปืน) ดิฉันคงรู้สึกไม่สบายใจ" ขอให้วางสิ่งที่มีอันตรายต่อชีวิตออกไปก่อน
"ฉันเข้าใจว่าคุณกำลังไม่สบายใจ" กำลังอยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบาก
"ฉันมีเวลา" ให้เขารู้ว่าเรามีเวลา

ที่มา: บีบีซีไทยรวบรวมจากสมาคมสะมาริตันส์แห่งประเทศไทย

ดีวีย์ กล่าวว่า เมื่อมีคนถ่ายทอดสดการฆ่าตัวตายผ่านเฟซบุ๊กไลฟ์ เฟซบุ๊กจะไม่ลบทันที เนื่องจากผู้ที่ถ่ายทอดสดจะได้รับประโยชน์มากกว่าหากทำการถ่ายทอดต่อไปเพื่อให้คนได้ยื่นมือให้ความช่วยเหลือ

"ปฏิกิริยาแรกของคนเวลาเห็นเฟซบุ๊กไลฟ์ฆ่าตัวตาย อาจจะคิดว่าต้องหยุดการถ่ายทอดสดทันทีที่มันเริ่ม แต่เมื่อเราคุยกับผู้เชี่ยวชาญ เขาตอกย้ำความสำคัญของการไม่ตัดขาดคนที่กำลังคิดฆ่าตัวตาย เนื่องจากเป็นการหยุดไม่ให้เขาขอความช่วยเหลือ และอาจทำให้เขารู้สึกว่าถูกปิดปากและอยู่ตัวคนเดียวอีกครั้ง" ดีวีย์ กล่าว

Image copyright Facebook
คำบรรยายภาพ แคลร์ ดีวีย์ ผู้อำนวยการฝ่ายโครงการนโยบายประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคของเฟซบุ๊ก

เมื่อเฟซบุ๊กได้รับการยืนยันสถานการณ์และสถานะของบุคคล ไม่ว่าเขาจะปลอดภัยแล้วหรือฆ่าตัวตายสำเร็จก็ตาม ก็จะทำการลบวิดีโอออกจากระบบ เนื่องจากมีภาพควมรุนแรงและอาจเกิดการลอกเลียนแบบ

ถ้าคุณต้องการใครสักคนเป็นเพื่อนพูดคุย สามารถโทรไปที่สมาคมสะมาริตันส์แห่งประเทศไทย 02-7136793 เวลา 12.00-22.00 น. หรือ สายด่วนกรมสุขภาพจิต 1323 หรือสามารถส่งข้อความไปที่เฟซบุ๊กสมาคมสะมาริตันส์แห่งประเทศไทย

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม