ን34 ዓመታት ዘይተፈትሐ ቅትለት ቀዳማይ ሚኒስተር ስዊድን ነበር

ኦሎፍ ፓልመ

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ቅድሚ 30 ዓመታት'ዩ ነይሩ። ኣብቲ እዋን ዝነበረ ቀዳማይ ሚኒስተር ስዊድን ናይ ምሸት ፊልም ክርኢ ናብ ሲነማ ከይዱ።

እቲ ዝተራእዮ ዝዛረብን ዘዘራርብን ዝነበረ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኦሎፍ ፓልመ፡ ሽዑ ንካልኣይ እብረ'ዩ ንሃገሩ ዝመርሓ ዝነበረ።

ይኹን እምበር፡ ብዝተኻእሎ መጠን ንቡር (ኖርማል) ሂወት ክመርሕ'ዩ ዝህቅን ነይሩ። ከምታ ሽዓ ምሸት ዝገበራ፡ ኩሉ ሳዕ፡ ድሕሪ ስራሕ ንዝነበርዎ ሓለውቲ ኣባላት ፖሊስ የሰናብቶም ነይሩ።

ፊልም ተወዲኡ፡ ኣጋ ፍርቂ ለይቲ ምስኮነ ከኣ፡ ምስ ብዓልቲ-ቤቱ ሊስበት ንበይኖም፡ ናብ ገዝኦም እናምርሑ እንከለዉ ግን ሓደ ንስዊድን ዘናወጸ ፍጻመ ኣጋጠመ።

እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ብድሕሪኡ ካብ ቀረባ ርሕቀት ብጥይት ተሃሪሙ፡ ናብ መሬት ቅድሚ ምውዳቑ ሂወቱ ሓለፈት።

ዋላ'ኳ እቲ ቅትለት ኣብቲ ዝዓመረ ጎደና ናይታ ሃገር እንተ ተፈጸመ፡ ክሳብ ሕጂ ቀታሊኡ ከይተፈልጠ'ዩ ጸኒሑ። ልዕሊ ዓሰርተ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር፡ ሓደ ነዊሕ ሰብ ጥይት ተኲሱ ከም ዝሃደመ ቃሎም'ኳ እንተሃቡ፡ ቀታሊኡ ግን ሽታ ማይ ኮይኑ ተሰወረ።

ድሕሪ፡ 34 ዓመታት ግን፡ ኣኽባር ሕጊ ስዊድን፡ ነቲ ንዓመታት ክግበር ዝጸንሐ መርመራታት ዝድምድም መንነት ቃታሊ ከምዘረጋገጸ ተዛሪቡ።

ብመሰረት ውጽኢት ናይቲ ዝተኻየደ መርመራ፡ ስቲግ ኤግስትሮም ዝተባህለ ስዊድናዊ ብቕትለት እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ተኸሲሱ።

ግና 'መርገምዶ ምርቓ' ከም ዝብልዎ፡ እቲ ዝኽሰስ ዘሎ ውልቀሰብ ኣብ 2000 ዝሞተ'ዩ።

ስለዚ ድማ፡ ኣኽባር ሕጊ 'ዝሞተ ነይክሰስ' ብምባል ፋይል ቅትለት ናይቲ ውሩይ ቀዳማይ ሚኒስተር ከም ዝዓጸወ ኣፍሊጡ።

እቲ ንዓመታት ንሃገረ ስዊድን ዘሰንበደን፡ ምስ ብዙሓት ውዲታትን ሸርሕታትን ዝተዘርበሉን ሞት ፓልመ ግን በዚዶ ይድቅስ ይኸውን?

ምንጪ ስእሊ, AFP

ኦሎፍ ፓልመ መን'ዩ?

ኣብ 1927፡ ዘርኢ ንጉሳዊ ቤተሰብ ስዊድን ካብ ዝነበሮም ኣብ ላዕለዋይ ደርቢ ዝርከቡ፡ ዝተወልደ ፓልመ፡ ኣብ 1949 ኣባል ማሕበርነታዊ ደሞክራስያዊ ሰልፊ ኮይኑ።

ኣብ 1969 ድማ መራሒ ናይቲ ሰልፊ ጥራይ ዘይኮነ፡ ንስዊድን'ውን ክመርሓ በቒዑ- ነቲ ዝኾስኮሶ ታግ ኤርላንደር ብምትካእ። ኤርላንደር፡ ሃንዳሲ 'ማሕበራዊ ድሕነት' (Welfare State) ስዊድን'ዩ.

ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ንጽልዋ ማሕበራት ሸቃሎ ኣሐይልዎ፡ ንኣገልግሎታት ጥዕናን ማሕበራዊ ድሕነትን ኣስፊሑ። ብዘይካ'ዚ፡ ወግዓዊ ስልጣን ንግስነት ቀንጢጡን፡ ኣብ ትምህርቲ ዓቢ ወፍሪ (ኢንቨስትመንት) ጌሩን።

ሓደ ካብ ቀንዲ ፖሊሲታቱ፡ ምፍጣር መውዓሊ ህጻናትን፡ ቅድመ-ትምህርቲን ምዃኑ ይግለጽ። እቲ ውሳነ ንደቂ-ኣንስትዮ ስዊድን ናብ ስራሕ ዓለም ከምዝጽንበራ ዝገበረን: ማዕረነተን ዘረጋገጸን ስጉምቲ ምዃኑ ይንገረሉ።

ኣብ ዓለምለኻዊ ጉዳያት'ውን ዓቢ ድምጽን ተሰማዕነትን ዝነበሮ'ዩ። ፓልመ፡ ነተን ኣብቲ እዋን ቀንዲ ተቐናቐንቲ ዝሑል ኲናት ዝነበራ ኣመሪካን ሶቬት ሕብረትን ብማዕረ ይነቕፈን ነይሩ።

ኣብ 1968 ሶቬት ሕብረት ንናይ ሽዑ ንቺኮስላቫክያ ምውራራ ብትሪ ኮኒኑ። ኣብ 1972 ድማ ነቲ ኣመሪካ ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ቬትናም ዝካየደቶ ሰፊሕ ደብዳብ፡ ምስ 'ናዚ' ብምምዕርራይ ዘለዎ ተቛውሞ ገሊጹ። ብሰንኪ'ዚ እውን ኣብ መንጎ ኣመሪካን ስዊድንን ዝነበረ ዝምድና ዛሕቲሉ ነይሩ'ዩ።

"ዘጣዕስ የብለይን፡ ምኽንያቱ ኣብዚ ዓለም'ዚ፡ ንኽትስማዕ ዓው ኢልካ ክትዛረብ ኣለካ" ክብል ኣብ 1973 ምስ ኒውዮርክ ታይምስ ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት ብዛዕባ ምሕርፋፍ ዝምድና ስቶክሆልምን ዋሺንግቶንን ተዛሪቡ ነይሩ።

"ብዛዕባ'ዚ ሱቕ ክብል ኣይክእልን'የ፡ ሱቕ ዘብለኒ ሓይሊ'ውን የለን።"

ነቲ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበረ ዓሌታዊ መግዛእቲ "ብፍሉይ ዘሰቅቕ ስርዓት" ክብል ብምግላጽ፡ ንምውዳቑ ዝቃለስ ንዝነበረ ውድብ ኣፍሪቃዊ ሃገራዊ ጉባኤ (ANC) ይድግፍ ነይሩ። ንካልኦት ምልካዊ ስርዓታት'ውን ብቕሉዕ ይቃወም ነይሩ።

በቶም ኣብ ውሽጢ ዓዱን፡ ወጻኢን ዝወስዶም ዝነበረ ስጉምትታት፡ ብዙሓት ጸላእትን ፈተውትን ኣጥርዩ እዩ። ነጋዶ ሰብሃብትን ሊበራላዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ስዊድናውያንን፡ ብፖሊሲታቱ ክቑጥዑ እንከለዉ፡ እቶም ዓው ኢሉ ብቐጻሊ ዝነቕፎም ዝነበረ መራሕቲ ዓለም ድማ ምርሳኖም ኣይተረፎምን።

"ወይ ትጸልኦ ወይ ከኣ ትፈትዎ'ዩ ነይሩ" ትብል ዋና ጸሓፊት ዓለምለኻዊ ማእከል ኦሎፍ ፓልመ፡ ኣና ሳንደስትሮም።

"ብዓይኒ ዝዓበየ ክፋል ህዝቢ ስዊድን ግና፡ ኣዝዩ ዝተኸበረን ዝተፈተወን'ዩ ነይሩ" ክትብል ንቢቢሲ ተዛሪባ። ገለ ሰባት ክሳብ ሎሚ፡ ኣብቲ ዝተቐትለሉ ዕንባባ ከንብሩ ይራኣዩ'ዮም።

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ብኸመይ'ዩ ተቐቲሉ?

ኣብታ ዝተቐትለላ ለይቲ- 28 ለካቲት 1986- ፓልመ ካብ ስራሕ ናብ ገዛ ምስ ኣተወ፡ ንሓለውቱ ፈዲስዎም ነበረ። ብዓልቲ በይቱ ድማ፡ ኣብ መደቦም ዘይነበረ፡ ንሲነማ ክኸዱ ሓሳብ ተቕርብ። ሊስበት፡ ድሮ ምስ ወዶም፡ ማርተን፡ ተማኺራ ነይራ'ያ። ንሱ፡ ንዕኡን ንዓርኩን መስሓቕ (ኮመዲ) ፊልም ክርእዩ ቲኬት ዓዲጉ ነይሩ።

ፓልመን ሰበይቱን፡ ብዘይ ሓለዋ ካብ ቤቶም ወጺኦም፡ ናይ ትሕቲ መሬት ባቡር ተሰቒሎም፡ ንማእከል ከተማ ኣምሪሖም። ሰዓት 21፡00 ድማ ንወዶምን ዓርኩን፡ ኣብ ኣፍደገ ግራንድ ሲነማ ረኺቦሞም።

እቶም ክልተ ጽምድታት ብሓንሳብ ነታ ፊልም ምስ ራኣዩ ተፈላለዩ። ፓልመ ምስ ሊስበት፡ በቲ ኣብ ስዊድን ዝዓመረ ቀንዲ ጎደና ስቪቫገን መንገዶም ቀጸሉ። ሰዓት 23፡21 ኣብ ኣንጎሎ፡ ጎደናታት ስቪቫገንን ቱነልጋታንን ምስ በጽሑ፡ ሓደ ነዊሕ ሰብ ብድሕሪ ፓልመ መጺኡ፡ ካብ ቀረባ ርሕቀት ክልተ ጥይት ቶኲሱ- ሓንቲ ብቐጥታ ኣብ ሕቖ ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ እታ ካልኣይቲ ጥይት ድማ ናብ ሰበይቱ።

እቲ ቀታሊ፡ ኣብቲ ጎደና ዞኽዞኽ እናለ ድሕሪ ምኻድ፡ ደረጃታት ጽርግያ ወጺኡ ተሰወረ።

ምልእቲ ስዊድን ሰንቢዳ። ቻርሎታ ዋለስተን፡ ሽዑ ጓል 12 ዓመት'ያ ነይራ። ይኹን እምበር፡ ንጽባሒቱ ካብ ድቃሳ ምስ ተበራበረት ኣቦኣ ሓደ ዘሕዝን ነገር ከም ዘጋጠመ ክነግራ ትዝክር።

"ቲቪ ወሊዕና፡ ኩሉ ብዛዕባቲ ኣብ ቃልዕ ጎደና ዝተፈጸመ ቅትለቱ ጥራይ'ዩ ዝቃላሕ ነይሩ" ክትብል ዝኽርታታ ንቢቢሲ ኣካፊላ። "ምሉእ ሃገር ሰንቢዱ ነይሩ።"

ቻርሎታ፡ ኣብ ቤት ትምህርታ ንዝኽሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ፓልመ፡ ሽምዓ ክውልዑ ትዝክር። "ምስ ተቐትለ፡ ብዛዕባ'ቲ ትኣምነሉ ፖለቲካ ዘይኮነ፡ ስምባደ ጥራይ'ዩ ነይሩ። ከመይ'ሉ እዚ ኣብ ስዊድን ይፍጸም!"

ፖሊስ'ውን ኣብ ኲነተ ስምባደ'ዮም ነይሮም። ነቲ ዝተቐትለሉ ቦታ ብዝግባእ ክሓጽሩዎ'ኳ ኣይካኣሉን። ሒደት ሰዓታት ድሕሪ ምቕታሉ፡ ንእሽቶ ክፋል ናይቲ ከባቢ ጥራይ'ዮም ከርዲኖም።

ሓዘንተኛታት፡ ነቲ መኸርደኒ ሓሊፎም ናብቲ ደም መራሒኦም ዓቚሩሉ ዝነበረ ቦታ ዕንባባ ከንብሩ ተራእዮም። ናይ ዓይኒ መሰኻኽር፡ ከይተሓተቱ ካብቲ ቦታ ከይዶም። ሓንቲ ካብተን ዝተተኮሳ ጠያይቲ'ውን ድሕሪ መዓልታት'ያ ብሓደ ሓላፍ መንገዲ ተረኺባ።

ምንጪ ስእሊ, AFP

መን'ዩ ቀቲሉዎ ክኸውን ይኽእል?

ዋላ'ኳ ብዙሓት ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ቃሎም ንፖሊስ እንተሃቡ፡ ብቐጥታ ናብ ቀታሊ ዘምርሕ ግን ኣይተረኽበን።

ዓረር ናይተን ዝተተኮሳ ጠያይቲ ምስ ተረኽባ፡ እቲ ቀታሊ a .357 ዝዓይነቱ ብርቱዕ ሽጉጥ ከም ዝተጠቕመ ተረጋጊጹ።

ዶ/ር ጃን ቦንደሰን፡ ደራሲ ናይታ "ደም ኣብ በረድ፡ ቅትለት ኦሎፍ ፓልመ" (Blood on the Snow: The Killing of Olof Palme)፡ ነቲ ሽጉጥ "ኣዝዩ ብርቱዕ ብረት" ክብል'ዩ ዝገልጾ።

"ዋላ'ውን ጥይት ዘየሕልፍ መከላኸሊ እንተዝነብሮ፡ ምማቱ ኣይምተረፎን። ስለዚ፡ እቲ ቅትለት፡ ብሓደ ኮነ ኢሉ ክቐትሎ ዝደለየ'ዩ ተፈጺሙ። ኣጋጣሚ ዕድል ዝረኸበ ዘይኮነ፡ ዝተወጠነ'ዩ" ይብል።

ፈለማ፡ ቀንዲ መርማሪ ናይቲ ገበን፡ እቲ ኣብ ቱርኪ ዝንቀሳቐስ ዕጡቕ ጉጅለ ኩርዲስታን (PKK) ዝፈጸሞ ከይከውን ዝብል ጥርጣረ ነይርዎ። እቲ ኣንጻር ቱርኪ ዝቃለስ ጉጅለ፡ ኣብቲ እዋን ብመንግስቲ ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ከም ናይ ሽበራ ጉጅለ ዝተኣወጀሉ'ዩ ነይሩ።

ነዚ ንምርግጋጽ፡ ኣብ ሓደ ቤት መሸጣ መጽሓፍቲ ተፍትሽ ኣካይዱ፡ ብዘይ ጭብጢ ምስ ተረፈ ግን፡ ሕፍረት ተጎልቢቡ ኣብ 1987 ካብ መዝነቱ ወሪዱ።

ኣብ 1988 ፖሊስ ንሓደ ክሪስተር ፐተርሰን ዝተባህለ ብካልእ ጉዳይ ገበነኛ ኮይኑ ዝተረኽበ ሰብ፡ ኣብ ቀይዲ ኣእትዮም። ንሱ፡ ኣብ 1970 ኣብ ሓደ ጎደና ርእሰከተማ ስቶክሆልም ብብረት ሓደ ሰብ ብምቕታሉ ገበነኛ ኮይኑ ዝተረኽበ'ዩ። ኣብታ ሰራም ምሸት ኣብ ኣፍደገ'ቲ ሲነማ ምስ ዝተራእየ ሰብ ይመሳሰል'ዩ፡ ኣጋውልኡ ዘጠራጥር'ዩ ብዝብል'ዩ ተታሒዙ።

እታ ካብቲ ቅትለት ዝሰረረት ሊስበት፡ ምስ ካልኦት ኣብ ትሕቲ ፖሊስ እንከሎ፡ እዚ'ዩ ኢላ ብምልላያ፡ ኣብ 1989 በቲ ገበን ተሓታቲ ኮይኑ ተረኸቡስ፡ ንሕልፈት ተፈሪዱ።

ይኹን እምበር፡ ጠበቓኡ፡ ይግባይ ድሕሪ ምባሉ፡ ቤት ፍርዲ ሃቐነ ከምዘይብሉ ብምርኣይን፡ ጭብጢ ስለዘይተረኽበን፡ ድሕሪ ናይ ሰለስተ ወርሒ ማእሰርቲ፡ 50 000 ዶላር ተኻሒሱ ክፍታሕ ኣዚዙ። ፒተርሰን ናጻ ሰብ ኮይኑ ኣብ 2004 ሞይቱ።

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

'ሕማም ፓልመ'

ቅትለት ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ስዊድን እኩብ በሰላ (ኮለክቲቭ ትሯማ) ኣስዒቡ'ዩ። ዝተፈላለዩ ክልሰሓሳባት'ውን ብዛዕባ'ቲ ቅትለት ማዕቢሎም።

ኣብቲ ዘይተፈትሐ ሕንቅል ሕንቅሊተይ ዝነበረ ሕሉፍ ተገዳስነት፡ 'ፓልመስ ጁክዶም' ወይ 'ሕማም ፓልመ' ዝበሃል ኩነተ ጥዕና'ውን ተፈጢሩ።

ኣብ 1996 ሓደ ኣባል ፖሊስ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ፓልመ ብሰንኪ እቲ ኣንጻር ዓሌታዊ መግዛእቲ ደቡብ ኣፍሪቃ (ኣፓርታይድ) ዝነበሮ መርገጽን፡ ንኣፍሪቃዊ ሃገራዊ ጉባኤ ብምድጋፉን'ዩ ተቐቲሉ ክብል ተዛሪቡ ነይሩ። ዋላ'ኳ ነዚ ንምርግጋጽ መርመርቲ ስዊድን ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ እንተኸዱ፡ ጥራይ ኢዶም ካብ ምምላስ ሓሊፎም ግን ዝረኸብዎ ኣይነበረን። ገለ ወገናት ግን ክሳብ ሕጂ ንስርዓት ኣፓርታይድ ምጥርጣር ኣይገደፍዎን።

ኣብ 2004 ዝሞተ፡ ስቲግ ፒተርሰን ዝተባህለ ደራሲ፡ ናይ 'ዘ ገርል ዊዝ ዘ ደራጎን ታቱ' (Girl with the Dragon Tattoo) ዝተባህለ መጽሓፍ፡ ብዛዕባ'ቲ ቅትለት ንዓመታት ድሕሪ ዘካየዶ መጽናዕቲ፡ ነቲ ጉዳይ ናብ ዓሌታዊ ስርዓት ደቡብ ኣፍሪቃ ኣጸጊዑ'ዩ ሓሊፉ።

ዶ/ር ቦንደሰን ብወገኑ፡ ቅትለት ፓልመ ምስቲ ምስ ህንዲ ዝተገብረ ዕድጊ ወታሃደራዊ ኣጽዋር ዝተሓሓዝ'ዩ ኢሉ ይኣምን።

ንሱ ከምዝብሎ፡ ኣብ 1980ታትን 90ታትን ፡ 'ቦፎርስ' (Bofors) ዝተባህለ ኩባንያ ወታሃደራዊ ኣጽዋር ስዊድን ንህዲ ከበድቲ ብረታት ክሸጠላ ስምምዕ ነይሩዎ። ድሒሩ ከም ዝተቐልዐ ግን፡ ነቲ ውዕል ንምርካብ ንሓያሎ ህንዳውያን ደላሎ ብላዕ ከፊሉ ዝብል'ዩ። እቲ ጉዳይ ድማ ንናይ ሽዑ ቀዳማይ ሚኒስተር ህንዲ ዝነበረ ራጂቭ ጋንዲ ዝትንክፍ ኮይኑ ተረኽበ።

"መን ይፈልጥ፡ እታ ዝተቐትለላ ምሸት፡ እቲ ኩባንያ ብልሽው ምዃኑ ፈሊጡ ይኸውን። እዚ ድማ ነቶም ደላሎ እኹል ምኽንያት'ዩ ክቐትልዎ። ፖሊስ ግን ኩሉ ሳዕ ነዚ ሸለል ኢሎሞ'ዮም" ይብል ቦንደሰን።

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

'ስካንድያ ማን'፡ ስቲግ ኢንግስትሮም መን'ዩ?

ሓደ ካብቶም ንነዊሕ እዋን፡ ኣብ ዓይኒ ኣትዮም ዝነበሩ ጥርጡራት፡ ብ'ስካንዲያ ማን' ተባሂሉ ክጽዋዕ ዝጸንሐ፡ ስቲግ ንግስትሮም ዝተባህለ ውልቀሰብ'ዩ።

ንሱ፡ ሰራሕተኛ ናይቲ ቀንዲ ቤት ጽሕፈቱ ኣብቲ ናይ ቅትለት ቦታ ዝነበረ ስካንዲያ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ናይ ኢንሹራንስ ኩባንያ'ዩ።

ኢንግስትሮም፡ ሓደ ካብቶም 20 ዝበጽሑ፡ ቃሎም ዝሃቡ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር'ዩ።

ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ብፖሊስ መርመራታት እኳ እንተ ተገብረሉ፡ ዝኾነ ዝለግብ ጭብጢ ስለዘይተረኽቦ ናጻ ተባሂሉ'ዩ ዝነብር ነይሩ።

ብዓልቲ ቤቱ ነበር፡ ኣብ 2017 መርመርቲ ዳግማይ ብዛዕብኡ ምጽራይ ከም ዝጀመሩ ንሓደ ጋዜጣ ተዛሪባ ነይራ።

"ፈራሕ'ዩ ነይሩ። ንሃመማ ከማን ዝጓዳእ ኣይነበረን" ክትብል ቀታሊ ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ክኸውን ከምዘይክእል ተዛሪባ።

ሓደ ስዊድናዊ ጋዜጠኛ ን12 ዓመታት ድሕሪ ዘካየዶ መጽናዕቲ፡ 'ስካንድያ ማን'፡ ቀንዲ ጥርጡር'ዩ ዝብል ምጉት የቕርብ። ጋዜጠኛ ቶማስ ፔተርሰን ከምዝበሎ፡ ኢንግስትሮም፡ ናይ ብረት ስልጠና ከም ዝወሰደን፡ ሓደ ብረታት ዝዕቅብ ዓርኪ ከም ዝነበሮን፡ ኣድናቒ ናይቲ 'ማግነም' ዝተባህለ ሽጉጥ ምንባሩን ኣቃሊዑ።

ብዘይካ'ዚ፡ ብዛዕባ ኣብ ህሞት ናይቲ ቅትለት ዝነበረ ኩነታት ዝሃቦ ምስክርነት፡ ምስ ናይ ካልኦት ዘይምቅዳዉ፡ ነቲ ኣብኡ ዝነበረ ጥርጣረ ኣራጒድዎ።

ኣብ 2018 ድማ፡ ፖሊስ ዳግማይ ንኢንግስትሮም ክምርምርዎ ጀሚሮም።

ዶ/ር ቦንደሰን ኣቐዲሙ'ውን፡ ኢንግስትሮም "ብዘይውዓሎ ግዳይ ክኸውን'ዩ" ብምባል፡ ምስቲ ዝተዋህበ ምስሊ ቀታሊ ዘይመሳሰል ኣካላት ዘለዎ'ዩ በሃላይ'ዩ። "እቲ ቀታሊ ነዊሕን ሓያልን'ዩ" ብምባል፡ ኢንግስትሮም ግን ቅድሚኡን ድሕሪኡን ሰብ ቀቲሉ ዘይፈልጥ ሰብ'ዩ ይብል።

ይኹን እምበር፡ 'ስካንድያ ማን' ነዚ ክግበር ዝጸንሐ መርመራ ኣይራኣዮ ኣይሰምዖ፡ ኣብ 2000 ርእሰ-ቅትለት ፈጺሙ ኣቐዲሙ ኣብ ትሕቲ መሬት ኣትዩ'ዩ።

ትማሊ 10 ሰነ፡ ዋና ኣኽባር ሕጊ ስዊድን፡ ክሪስተር ፒተርሰን፡ ቀታሊ መን ምዃኑ ከም ዘረጋገጸን፡ እቲ ን34 ዓመታት ንኣእምሮ ስዊድናውያን ሒዙ ዝጸንሐን ጉዳይ መስደመም ቅትለት መደምደምታ ከም ዝረኸበ ብወግዒ ገሊጹ።

"እቲ ሰብ ስቲግ ኢንግስትሮም እዩ" ዝበለ እቲ ኣኽባር ሕጊ፡ "እቲ ሰብ ሞይቱ ስለዝኾነ፡ ክስታት ከቕርበሉ ኣይክእልን'የ። ስለዚ እቲ መርመራ ክዕጾ ወሲነ ኣለኹ" ክብል ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ሓቢሩ።

እዚ ንኣእምሮ ህዝቢ ስዊድንን፡ ነቶም ብዛዕባ'ቲ ቅትለት ሓያሎ መጽሓፍቲ ዝደረሱን፡ ዝተፈላለዩ ክለሰሓሳባት ዘሸራረፉን ጸሓፍትን ጋዜጠኛታትን ከህድኦም ድዩ፡ ዋላስ መሊሱ ነቲ ሕንቅል ሕንቅሊተይ ክሓላልኾ ኣብ መጻኢ ዝረአ'ዩ።

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ግብረመልሲ መግለጺ ኣኽባር ሕጊ

ቀዳማይ ሚኒስተር ስተፋን ሎቨን፡ "ብዙሕ ስምዒታት ዝፈጥር መዓልቲ'ዩ" ድሕሪ ምባል፡ "መንግስቲ ንመደምደምታ ኣኽበርቲ ሕጊ ክፈርድ ቦትኡ ኣይኮነን" ክብል ተዛሪቡ።

"እተን ኣብታ ናይ ለካቲት 1986 ለይቲ ዝተተኮሳ ጠያይቲ ናብ ቅልውላዉ፡ ቁስሊን መልሲ ዘይረኸበ ሕንቅል ሕንቅሊተይን ተቐዪረን።

"ተስፋ እገብር እቲ ቁስሊ'ቲ ሕጂ ክሓዊ ክጅምር" ብምባል እቲ ጉዳይ መዕለቢ ክረክብ ዘለዎ ተስፋ ድሕሪ ምግላጽ፡ መንግስቲ ኣብ ምጽራይ ናይቲ ቅትለት ዝፈጸሞ ጌጋተት ተኣሚኑ።

ኣማኻሪ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ፓልመ ዝነበረ፡ ፔር ስኮሪ ብወገኑ፡ እቲ ጉዳይ ተኣማንነት ዘለዎ መደምደምታ ከም ዝረኸበ ንቢቢሲ ተዛሪቡ።

"ከም ዝመስለኒ፡ እቲ ኣኽባር ሕጊ ጽቡቕ ስራሕ'ዩ ሰሪሑ። ዕቱብ ሰብ'ዩ" ክብል ዘለዎ ደገፍ ገሊጹ።