ዝኽሪ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ኣብ ግረን ፈል ታወር

ግሪን ፎል ክነድ እንከሎ

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ዓሚ ከምዚ ሎሚ ልክዕ ኣብዛ ወርሕን ዕለትን፡ ረቡዕ 14 ሰነ 2017 ኣብ ኣብ ምምሕዳር ኬንዚንግተን ቸልሲ ኣብ ለንደን እትርከብ ኣስታት 1000 ስድራ ቤታት ዝነብሩላ 24 ደርብታት ዝነበራ ግሬን-ፈል እተባህለት ፐላሶ ኣብ ከውታ ለይቲ ብዝፈለመ ሓደጋ ባርዕ ተሃሚዃ።

እቲ ኣብ ሻብዓይ ደርቢ ኣብ ሓንቲ ገዛ ጀሚሩ ዝተባህለ ባርዕ ሓዊ ንነበርትን መጥፋእቲ ሓውን ዕድል ከይሃበ ብቕጽበት ናብ ኩሉ ኩርናዕ እታ ህንጻ ልሒሙ ነታ ህንጻ ብሃልሃልታ ሸቢቡዋ።

በቲ ዘይተኣደነ ሃልሃልታ ባርዕ ዝተሰናበዱ ኩሎም ጎረባብትን ነበርቲ እቲ ኸባብን ከካብ ቤቶም ወጺኦም ነቲ ምጾታት ኣሽሓት ሰባት ብሻቕሎት ክዕዘቡዎ ጀመሩ።

ሓይልታት መጥፋእቲ ሓዊ ካብ 00፡54 ኣትሒዞም ክሳብ ንጽባሒቱ 01፡14 ነቲ ባርዕ ክቆጻጸሩ ዝከኣሎም እኳ እንተገበሩ፡ እቲ ባርዕ ካብ ንቡር ወጻኢ ብዘደንቕ ፍጥነት ነታ ህንጻ ብ360 ዲግሪ ስለዘኽበባ ልዕሊ ስሳን ሓሙሽተን ሰባት ከድሕኑ ኣይከኣሉን።

ምንጪ ስእሊ, Efrem Gebreab

በቲ ባርዕ ዝተጨናነቑ ነበርቲ እታ ህንጻ፡ መዋጽኦ ክደልዩ ገሊኦም ንላዕሊ ናብ ዝባን እታ ፐላሶ፡ ገሊኦም ከኣ በስካላ ኣስካላ ንታሕቲ ክወርዱ ኮለል ክብሉ ብትክን ጋዝን እቲ ባርዕ ተዓፊኖም ዝሞቱ ብዙሓት እዮም።

ነቲ ፍጻሜ ኣብ ማዕከናት ዜናን ብኣካልን ዝተዓዘቡዎ፡ ውጻእ መዓት ነበርቲ፡ ጎረባብቲ፡ ግዱሳት ነበርቲ ለንደን፡ ዓጽመ ስጋን መቕርብን ነናቶም ትዝታን ዝኽርን ኣለዎም።

መግለጺ ቪድዮ,

ብሓደጋ ባርዕ ሓዊ ህንጻ ግረንፈል ምስ ሙሉእ ስድርኡ’ዩ ጠፊኡ። ሓንቲ ስድራ ብሓንቲ ለይቲ ጠፊኣ።

ኣብ ጎረቤት እታ ህንጻ ምስ ቀረባ ዓርኩ ንዓመት ዝተቐመጠ ነባሪ ዓዲ ኢንግሊዝ መጎስ ብርሃነ፡ "ነቲ እናተዓዃለለ ንሰማይ ገጹ ዝዓርግ ዝነበረ ሃልሃልታ ባርዕ ምስ ኣብ ማዕከናት ዘና ዓለም ምስረኣኹ ገለ'ዶ ኾን ከምቲ ኣብ ኣመሪካ ዘጋጠመ መጥቃዕቲ ማናቱ ህንጻታት (ትዊን ታወርስ) ኣጋጢሙ ኮይኑ፡ ብምባል ቀዚዘ እዕዘቦ ነይረ" ይብል ኣብ እግሪ እታ ብዘስካሕክሕ ባርዕ ዝተሃሞኸት ግሪን ፎል ታወር ብዝኽሪ ንድሕሪት ተመሊሱ።

ኣብ እግሪ ሓደ ዝባራዕ ዝነበረ ህንጻ ኬንኳ ሞት ብቐረባ እትፈልጦም ኣባላት ስድራ-ቤት መተዓብይቲ አሕዋት አዕሩኽን መቕርብን ተዓኒድካ ካብ ምርኣይ ዝኸፍእ ነገር የሎን።

ዋላኳ ክዝክረኦ እንተዘይደለያ በይሉልን በላይነሽን ከምኡ እዩ ኣጋጢሙወን። ፌሩዝ፡ እታ ስቓይ ኣዲኣን ውላዳን ክትምስክር ዘፍቀደት መንእሰይ፡ " ኣብታ ህንጻ ብዙሕ ራእን መጻእን ዝነበሮም ብዙሓት ብቐረባ ዝፈልጦም ሰባት ብምጥፈኦም እቲ በሰላ ክሳብ ሕጂ ኣይወጽአልናን።

ዛንታ ግረን ፎል ዓመት ምሉእ ኣብ ዕላልና ኣሎ!" ትብል፡ ንፍጻሜ እታ ዕለት እንክትዝክር ከኣ "ንግሆ ኣደይን ጓለይን፡ ብትኪ እቲ ባርዕ ጸለሎ ተኸዲነን ንግሆ ንገዛ ምስ መጽኣኒ ስንባደይ ክቆጻጸር ኣይከኣልኩን - ድሕሪኡ እየ ብዛዕባ እቲ ባርዕን ግዳያታን ተረዲአ" ትብል ብዛዕባ ሞት ግዳያት ግሬን ፎል እናኽትዝክር ክሳብ አዕጽምታ ዘቐንዝዋ ፌሩዝ ቀይሲ።

ምንጪ ስእሊ, ሞጎስ ብርሃነ

እተን ዘሰምብድ ፍጻሜ ዝረኣያ ኣዲኣን ጓላን ግን ስምዒተን ንሜድያ ከካፍላ ኣይደለያን። ብሓንቲ ምልእቲ ሓሳብ " ነቲ ፍጻሜ ክንዝክሮን ክንሓስቦን ኣይንደልን ኢና!" ክብላ ጥራሕ እየን ዝምልሳ።

ሓደጋ ባርዕ ግሪን ፎል ታወር፡ ገና ዘይተመለሰ ናይ "ውሕስነትን ድሕንነት" ዛዕባ ኣለዎ።

እታ ኣብ 1974 ተሃኒጻ ኣብ 2016 ኣስታት ቅድሚ ዓመትን መንፍቕን ብኣስታት 8.6 ሚልዮን ፓውንድ ተሓዲሳ ዝተባህለት ህንጻ፡ ስለምንታይ እቲ ኣብ ሓደ ፐላሶ ክህሉ ዝግባእ ንቡር መከላኸሊ ሓደጋ ባርዕ ዘይተገብረላ፡ እቲ ባርዕ ከመይ ኣቢሉ ብኽንድኡ ቕልጣፈ ተላቢዑ፡ ዝብል ሕቶ መዛረቢ ማዕከናት ዜና ኮይኑ ነይሩ።

ኣመሓዳሪ ኬንዚንግተን ኤንድ ቸልሲ ኒክ ፓገት-ብራውን ድማ እታ ህንጻ ኣብ ዝተሓደሰሉ እዋን 200ሽሕ ጥራይ ዝዋግኡ ኣውቶማቲክ መቆጻጸሪ ኤለትሪክ ከምዘይተገጥመሉ ንቢቢሲ ሓቢሩ ነይሩ።

ስለዝኾነ ከኣ እዩ እቲ ኣብ ሻብዓይ ደርቢ ዝጀመረ ባርዕ ቀልጢፉ ናብ ኩሉ ማእዝናት ዝለሓመ።

"ዓሰርተ ሸውዓተ ደርቢ ኣብ ዘለዎ ተመሳሳሊ ፐላሶ ስለዝነብር ድሕሪ ባርዕ ግረን ፈል ታወር ወትሩ ኣብ ሻቕሎት እየ ዝነብር!" ዝበለ መጎስ ብርሃነ ኣብዚ ስልጡን ሃገር ከምዚ ዝዓይነቱ ሸለልትነት ምርኣዩ ናይ ብሓቂ ከምዘሰክፎ ይሕብር።

እቲ ባርዕ ሓዊ ኣብ በረኻ ጥራሕ ዝረኣየ መንእሰይ ኣሚር እውን " ንሕብረተሰበይ እንነብረሉ ኣባይቲ ባኮታት እዩ'ሞ ሓደራኹም ንጠንቀቕ" ክብሎም እደሊ ብምባል መልእኽቱ ኣመሓላሊፉ።

ምንጪ ስእሊ, AY

መግለጺ ስእሊ,

ኣሚር ዮሃንስ

አዕልል ኣምስዮም ንጽባሒቱ ክራኸቡ ብቖጸራ ዝተፈላለዩ አዕሩኽ፡ ጾም ሮሞዳን ብሓንሳብ ኣፍጢሮም 'ደሓን ሕደሩ' ተበሃሂሎም ነናብ ዓራቶም ዝኸዱ ኣባላት ስድራ፡ ንጽባሒቱ፡

ገሊኦም ናይ ስራሕ ቆጸራ ገለ ናይ መገሻ መደብ ዝነበሮም ነበርቲ እታ ህንጻ፡ ኣለና እናበሉ፡ ኣኣብ ድቃሶም እንከለው እዮም ከይሓሰቡዎ ብኣሊፍ ጠፊኦም።

"ከምቲ ዓይነት ህቦብላ ባርዕ ርእየ ስለዘይፈልጥ ኣብ ቲቪ ምስረኣኹዎ እሞ ኸኣ ኣብታ ህንጻ ዝነብሩ ብዙሓት ሰባት ስለዝፈልጥ ተዓኒደ ተሪፈ!" ክብል ዝኽሪ ስምባደኡ ዝገልጽ ኣሚር ዮሃንስ፡

ቀደም ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ዓሊግድር ጡጥ ክቃጸል እምበር ከምዚ ዓይነት ጃምላዊ ህልቂት ዘኸትል ባርዕ ከምዘይረኣየ ይሕብር።

ኣብ 15 ደርቢ ዝነብር ዝነበረ ወዲ 41 ዓመት ክርስቶስ ፌርባይሪን ንኣብነት፡ እቲ ባርዕ መሰጋጠመ፡ ሓገዝ ክሓትት ፍኒስትራ ክኸፍት ክብል ብሓዊ ከምዝተለብለበ፡ እንተኾነ፡ ኣብ እግሪ እቲ ህንጻ፡ ፖሊስን ህዝብን ነቲ ፍጻሜ ክዕዘቡ ድሕሪ ምርኣዩ፡

ኣብዚኣ እንተጸኒሐ ክመውት እየ ስለዝበለ ካብ ክዳውንቱ ማይ ኣጠልቅዩ ዝሞቱ ሰባት እናረገጸ ንታሕቲ ክወርድ ምፍታኑ እነተኾነ ኣብ እግሪ እታ ፐላሶ ከይበጽሐ ብጋዝ ተዓፊኑ ሃለዋቱ ድሕሪ ምጥፍኡ ብሓገዝ መጥፋእቲ ሓዊ ንነብሱ ኣብ ሆስፒታል ከምዝረኸባ ሓቢሩ ነይሩ።

ሓያሎ ካብቲ ባርዕ ዝደሓኑ ግን ከኣ ምስ ሜድያ ብቓልዕ ክዛረቡ ዘይደልዩ ሓደ ሓደ ውጻእ መዓት ግዳያት ከምቲ ክርስቶስ ፌርባይሪን ዝበሎ እዮም ዘዘንትዉ።

ፍጻሜ ግሬን ፈል ታወር ኣብ ፖለቲካ ዓዲ እንግሊዝ ኣዘራረቢ ጉዳይ ኮይኑ ጸኒሑ ኣሎ። ንጠንቅን ምኽንያትን እቲ ባርዕን ኣቐዲሙ ክግበር ዝነበሮ'ሞ ዘይተገብረ ጥንቃቐ ብዝምልከት ከኣ መጽናዕትን ምርምርን እተካይድ ኮሚተ ቆይማ ንጥፈታታ ተካይድ ኣላ።

እንተኾነ እቶም ካብታ ፐላሶን ጎረቤታን ዝተመዛበሉ ስድራ-ቤታት ገና ቀዋሚ መጽለሊ ስለዘይረኸቡ ምምሕዳር እቲ ከባቢ ቅልጡፍ ፍታሕ ክገብረሎም ብቐጻሊ እዮም ዝሓቱ።

ድሕሪ ሽዱሽተ ወርሒ እቲ ፍጻሜ ንጉሳዊ ስድራ ቤት፡ ሰበ ስልጣናት ኣብ ዝተረኽብሉ ኣጋጣሚ ስድራ ግዳያት ኣብታ ዕለት ንዝተቐዝፉ ፍቑራቶም ኣብ ካቴድራል ሴንት ፖል ብጸሎተ ፍትሓት ዘኪሮሙዎም።

ይኹን እምበር ፌሩዝ ቀይሲ " ኣደይ ገና ተመዛቢላ ስለዘላ ብዝኾነ ይኹን ምኽንያት ናብቲ ኸባቢ እናኽንቀሳቐስ እቲ ፍጻሜን እቶም ዝቐበርኩዎም ስድራን ፈተውትን እየ ዝዝክር" ትብል እቲ ፍጻሜ ካብ ቅድሚ ዓይና ከምዘይክወል ብምሕባር።

ኣብ ተመሳሳሊ ህንጻ ብምንባሩ ኣብ ሻቕሎት ከምዝኣተወ ዝሕብር ሞገስ ብርሃነ " ብህይወትን ጥፍኣትን ሰባት ክትመሃር ከቢድ እዩ እሞ ንዝምልከቶም ሓለፍቲ ምምሕዳራትን ኣካየድቲ ኣባይትን ግሪንፈል ታወር ዓባይ ኣብነት እያ እሞ ዳግማይ ሓደጋ ንኸይረከብ ምህሮ ይኹኖም" ብምባል ምሕጽንትኡ የቕርብ።