ผัดไทย : กรมควบคุมโรคส่งทีมสอบสวนกรณีนักท่องเที่ยวออสเตรเลียอ้างติดเชื้อปรสิตจากผัดไทยในภูเก็ต

  • 9 กรกฎาคม 2019
ผัดไทย Image copyright Sirigorn Ueaphaijit/BBCThai

กรมควบคุมโรคเร่งสอบสวนหาข้อเท็จจริงกรณีคู่สามีภรรยาชาวออสเตรเลียอ้างว่าติดเชื้อปรสิตจากการกินผัดไทยที่ศูนย์อาหารแห่งหนึ่งในภูเก็ต ขณะเดินทางมาเที่ยวไทยเมื่อ 2 ปีก่อน

สเตซี บาร์นส์ อายุ 32 ปี และไรอัน พริกก์ อายุ 39 ปี เปิดเผยกับสถานีโทรทัศน์ช่อง 7NEWS ของออสเตรเลียเมื่อต้นสัปดาห์นี้ว่าทั้งคู่ล้มป่วยจากการติดเชื้อปรสิต ไดเอนตามีบา ฟราจิลิส (Dientamoeba fragilis) หลังจากรับประทานผัดไทยที่ศูนย์อาหารในห้างสรรพสินค้าแห่งหนึ่งใน จ.ภูเก็ต ระหว่างมาเที่ยวเมืองไทยเมื่อปี 2560

สเตซีและไรอัน ชาวเมืองเพิร์ธ เป็นเจ้าของธุรกิจออนไลน์ด้านการดูแลสุขภาพ บอกว่าพวกเขาต้องต่อสู้กับอาการป่วยจากการติดเชื้อดังกล่าวนานถึง 2 ปี เมื่ออาการดีขึ้นแล้วจึงตัดสินใจให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ช่อง 7NEWS ซึ่งมีสื่อออสเตรเลียอีกหลายสำนักนำไปรายงานต่อ

นพ.สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมควบคุมโรค เปิดเผยกับบีบีซีไทยว่า ได้มอบหมายให้เจ้าหน้าที่สอบสวนข้อเท็จจริงในเรื่องนี้แล้ว โดยยืนยันว่าขณะนี้ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าชาวออสเตรเลียทั้งสองคนติดเชื้อปรสิตจากการรับประทานอาหารที่เมืองไทยหรือไม่

ขณะที่ นพ.โสภณ เอี่ยมศิริถาวร ผู้อำนวยการสำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค ให้ข้อมูลว่าเชื้อไดเอนตามีบา ฟราจิลิส เป็นเชื้อที่อยู่ในลำไส้ของคน เมื่อขับถ่ายออกมาอาจปนเปื้อนอยู่ในสิ่งแวดล้อม และจากการศึกษาข้อมูลการกระจายตัวของเชื้อชนิดนี้ พบได้ทั้งในไทยและออสเตรเลีย

พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ให้สัมภาษณ์หลังการประชุมคณะรัฐมนตรี 9 ก.ค. ถึงเรื่องนี้ว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังสอบสวนอยู่เพื่อทำความจริงให้ปรากฏ

"เราก็ทาน ก็ไม่เป็นไร ก็ไม่รู้ว่า (ชาวต่างชาติ) ไปทานที่ไหน" นายกฯ กล่าว

Image copyright Getty Images

ผัดไทยโดนกล่าวหา

สเตซีเล่าให้สื่อออสเตรเลียฟังว่า ทั้งคู่พาลูก 2 คน มาเที่ยวเมืองไทยเมื่อปี 2560 โดยเข้าพักที่โรงแรมหรูบนหาดกะตะ จ.ภูเก็ต ช่วง 2-3 วันแรก พวกเขากินอาหารที่โรงแรมตลอดและไม่มีอาการอะไร จนกระทั่งวันหนึ่งทั้ง 4 คน ไปเที่ยวในตัวเมืองภูเก็ตและได้แวะรับประทานอาหารที่ฟู้ดคอร์ทของห้างสรรพสินค้าแห่งหนึ่ง

"ฟู้ดคอร์ทแห่งนี้สะอาดโอ่โถงดี ดูดีเหมือนห้างเปิดใหม่ในออสเตรเลีย" สเตซีระบุ เธอและสามีสั่งผัดไทยมากินในราคาจานละร้อยกว่าบาท

"มันอร่อยมาก เราก็เลยสั่งมากินด้วยกันอีกจาน" เธอบอก

แต่ตกกลางคืน ขณะอยู่ในห้องพักของโรงแรมทั้งสเตซีและไรอันก็มีอาการไข้ขึ้น รู้สึกหนาวสั่นแต่เหงื่อออก วันต่อมา อาการแย่ลงขณะที่ต้องดูแลลูกเล็กอีก 2 คน ทั้งคู่จึงตัดสินใจซื้อตั๋วเครื่องบินกลับบ้านก่อนกำหนด

สเตซีให้สัมภาษณ์ต่อว่า เมื่อกลับมาแล้วทั้งเธอและสามีก็ยังมีอาการป่วย อ่อนเพลีย หมดเรี่ยวหมดแรง เป็นแผลในปาก กินอาหารไม่ได้อยู่อีกนาน แม้จะไปหาหมอหลายครั้ง แต่หมอก็วินิจฉัยไม่ได้ว่าเป็นอะไร อาการป่วยทำให้ทั้งคู่ทำธุรกิจของตัวเองต่อไปไม่ไหวและต้องพยายามอย่างมากที่จะดูแลลูก ๆ

จนกระทั่งเดือนพฤศจิกายน 2561 ทั้งคู่ได้ไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคทางเดินอาหาร ซึ่งแพทย์วินิจฉัยว่าทั้งสองคนติดเชื้อปรสิตชนิด ไดเอนตามีบา ฟราจิลิส จึงได้ให้ยาปฏิชีวนะ วิตามินและถ่ายเลือด ทำให้พวกเขามีอาการดีขึ้นตามลำดับจนกลับมาเป็นปกติและเปิดธุรกิจด้านสุขภาพได้อีกครั้ง

สเตซีไม่ได้บอกเหตุผลที่เธอเพิ่งมาเปิดเผยเรื่องนี้หลังจากเกิดเรื่องมาแล้วถึง 2 ปี แต่บอกว่าเหตุการณ์นี้ทำให้เธอไม่คิดจะมาเที่ยวในทวีปเอเชียอีก และเตือนนักท่องเที่ยวคนอื่น ๆ ว่าให้รีบตรวจเช็คสุขภาพหลังการเดินทาง

รู้จักเชื้อไดเอนตามีบา ฟราจิลิส

นพ. โสภณ เอี่ยมศิริถาวร ผู้อำนวยการสำนักโรคติดต่อทั่วไป ให้ข้อมูลกับบีบีซีไทยว่า เชื้อปรสิตตัวนี้อยู่ในทางเดินอาหารของคน อาจออกมากับอุจจาระและเข้าไปอยู่ในสิ่งแวดล้อม ดิน น้ำแล้วไปปนเปื้อนในวัตถุดิบทำอาหาร เช่น ผัก ผลไม้ คนทั่วไปอาจติดเชื้อนี้ได้แบบไม่มีอาการ แต่บางคนก็จะมีอาการป่วย เช่น ท้องร่วง อ่อนเพลีย

"เรารู้ว่ามีเชื้อพวกนี้อยู่ในสิ่งแวดล้อม แต่เราไม่ค่อยเจอผู้ติดเชื้อแล้วป่วยในไทย จากข้อมูลการกระจายตัวของเชื้อตัวนี้ พบว่าในออสเตรเลียก็มีเชื้อนี้อยู่เช่นกัน จึงอาจจะต้องหาข้อมูลเพิ่ม อย่าเพิ่งด่วนสรุปว่าเป็นอาหารไทยจานนั้น หรือแม้แต่อาหารที่โรงแรมเองก็ไม่ได้แปลว่าจะปลอดภัยร้อยเปอร์เซ็นต์" นพ.โสภณกล่าว

Image copyright Smith Collection/Gado/Getty Images
คำบรรยายภาพ โฉมหน้าเชื้อปรสิต Dientamoeba fragilis

"กรณีนี้ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าติดเชื้อจากแหล่งใด เพราะข้อมูลยังน้อย เนื่องจากเขามาเที่ยวเมืองไทยเมื่อ 2 ปีที่แล้ว คงต้องหาข้อมูลเพิ่มว่าเขาเดินทางไปที่ไหนบ้าง เพราะถ้าเป็นฟู้ดคอร์ทที่สะอาด และผัดไทยที่สั่งมารับประทานนั้นปรุงเสร็จใหม่ ๆ โอกาสที่จะรับเชื้อจากผัดไทยจานนี้ก็น่าจะน้อย เพราะเชื้อตัวนี้ไม่สามารถทนความร้อนได้ ถ้ากินอาหารปรุงใหม่ร้อน ๆ เชื้อปรสิตตายแน่นอน" ผู้อำนวยการสำนักโรคติดต่อทั่วไปกล่าว

ป้องกันตัวเองจากเชื้อโรคในอาหาร

นพ.สุวรรณชัย อธิบดีกรมควบคุมโรค ยืนยันว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินมาตรการด้านอาหารปลอดภัยของประเทศไทยอย่างเข้มงวดมาตลอด และรณรงค์โครงการอาหารปลอดภัย Clean Food, Good Taste มาอย่างต่อเนื่อง มีการอบรมและตรวจสอบผู้ประกอบการร้านอาหารอย่างสม่ำเสมอ แต่การกินอาหารนั้นมีโอกาสที่จะปนเปื้อนเชื้อโรค พยาธิ หรือสิ่งปลอมปนได้เสมอ ดังนั้นผู้บริโภคจึงควรป้องกันตัวเองจากการรับเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย ด้วยการ

  • เลือกร้านขายอาหารที่ถูกสุขลักษณะ เช่น สถานที่และอุปกรณ์สะอาด แยกน้ำแข็งที่ใช้แช่วัตถุดิบออกจากน้ำแข็งที่ใช้ใส่เครื่องดื่ม คนปรุง-คนขาย ใส่ถุงมือ หมวกคลุมผม เป็นต้น
  • เลือกรับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่หรือปรุงไว้ไม่เกิน 4 ชั่วโมง เพราะหากตั้งทิ้งไว้นานเชื้อโรคอาจเติบโตได้
  • ควรดื่มน้ำบรรจุขวดที่ผลิตโดยผู้ผลิตที่น่าเชื่อถือ

กรมควบคุมโรคแนะนำด้วยว่า ผู้บริโภคควรสังเกตอาการตัวเองหลังรับประทานอาหาร หากรู้สึกไม่สบายหรือผิดปกติให้ไปพบแพทย์ และหากอาหารที่สงสัยว่าเป็นต้นเหตุของอาการป่วยยังเหลืออยู่อาจนำไปให้ทางโรงพยาบาลตรวจประกอบการวินิจฉัยโรคได้

Image copyright Sirigorn Ueaphaijit/BBCThai
คำบรรยายภาพ การกินอาหารนั้นมีโอกาสที่จะปนเปื้อนเชื้อโรค พยาธิ หรือสิ่งปลอมปนได้เสมอ ดังนั้นผู้บริโภคจึงควรป้องกันตัวเอง

วิธีดูแลตัวเองของนักท่องเที่ยว

บีบีซีไทยสอบถามนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติย่านสยาม ถึงประสบการณ์ในการรับประทานอาหารในไทย นักท่องเที่ยวบางคนบอกว่าเคยป่วยหลังจากกินอาหาร

โนเอเลีย ดูบัวส์ นักท่องเที่ยวชาวฝรั่งเศสวัย 21 ปี บอกว่าเธอมีอาการท้องเสีย แต่ไม่ทราบว่าเกิดจากอาหารชนิดใดหรือร้านใดเพราะกินไปหลายชนิด แต่คาดว่าน่าจะเกิดจากเชื้อโรคที่อยู่ในน้ำดื่ม

ในขณะที่นักท่องเที่ยวอีกส่วนหนึ่งบอกว่าอาหารไทย "ค่อนข้างสะอาด" เมื่อเทียบกับประเทศอื่นที่พวกเขาเคยไป หลายคนเดินทางมาประเทศไทยหลายครั้ง ไปมาหลายจังหวัดแต่ไม่เคยป่วย

"ฉันรู้สึกปลอดภัยเวลากินอาหารริมทางในประเทศไทยนะ แต่ก็ต้องดูบริเวณรอบ ๆ และการปรุงอาหารด้วย และฉันพยายามล้างมือทุกครั้งเวลากินอาหาร" เบรนดา ฟลอรส์ นักท่องเที่ยวชาวเนเธอร์แลนด์ วัย 34 ปีกล่าว

นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่บอกว่าพวกเขาเลือกกินอาหารจากร้านที่มีความสะอาด วัตถุดิบดูสดใหม่ และสังเกตว่ามีลูกค้ามากินเยอะหรือไม่ รวมทั้งดื่มน้ำบรรจุขวด