ዴክሳሜታዞን፡ ህይወት ዘድሕን ፈላሚ መድሃኒት ኮሮናቫይረስ

ዴክታሜታዞን

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ሕሱርን፡ ዳርጋ ኣብ ኩሉ ቦታታት ዝርከብን፡ ዴክሳሜታዞን (Dexamethasone) ዝተባህለ መድሃኒት፡ ንሂወት ናይቶም ብኮሮናቫይረስ ብጽኑዕ ዝሓመሙ ሰባት ከድሕን ከም ዝኽእል ተረጋጊጹ።

ኪኢላታት ብሪጣንያ ከም ዝብልዎ፡ እቲ ንምፍዋስ ወሽጣዊ ነድርታት ዝተሰርሐ መድሃኒት፡ ኣብቲ ኣንጻር ለበዳ ኮቪድ-19 ዝግበር ዘሎ ቃልሲ ኣገዳሲ ምዕባለ ኮይኑ'ሎ።

ክሳብ ሕጂ ተገይሩ ብዘሎ ፈተነታት፡ ሓደጋ ሞት ናይቶም ብሕክምናዊ ሰርዓተ ምስትንፋስ (ቨንቲሌተር) ዝድገፉ ሕሙማት ብሓደ ስልሲት (1/3) ከጉድሎ እንከሎ፡ ኣብቶም ብሓገዝ ኦክስጅን ዝእለዩ ድማ ሓደ ሕምሲት ናይ ምድሓን ተኽእሎ ኣለዎ።

እቲ ፈውሲ፡ ኣካል ናይቲ ኣብ ዓለም ዝዓበየ ዝተባህለ ፈተነታት ዝካየደሎም መድሃኒታት እዩ።

እቲ መጽናዕቲ፡ ንኻልእ ሕማማት ክፍውሱ ካብ ዝማዕበሉ መድሃኒታት፡ ንኮቪድ-19 ክፍውሱ ዝኽእሉ እንተኾኑ ንምፍላጥ ዝካየድ ዘሎ'ዩ።

እዚ ተስፋ ተገይሩሉ ዘሎ መድሃኒት፡ ኣብ ብሪጣንያ ካብ ፈለማ ምልባዕ ናይቲ ቫይረስ ኣብ ጥቕሚ ውዒሉ እንተዝኸውን፡ ሂወት 5000 ሰባት ከድሕን ምኻኣለ ነይሩ ይብሉ እቶም ተመራመርቲ።

ሕሱር ብምዃኑ'ውን፡ ንድኻታት ሃገራት ዓቢ ደገፍ ምኾነን ነይሩ።

መድሕን-ሂወት

ጸብጻባት ከም ዝሕብርዎ፡ 19 ካብ 20 ብኮሮናቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት ሆስፒታል ከይኣተዉ ይሓውዩ።

እቶም ዝበዝሑ ካብቶም ናብ ሆስፒታል ዝኣትዉ'ውን ይሓውዩ እዮም። ገሊኦም ግን ሓገዝ ናይ ኦክስጅን ወይ ድማ ሕክምናዊ ስርዓተ ምስትንፋስ (ቨንቲሌተር) የድሎም ይኸውን።

ነዚኦም ድማ'ዩ ዴክሳሜታዞን ቀንዲ ዝሕግዝ።

እቲ መድሃኒት፡ ንዝተፈላለዩ ነድርታት ንምፍዋስ ኣብ ጥቕሚ ዝወዓለ'ዩ።

ኣካላት ሰብ ኣንጻር መጥቃዕቲ ኮሮናቫይረስ ኣብ ዝገብሮ ቅልስ፡ ምስ ተዳኸመ፡ ኣብ ምሕያሉ እቲ መድሃኒት ርኡይ ጽልዋ ከም ዘለዎ'ዩ ተፈሊጡ ዘሎ።

እቲ ሓደገኛ ምዃኑ ዝግለጽ ግብረመልሲ ናይ ኣካላትና፡ 'ሳይቶኪን ስቶርም' ተባሂሉ ይጽዋዕ።

ኣብቲ ብሓደ ጉጅለ ኦክስፈርድ ዩኒቨርሲቲ ዝተገብረ ፈተነታት፡ ኩነታት ናይ 2000 ኣብ ሆስፒታል ዝነበሩ ዴክሳሜታዞን ዝተዋህቦም ሕሙማት፡ ምስቶም 4000 ነቲ መድሃኒት ዘይተዋህቦም ከም ዝነጻጸር ተገይሩ።

ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ኣብቶም ኣዝዮም ብጽኑዕ ሓሚሞም ብቨንቲሌተር ዝእለዩ ዝነበሩ፡ ሓደጋ ሞት ካብ 40 ክሳብ 28 ሚእታዊት ጎዲሉ።

ኣብቶም ካብኦም ዝሓሹ ብሓገዝ ኦክስጅን ጥራይ ዝእለዩ ኸኣ ሓደጋ ሞት ካብ 25 ክሳብ 20 ሚእታዊት ነክዩ።

"ክሳብ ሕጂ ንመጠን ሞት ከጉድል ዝኽእል መድሃኒት እዚ ጥራይ'ዩ- ዓቢ ምጉዳል ድማ'ዩ። ዓቢ ዓወት'ዩ" ይብል ሓላፊ ናይቲ መጽናዕቲ፡ ፕሮፌሰር ፒተር ሆርቢ።

ኣብቲ መርመራ መሪሕ ተራ ዝጻወት ዘሎ ፕሮፌሰር ማርቲን ላንደረይ ብወገኑ፡ ካብ 8 ብቨንቲሌተር ዝእለዩ ሕሙማት ሓደ ከድሕን ከም ዝኽእል ይዛረብ።

"ኣዝዩ ንጹር ጥቕሚ'ዩ ዘለዎ። ዴክሳሜታዞን ን10 መዓልታት ዝወሃብ ኮይኑ፡ ንሓደ ሕሙም 5 ፓውንድ ጥራይ'ዩ ዝውድእ። እዚ ማለት ንሓደ ሂወት ንምድሓን 35 ፓውንድ ጥራይ'ዩ ዝውድእ።"

ፕሮፌሰር ላንድረይ፡ ኣብ ሆስፒታል ዝርከቡ ሕሙማት ብዘይምድንጓይ እቲ መድሃኒት ክወሃቦም'ዩ ዝምሕጸን።

ኣብቶም ትሑት ምልክታት ጥራይ ዘርእዩ ሰባት ግን እቲ መድሃኒት ብዙሕ ውጽኢታዊ ኣይኮነን።

ኣብቲ ካብ መጋቢት ኣትሒዙ ዝካየድ ዘሎ ፈተነታት ኣትዮ ዝነበረ ፈውሲ ዓሶ፡ ሃይድሮክሲክሎሮኪን ንመጠን ሞት ክውስኽ ስለ ዝገብርን፡ ናይ ልቢ ጸገማት ስለዘስዕብን ካብቲ መጽናዕቲ ወጺኡ ኣሎ።

ኣንጻር ቫይረስ ዝኾነ፡ ረምደሲቪር ዝተባህለ መድሃኒት ድማ ኣብ ኣገልግሎት ጥዕና ብሪጣንያ ይወሃብ ኣሎ። ዴክሳሜታዞን ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ሕሙማት ኮቪድ-19 ብቐሊሉ ክረኽብዎ ዝኽእሉ ብምዃኖም ወጽኢት ናይቲ መጽናዕቲ ዓቢ ተስፋ ኮይኑ'ሎ።