ካብ ጁቡቲ ናብ ኢትዮጵያ ዝሰገሩ ዘለዉ ሰባት ስግኣት ይፈጥሩ ኣለዉ ተባሂሉ

መስመር ጁቡቲ ኢትዮጵያ

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ኣብ ጁቡቲ ቁጽሪ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ይውስኽ ስለዘሎ፡ እተን ምስ ጁቡቲ ዝዳወባ ክልላት ሓለወአን ኣትሪረን ምህላወን ተገሊጹ።

ካብ ጅቡቲ ናብ ክልል ዓፋር ዘእቱ 15 መስመራት ክህሉ እንከሎ፡ እቲ ሰለስተ መስመራት ግን ቀንድን ጻዕቂ ምንቅስቓስ ዝርኣየሉ እዩ።

ኣብ ክልል ዓፋር ምክትል ሓላፊ ቢሮ ጥዕና ዝኾነ ኣቶ ያሲን ሃቢብ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃል መሕትት፡ "18 መወሽቢ ማእከላት ፈሊና ኣለና፡ ኣብተን ቀንዲ ሰለስተ መራኸቢ መስመራት ክልልናን ጁቡትን ከኣ ምክትታልና ኣሐይልና ኣለና" ኢሉ።

ኣቶ ያሲን ፡ እዘን ሰለስተ ሰብን፡ መኪናን ብብዝሒ ዝንቀሳቐሱሉ ቀንዲ መስመራት ምዃነን ገሊጹ።

ኣቶ ያሲን ብምስዓብ "መንግስቲ ዋላ ዳኣ ሰባት ኣብ ዶባት ዝገብርዎ ምንቅስቓስ እንተኣገደ፡ ኣብቲ ምስ ጁቡቲ ዘራኽብ ዶብ ግን ምንቅስቓስ ናይ ሰብ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ'ዩ ዝውስኽ ዘሎ" ኢሉ።

ኢትዮጵያ ዛጊት 117 ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ክህልውዋ እንከለዉ፡ ካብዚኦም ካብ ጁቡቲ መጺኦም ኣብ ድሬዳዋ ተፈልዮም ዘለዉ ከምዝርከብዎም ሚኒስተር ጥዕና እታ ሃገር ሓቢራ እያ።

ጁቡቲ ክሳብ ሕጂ ኣስታት ሓደ ሽሕ በቲ ቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ኣለዉዋ፡ እዚ ቁጽሪ እዚ ከኣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን'ዩ ብዕጽፊ ክብ ብምባል ናብዚ ዘለዎ ዓሪጉ።

ኣቶ ያሲን " ካብ ጁቡቲ ካብቲ ሕማም ሃዲሞም ክሃድሙን ሮሞዳን ስለዝኾነ ካብቲ ናይታ ዓዲ ሙቀት እልይ ክብሉ ኢሎም እዮም ናብዚ ዝሰግሩ" ድሕሪ ምባል፡ ናብ ኢትዮጵያ ምስ ኣተዉ ከምዝውሽብዎም ብምሕባር፡ ካብቲ መወሸቢ ማእከላት ዝሃደሙ ከምዘለዉ'ውን ሓቢሩ።

ኣቶ ያሲን ብምስዓብ ክሳብ ሕጂ ካብ ጅቡቲ ሰጊሮም ናብ ክልሎም ካብ ዝኣተዉ 380 ሰባት ወሺቦም ከምዘለዉ ብምግላጽ እታ ክልል ክሳብ 5000 ሰባት ናይ ምውሻብ ዓቅሚ ከምዘለዋ ገሊጹ።

ኣብቲ ክልል ክሳብ ሕጂ ሓደ ሰብ'ዩ ብኮሮናቫይረስ ተለኺፉ ዘሎ።

ኣብታ ክልል ክሳብ ሕጂ መመርመሪ ማእከል ስለዘይተተኸለ፡ ቅምሶ ናብ ኣዲስ ኣበባ ብምልኣኽ'ዮም ውጽኢት ዝጽበዩ።

ኣቶ ያሲን ግን መመርመሪ ማእከል ይዳሎ ከምዘሎን ድሕሪ ሓደ ሰሙን ክጅምር ትጽቢት ከምዝግበርን'ዩ ዝገልጽ።

"መንግስቲ ካብን ናብን ሃገራት ዝግበር ምንቅስቓሳት ከልኪሉ ኣሎ፡ ነዞም ዝመጽኡ ዘለዉ ግን ኢትዮጵያውያን ስለዝኾኑ ናበይ ኢና ክንመልሶም፡ ቅድሚ ሕጂ ን14 መዓልታት ወሺብና ኩነታቶም ርኢና ኢና ነፋንዎም ኔርና፡ ሕጂ ግን ከይመርመርና ኣይንሰዶም ኢና" ይብል ኣቶ ያሲን።

ንስርዓት ምክልካል ኮሮናቫይረስ ሓጋዚ ዝኮነ ባህላዊ ስርዓት 'ዳጉ' ኣብ ባህሊ ዓፋር፡ ነዊሕ ሱር ዘለዎ ሓበሬታ ናይ ምልውዋጥ ባህሊ'ዩ።

ኣቶ ያሲን'ውን ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው "ልዕሊ እቲ ቴክኖሎጂ እዚ ባህሊ 'ዳጉ' እዩ ጠቒሙና ይብል።

እቲ ህዝቢ ሓበሬታ ናይ ምልውዋጥ ኣገባብ ሰለዘለዎ፡ መን ምስ መን ተራኺቢ ንክትፈልጥ ቀሊል ምዃኑን እዩ ኣቶ ያሲን ዝሕብር።

"እቲ ህዝቢ'ውን ካብ ጁቡቲ ንዝመጽአ ሰብ ባዕሉ'ዩ ናባና ሒዝዎ'ዩ ዝመጽእ" ይብል ኣቶ ያሲን።

ብመኪና ንዝሰግሩ'ውን ኣብተን መካይን መድሃኒት ከምዝንጸግ'ዩ ኣቶ ያሲን ዝሕብር።

ምስዚ ኣብ ዝተሓሓዝ ዜና ኣብ ክልል ኣምሓራ ዝርከባ ዞናት ሓንቲ ካብ ዝኾነት ናይ ኦሮሞ ማሕበረሰብ ምስ ክልል ዓፋር ብቀጥታ ዝራከብ ዞን'ዩ።

ኣብ ክልል ኣማሓራ ካብ ዝርከቡ ከባቢታት እተን ሓሙሽተ ምስ ክልል ዓፋር ይዋሰና'የን።

ኣብ ብሄረሰብ ኦሮሞ ሓላፊ ኣመራርሓ እቲ ከባቢ ኣቶ ካልድ ሙስጠፋ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ቃለመሕተት፡ ካብ ክልል ዓፋር ናብ ቦትኡ ዝመጽእ ሰብ ይበዝሕ ስለዘሎ ስግኣት ከምዘለዎም እዩ ዝገልጽ።

ኣቶ ካልድ ሙስጠፋ "ሰባት ብእግሮም ካብቲ ክልል ናባና ዝሰግርሉ ክሳብ ትሽዓተ ዝኸውን መስመራት ኣሎ፡ ብብዝሒ ከኣ ካብ ወረዳ ባቲ ኣቢላል ብዝብሃል ቦታ'ዮም ዝሰግሩ፡ ንሕና ከኣ ሙቀቶም እናዓቐንና፡ ረስኒ ንዘለዎም ንፈልዮም ኣለና" ይብል።

ኣቶ ካሊድ ሙስጠፋ ብምስዓብ "ኣብ ባቲ መወሽቢ ዝኸውን ቦታ ኣዳሊና ኣለና፡ ናብ ባቲ ፡ ከሚሴ፡ ጂሌናል፡ ኣርጡማን ደዌን ዝኸዱ እናበልና ፈላሊና ንውሽቦም ኣለና" ይብል።

እቲ ዞን ኪኖ ነቶም ሰባት ምውሻብ እቶም ኣጋይሽን ነበርቲ እቲ ዞንን ኣብ ኮሮናቫይረስ ዘለዎም ንቕሓት ንኽብርኽ ኣበርቲዖም ይሰርሑ ምህላዎም'ዩ ኣቶ ካሊድ ሙስጠፋ ዝሕብር።

" ሰባት ኣብ ዝእከብሉ ከባቦ ዋላ እቶም ዘለና ኣመራርሓ ኣናኸድና ትምህርቲ ንህብ፡ ወረቃቅቲ ንዕድል ኣብ መእትውን መውጽእን ዕዳጋታት ኸኣ ሰብ ብግቡእ የእዳዉ ንኽሕጸብ እኹል ማይ ኣዳሊና ኣለና"ይብል።

ኣቶ ካሊድ ሙስጠፋ ነበርቲ እቲ ዞን ናይ ባህሪ ለውጢ ንከምጽኡ ግን ብዙሕ ዝተረፎም ነገር ከምዘሎ'ዩ ዝግልጽ።