ฝุ่น : ฝนหลวงช่วยบรรเทาทุกข์ชาวกรุงเทพฯ ได้หรือไม่

  • 14 มกราคม 2019
กรุงเทพฯ ในสายหมอก (ควัน) Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ กรุงเทพฯ ในสายหมอก (ควัน)

กลายเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์อีกครั้งในสื่อออนไลน์เกี่ยวกับเรื่องฝุ่นละออง ไม่ว่าจะกล่าวถึงกรุงเทพมหานครว่าเป็นเมืองในหมอกมลพิษ การแนะนำใส่หน้ากาก N95 แต่สิ่งหนึ่งคือการเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐและรัฐบาลเข้ามาแก้ไข

แรงกดดันส่งไปจนถึงนายกรัฐมนตรีต้องออกมาสั่งการให้แก้ไขแบบเบ็ดเสร็จบูรณาการ ขณะที่อธิบดีกรมควบคุมมลพิษระบุว่า ในความเป็นจริงแล้ว อากาศวันนี้ (14 ม.ค.) ในกรุงเทพฯ ถือว่าดีขึ้นมาก

พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้สั่งการให้ฉีดน้ำในพื้นที่ที่มีค่าฝุ่นละอองสูง ที่จะเป็นอันตรายกับประชาชนไปแล้ว ในขณะเดียวกันยังได้กำชับให้สำรวจหาต้นตอว่ามาจากที่ใดและรณรงค์ให้ประชาชนสวมหน้ากากก่อนออกจากบ้านก่อนเข้าพื้นที่เสี่ยง

จี้หน่วยงานรัฐทำงานแบบบูรณาการ

หัวหน้า คสช. ยังบอกว่า ได้มอบให้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและกระทรวงมหาดไทย กรุงเทพมหานคร บูรณาการร่วมกัน ปัญหาหลักในตอนนี้คือ "เป็นการแก้ไขปัญหาแบบอยู่ในพื้นที่ใครพื้นที่มัน"

นายกรัฐมนตรียังกล่าวอีกว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นเกิดเพราะทุกคน ทุกคนจึงต้องช่วยกันแก้ปัญหาไปพร้อมกับรัฐบาล เพราะรัฐบาลจะเป็นแกนนำหลักแก้ปัญหาเรื่องนี้โดยตรง ดังนั้นการแก้ปัญหาระยะยาวจะต้องแก้ปัญหาที่ต้นเหตุให้ได้ก่อน

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ แนะนำให้สวมใส่หน้ากากอนามัยหากออกนอกบ้าน

สำหรับสถานการณ์ทั่วไปในวันนี้ กรมควบคุมมลพิษ รายงานสถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) ว่า กรุงเทพฯ มีคุณภาพอากาศโดยรวมในระดับสีส้ม หรือเริ่มมีผลกระทบต่อสุขภาพ

ขณะที่ ตามตารางแสดงคุณภาพอากาศย้อนหลัง 7 วันพบว่า คุณภาพอากาศในกทม. เป็นเช่นนี้ติดต่อกันมา 4 วันแล้ว นับแต่วันที่ 11 ม.ค. ที่ผ่านมา

"จงตระหนัก อย่าตระหนก"

นายประลอง ดำรงค์ไทย อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ให้สัมภาษณ์บีบีซีไทยทางโทรศัพท์ว่า อันที่จริง อากาศวันนี้ในกรุงเทพฯ ถือว่าดีขึ้นมาก ส่วนการแสดงความเห็นอย่างแพร่หลายในสังคมออนไลน์ เป็นเพราะวันนี้เป็นวันจันทร์ วันเริ่มงาน และมีการใช้รถใช้ถนนสูง

"ประชาชนตระหนัก แต่อย่าถึงกับตระหนก" เพราะ "เทียบกับวันก่อน ๆ บางพื้นที่อยู่ในระดับสีแดง (มีผลกระทบต่อสุขภาพ) แต่วันนี้ไม่มีแดงเลย แสงแดดส่องลอดผ่านมาได้ด้วย แสดงให้เห็นว่ามาตรการต่าง ๆ ใช้ได้ผล"

ตามรายงานสถานการณ์ฝุ่นละอองฯ พบว่า พื้นที่ริมถนน 18 พื้นที่มีระดับมลพิษค่อนข้างสูง และคาดว่าพรุ่งนี้ คุณภาพอากาศในกรุงเทพฯ จะยังอยู่ในระดับสีส้ม แต่ด้วยดัชนีมลพิษที่ดีขึ้น

Image copyright กรมควบคุมมลพิษ

"อันที่จริง บ่ายวันนี้ (14 ม.ค.) มีแนวโน้มจะลดลงแล้ว พรุ่งนี้ถ้าอากาศไม่เปลี่ยนแปลงจะดีขึ้นอีก และอาจมีสีเขียวเกิดขึ้น" อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ระบุ

สถานการณ์ฝุ่นละออง กรุงเทพฯ ยังน่าเป็นห่วง

เมื่อวานนี้ เว็บไซต์ แอร์วิชวล (AirVisual) ที่ให้ข้อมูลด้านคุณภาพอากาศทั่วโลก จัดอันดับกรุงเทพมหานคร เป็นเมืองที่มีมลพิษสูงที่สุดอันดับ 9 ของโลก ขณะที่ในวันนี้สถานการณ์ดีขึ้นบ้าง ทำให้อันดับของกรุงเทพฯ เพิ่มเป็นอันดับที่ 13 ด้วยดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) อยู่ที่ 178

Image copyright AirVisual
คำบรรยายภาพ อากาศ กทม. แย่สุดอันดับที่ 13 ของโลก

ฝนหลวงช่วยได้หรือไม่

ขณะเดียวกันมีแนวความคิด ใช้ฝนหลวงเข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาผุ่นละออง ซึ่ง พล.อ. ประยุทธ์ ให้สัมภาษณ์ในประเด็นดังกล่าวว่า ได้มีการวางแผนในการดำเนินการแล้ว แต่ต้องใช้เวลา เพราะต้องดูความชื้นในอากาศ ขณะที่ต้นตอ ของฝุ่นละอองที่เป็นพิษนั้น มาจากโรงงานอุตสาหกรรม การจราจร การเผาไร่นา

อย่างไรก็ตาม นายประลองบอกว่า ได้มีมาตรการมาแล้วตั้งแต่วันที่ 19 ธ.ค. ปีที่แล้ว เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้เรียกทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องประชุมหารือมาตรการรับมือปัญหามลพิษทางอากาศ โดยแบ่งเป็น มาตรการก่อนเกิดเหตุ ระหว่างเกิดเหตุ และหลังเหตุการณ์ผ่านมาแล้ว

Image copyright Wasawat Lukharang/BBC Thai
คำบรรยายภาพ นักท่องเที่ยวไม่จำเป็นต้องจุดธูปและเทียนสักการะพระพรหมมาแล้วเป็นเวลากว่า 1 ปี เพื่อลดการเกิดมลภาวะทางอากาศ

"ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ปฎิบัติในส่วนที่ตนเองรับผิดชอบ ตำรวจตรวจตราไม่ให้รถใหญ่เข้า ทาง กทม. ขอพื้นที่จราจรคืน ฉีดสเปรย์ลดมลพิษ ทางกรมวิชาการเกษตรควบคุมไม่ให้มีการเผาในที่โล่ง" มาตรการเหล่านี้ทำให้ "ค่า PM2.5 ลดลงมาก หากเทียบกับสถานการณ์ที่ไม่ได้ใช้มาตรการเหล่านี้เลย"

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ กรุงเทพฯ จะมีอากาศดีเมื่อไหร่?

อีกหนึ่งในมาตรการที่เตรียมความพร้อมมาตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว คือ การพิจารณาใช้ฝนเทียม ซึ่งกรมฝนหลวงและการบินเกษตรระบุว่า ค่าความชื้นสัมพัทธ์และทิศทางลมในตอนนี้ มีโอกาสทำฝนเทียมได้

แต่ประลองย้ำว่า "อย่าได้คาดหวังมากนัก เพราะปีที่แล้ว เราก็ทำฝนเทียม 6 ครั้ง แต่ฝนตกครั้งเดียว"

หน้ากากอนามัย N95 ขาดตลาด

อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ยอมรับกับบีบีซีไทยถึงปัญหาขาดแคลนหน้ากากอนามัยชนิด N95 ที่กรองฝุ่นละอองขนาดเล็กได้ พร้อมฝากคำแนะนำถึงประชาชนว่า หากหน้ากากชนิดดังกล่าวขาดตลาด ให้ใช้หน้ากากอนามัยแบบปกติไปก่อน

Image copyright Reuters
คำบรรยายภาพ ประชาชนต่างหากซื้อหน้ากาก N95 ซึ่งสามารถป้องกันฝุ่นละอองขนาดเล็กขนาดกว่า 2.5 ไมครอน หรือ PM2.5 จนทำให้ขาดตลาด

"ประชาชนที่ป่วยเป็นโรคระบบทางเดินหายใจ หรือในระบบหลอดเลือด ควรป้องกันไว้ก่อน โดยเฉพาะหากต้องออกนอกบ้าน รถโดยสารประจำทาง ควรต้องใส่หน้ากาก"

Image copyright AFP/Getty Images
คำบรรยายภาพ หน้ากากกลายเป็นอุปกรณ์ที่ชาวกรุงเทพฯ ต้องมีไว้เพื่อปกป้องตัวเองจากฝุ่นละอองขนาดเล็ก

ตั้งแต่ช่วงเช้าที่ผ่านมา (14 ม.ค.) ผู้ใช้สังคมออนไลน์ ทั้งเฟซบุ๊กและทวิตเตอร์ ได้โพสต์ภาพหมอกควันปกคลุมหนาในหลายพื้นที่ทั่วกรุงเทพฯ พร้อมข้อความแนะนำให้สวมใส่หน้ากากอนามัยที่สามารถกรองอนุภาค PM2.5 ได้ รวมถึงตั้งคำถามถึงมาตรการแก้ปัญหาของ กทม.

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม