BBC News, ትግርኛ - መእተዊ ገጽ

ስልጣን፡ ደሞዝን ጥቕምታትን ኣቦ መንበር ኮሚሽ ሕብረት ኣፍሪቃ እንታይ ይመስል?

ኣቦ መንበር ኮሚሽን እቲ ሕብረት መደበሩ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኮይኑ፡ ኣብ ርእሲ'ቲ ካብ ሓላፍነቱ ዝረኽቦ ስምን ዝናን፡ ብዝሰርሖ ስራሕ ካብቲ ማሕበር ንገዛእ ርእሱን ንስድርኡን ዝተፈላለየ ረብሓታት ይረክብ።

ዝተወለድናሉ ወርሒ ንባህሪና ክጸልዎ 'ዶ ይኽእል?

ኣስትሪሎጂ ኣብ ዑደት ከዋኽብትን ምድርን ተበጊሱ ኣብ ህይወት ደቂ ሰባት እንታይ ከጋጥም ይኽእል ዝትምቢ ጥንታዊ ባህሊ'ዩ። ሳይንስ ግን ነዚ ግምታት እዚ ይነጽጎ። እንተዀነ ዝተወልድናሉ ወርሒ ኣብ ባህሪና ጽልዋ ዝፈጥር እንተዀይኑ ንምጽራይ ሓያለ ሳይንሳዊ ምርመራት ተኻይዶም'ዮም።

ትግራይ፡ መራሕቲ ህወሓት 'ዝተሰማምዕሎም' ቀንዲ ነጥብታት

ብዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤልን ኣቶ ጌታቸው ረዳን ዝምርሑ ጉጅለታት ህወሓት፡ ጉባኤ ዘካየደን ዘይካየደን ብዝብል ብዕሊ ዝጀመረ ምግምማዕ፡ ሓደ ነቲ ካልእ ኣፍልጦ ተኸላሊኡ ምጽንሖም ይፍለጥ።

ደቂ ሰብ ኣብ ማርስ ንሓደ ዓመት እንተ ንነብር ህይወት እንታይ ምመሰለት?

ፓርላማ እስራኤል 'ንስርዓት ሃገሮም' ዝድግፉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምስጓግ እማመ ኣቕሪቡ

ኣብ ሞንጎ ኤርትራን እስራኤልን ዝጸንሐ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ኣብ ዝሓለፈ ገለ ዓመታት እናዛሕተለ ከምዝመጸ ይግለጽ።ኣብ 2019፡ ትካል ስለያ እስራኤል፡ ሞሳድ'ውን "ምስሊ መንግስቲ ኤርትራ ንምስይጣን" ምስቶም ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝንቀሳቐሱ "ሓይልታት ሽበራ" ምትእስሳር ኣለዎ ዝብል "ጸለመ" ይዝርግሕ ነይሩ ክትብል ኣስመራ ከሲሳ ነይራ።

ኤርትራ፡ ካቢነ ሚኒስተራት ኣኺልዎ ድዩ ፈሪሱ? ሓድሽ ወለዶ መሪሕነት ንምፍጣር’ከ ተስፋ ኣሎዶ?

ካቢነ ሚኒስተራት ኤርትራ ንመወዳእታ ግዜኡ ካብ ዝእከብ፡ ዝሓለፈ 28 መስከረም ሽዱሽተ ዓመት መሊኡ ኣሎ። ብዙሓት ኤርትራውያን፡ ካቢነ ሚኒስተራት ኣበይ ኣተወ? ስለምንታይ’ዩ “ደስኪሉ”? ኣባላቱ ዝዀኑ ሚኒስተራትን ዝመርሕወን ሚኒስትሪታትን’ከ ኣብ ምንታይ ኵነታት ኣለው? ዝብሉ ሕቶታት ከልዕሉ ጸኒሖም ኣለዉ።

ቪድዮ, ኤርትራዊ ጋዜጠኛ፡ ብዛዕባ ነዊሕ ዓመታት ማእሰርቱ ጓሉ ስምዒታ ትገልጽ, ዕምሪ ፈነወ 3,44

ዳዊት ሓደ ካብቶም ኣብ ዓለም ዝነውሐ ዓመታት ዝተኣስሩ ኤርትራውያን ጋዜጠኛታት እዩ። ንልዕሊ 23 ዓመታት ኣብ ማሕዩር ይርከብ።

ብውሕልነቶም፡ ‘ቡዳ’ እናተባህሉ ዝጥቅዑ ዘለው ኢደ ጥበበኛታት

ኣብ ትግራይ ኣብ ስርሓት ኢደ ጥበብ ዝተዋፈሩ ሰባት ‘ሰብ ዝቐትሉ ቡዳታት እዮም’ ብዝብል ባህላዊ እምነት ኣደዳ ግፍዕን ሞትን ምክልባትን ከም ዝዀኑ ይገልጹ። እቲ ኣብ ልዕሊኦም ዝበጽሕ በደላት እናሓመቐን እናወሰኸን ምኻዱ ዝገልጽ ማሕበር ኢደ ጥበበኛታት ትግራይ፡ ካብ ምዝንባል፣ ጸለመን ምፍርራሕን ብዝሰገረ ክሳብ ቅትለት ዝበጽሕ ምዃኑ የረድእ።

ዑስማን ዓብደልረሒም፡ ቅርሲ ሃገራዊ ስነጥበብ ኤርትራ

ነቲ ዅሉ ጕዕዞ ህይወቱ እተዘንቱ፡ ብዙሕ ጻዕሪን ወኸሳታት ካብ ዑስማን ጀሚርካ ዝተፈላለዩ ሰባትን ሰነዳትን ዝተገብረላ መጽሓፍ ታሪኽ ህይወቱ ድማ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ተሓቲማ ናብ ህዝቢ ክትዝርጋሕ ምዃና ኣዳለውታ ንቢቢሲ ገሊጾም ኣለዉ።

ህወሓት ኣብ ቀራና መገዲ - ትማሊን ሎሚን

ህወሓት ቅልውላው ከጋጥሞ እዚ ናይ መጀመርታ ግዜ ኣይኰነን። እቲ ውድብ ኣብ ታሪኹ ካብ በረኻ ደደቢት ክሳዕ ኣራት ኪሎ ዝቐጸሉ ዝተፈላለዩ ውደባዊ ቅልውላዋት ከምዘጋጠምዎ ይፍለጥ። ቢቢሲ ዘዘራረቦም ክልተ መራሕቲ ህወሓት ነበር፡ እቲ ውድብ ንተደጋጋሚ ቅልውላዋት ዝቃላዕ ዘሎ "ካብቲ ዝኽተሎ ፖለቲካን ስነ-ሓሳብን ዝምንጩ'ዩ" ይብሉ።

ሰንሰለት እዚ ሓይልታት ትግራይ ከመይ ይመስል?

ኣብ እዋን እቲ ኲናት 'ሴንትራል ኮማንድ' ብዝብል ዝፍለጥ ኣወዳድባ፡ ላዕለዋይ ኣካል ምንባሩ ዝግለፅ ኰይኑ፡ ድሕሪ ውዕሊ ፕሪቶርያ ነዚ ተኪኡ ዝሰርሕ ካልእ መሓውር ተፈጢሩ ይርከብ። እዚ ብቐንዱ፡ 'ወተሃደራዊ ካውንስል' ብዝብል ዝፍለጥ ላዕለዋይ ኣካል እቶም ሓይልታት፡ ብጀነራል ታደሰ ወረደ [ወዲ ወረደ] ዝምራሕ ኰይኑ፡ ኣስታት 26 ወተሃደራዊ ኣዘዝቲ ይርከብዎ።

ዲፕሲክ፡ ዓለም ዘዛርብ ዘሎ ቻይናዊ ኪነታዊ ብልሒ ብዛዕባኡ እንታይ ንፈልጥ?

ብዛዕባ እቲ ካብ ዩኒቨርሲቲ ዠጂያንግ ብኤሌክትሮኒክ ኢንፎርሜሽን ኢንጅነሪንን ኮምፒተር ሳይንስን ዝተመረቐ ሊያንግ ብዙሕ ዝፍለጥ የለን።ኣብዚ ቀረባ እዋን ግን፡ ቀዳማይ ምኒስተር ቻይና ሊ ቺያንግ ኣብ ዘአንገዶ ኣኼባ ተራእዩ።

ግጭት ኮንጎ ጠንቍ እንታይ'ዩ፣ ሩዋንዳ ስለ ምንታይ ትሳተፎ ኣላ?

ዝተፈላለዩ ዕጡቓት ጕጅለታት፡ ማእከላይ መንግስቲ ካብ ስልጣን ንምእላይን ነታ ዓባይ ሃገር ንምቍጽጻርን ክነሓንሑ ጸኒሖምን ኣለዉን።

ትግራይ ናበይ ተምርሕ ኣላ፣ ብውሳነታት መራሕቲ'ታ ክልል ዝተሻቐሉ ዜጋታት እንታይ ይብሉ?

ኣብ መንጐ መራሕቲ ህወሓት ቅሉዕ ፍልልይ ካብ ዝፍጠር ኣስታት ሓደ ዓመት ገይሩ'ሎ፡ ኣብ ዝሓለፉ ሒደት ኣዋርሕ ክጋደድ ዝጸንሐ ዉጥጥ ድማ፡ ኣብ ትግራይ ዝተኸፋፈለ ስምዒታት ክፍጠር ገይሩ ኣሎ። ሎሚ'ውን ንኽልቲኡ ወገን ዝድግፉን ዝቃወሙን ድምጺታት ይስምዑ።

ፖሊሲ ትራምፕ 'ክልተ ጾታ'፡ ንዓለም እንታይ መልእኽቲ ኣለዎ?

ብዛዕባ ሕደ-ጾታው ጐስጓስ ዘካይዱ ኣካላት፡ ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብዛዕባ መደባት ብዙሕነት፡ ልውጠ-ጾታ [ትራንስጀንደር] መሰላት ሕደ-ጾታነት ዝሃቦ ፈጻሚ ትእዛዝ "ሓደገኛ" ምዃኑን ኣብ ካልኦት ሃገራት ንዝገብርዎ ስራሕ ኣብ ሓደጋ ከእቱ ከም ዝኽእልን ይገልጹ።

ቀይሕ ባሕሪ፡ ጕዳይ ኤርትራ ዝሓዘተን ሰለስተ 'መራኽብ ኣዘርባዣን' ኣበይ በጽሐ?

መንግስቲ ኣዘርባዣን ኣብ ፈለማ ናይዚ ዓመት ከም ዝበሎ፡ እተን ብመትረብ ስዌጽ ዝሓለፋ መራኽብ ካብ ሰሜን ናብ ናብ ደቡብ ዝጓዓዛ ዝነበራ'የን።ቢቢሲ ብዕዛባ እዋናዊ ኩነታት እተን መራኽብ ሓበሬታ ንምርካብ ንሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣዘርባዣንን ወናኒ መራኽብ ዝዀነ ትካል ሲ-ኤም-ኤስን ተወኪስዎም ኣሎ።

'ትራምፕ ክጭክን'ዩ ዝብል ግምት ኣይነበረንን' - ብውሳነኡ ዝተጸልዉ ኢትዮጵያውያን

ብርሃነን ስድርኡን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ኣመሪካ ክኣትዉ ዘኽእሎም ውሳነ ከም ዝረኸቡ ተበሲሮም። ካብ ናይሮቢ ናብ ኣመሪካ ቦስተን ዝብገስሉ ዕለትን ዝኣትዉሉ ሰዓትን ብዝርዝር ዝጠቅስ መልእኽትን ቲኬትን ተቐቢሎም።

ትግራይ፡ ስደት፡ ምፍንቓልን ፖለቲካዊ ሕምስምስን ዝደሃዀ ህዝቢ

ድሕሪ'ቲ ልዕሊ ክልተ ዓመት ዘቝጸረ ስምምዕ ሰላም፡ እቲ ኣብ ክልል ትግራይ ዝነበረ ኣዕናዊ ኲናት እኳ እንተኣብቅዐ፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ኣብ ሓደ እዋን ዓብላሊ ዝነበረ ሰልፊ ህወሓት ዝካየድ ዘሎ ናይ ስልጣን ቍርቍስ ግን፡ መራሕቲ እቲ ክልል ብ"ክድዓት"ን ወተሃደራዊ ዕልዋ መንግስቲን ይካሰሱ ኣለው። እዚ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ወጥሪ፡ ድሕሪ ሓደ ካብቲ ኣብዚ ዘመን እዚ ኣስታት 600 ሽሕ ሰባት ዝቐተለ ደማዊ ውግእ ኣብ ሓጺር ግዜ ዳግማይ ዓመጽን ጐንጺን ከይስዕብ ስግኣት ብዙሓት ኰይኑ ይርከብ።

ውሳነ ኣዘዝቲ ሰራዊት 'ናብ ኩናት ዝመርሕ'ዩ'- ውድባት ትግራይ

'ኪዳን ተጋሩ ንብሄራዊ ድሕነት' ዝብል ጥምረት ዝመስረታ፡ ሰልፊታት ናጽነት ትግራይ፡ ብሄራዊ ዓባይ ባይቶ ትግራይ [ባይቶና] ከምኡ'ውን ዓረና ትግራይ ንዴሞክራሲን ሉእላውነትን ሎሚ ንጕሆ፡ እቶም ወተሃደራት ዘውጽኡዎ መግለጺ "ስምምዕ ፕሪቶሪያ ኣፍሪሱ ትግራይ ናብ ኲናት ዘእቱ'ዩ" ብምባል ኰኒኖም።

'ህያው ሲኦል'፡ ሰቈቛ ሱዳናውያን ደቀንስትዮ ኣብ ሊብያ

ቢቢሲ ንሓሙሽተ ፈለማ ናብ ግብጺ ዝተሰደዱ ስድራቤታት ኣብ ዘዘራረበሉ፡ ኣብ ግብጺ ዓሌትነትን ዓመጽን ስለ ዘጓነፎም፡ ስራሕ ብምርካብ ዝሓሸ ህይወት ክመርሑ ብምምናይ ናብ ሊብያ ከም ዝሰገሩ ይገልጹ።