ሞሳና ደበሳይ፡ ፈላመይቲ ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ ተቐዳዳሚት ብሽክሌታ ኣብ ኦሊምፒክስ

ሞሳና ደበሳይ

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ኦሎምፒክ ቶክዮ 2020 ትማሊ ሰንበት ብኽብ ዝበለ ድምቀት ተዓጽዩ ኣሎ። እቲ ኣብ 2021 ክካየድ ዝነበሮ ውድድር ብሰንኪ ለበዳ ኮቪድ-19 ብሓደ ዓመት ክናዋሕ'ዩ ተገዲዱ።

ኣብዚ ንልዕሊ ክልተ ሰሙን ዝተኻየደ ውድድራት፡ ብዙሓት ኣትሌታት ንሃገሮም ወኪሎም መዳልያታት ወርቂ፡ ብሩርን ነሓስን ብምዕታር ታሪኽ ዝሰርሑ ኣለዉ። ሓድሽ ክብረወሰን ዓለም ብምምዝጋብ'ውን ኣብ ጥርዚ ዓወት ዝደየቡ ኣለዉ።

ገለ ድማ፡ ናብቲ ብድሕሪ ነዊሕ መድረኻት ምጽራይ ሓሊፎም ንፈለማ እዋን ናብቲ ውድድራት ዝተጸምበሩ፡ ከፈቲ በሪ ኣለዉ።

ሓንቲ ካብኦም ኤርትራዊት ተቐዳዳሚት ብሽክሌታ ሞሳና ደበሳይ እያ።

ኣብቲ ካብ 23 ሓምለ ክሳብ 8 ነሓሰ 2021 ኣብ ቶክዮ ጃፓን ዝኻየደ ዓለምለኻዊ ውድድር ኦልምፒክ፡ ሓሙሽተ ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም 14 ኣትሌታት ንኤርትራ ብምውካል ኣብቲ ውድድር ተሳቲፎም። ኣትሌታት ኤርትራ ኣብ ጉያ፡ ምሕንባስን ቅድድም ብሽክሌታን እዮም ተሳቲፎም።

ካብኦም፡ ክልተ ደቂ-ኣንስትዮ ኣትሌታት ናዝሬት ውልዱን ኮኾብ ተስፋጋብርን ኣብ ውድድር ማራቶን ንምስታፍ'የን ናብ ቶክዮ ከይደን።

ኣብ ናይ ጽርግያ ዝተወዳደሩ ፕሮፈሽናል ደቂ-ተባዕትዮ ተቐዳደምቲ፡ ወዲ 26 ዓመት ኣማኒኤል ገብረእግዚኣብሄርን ወዲ 27 ዓመት መርሃዊ ቅዱስን፡ ድማ መበል 50ን 55ን ደረጃ ሒዞም ከምዝዛሙ ሰሌዳ ውጽኢት ናይቲ ውድድር ይጠቅስ።

ማንታ ፈላሚት ጸላም ኣፍሪቃዊት ተቐዳዳሚት ብሽክሌታ ኣብ ኦሊምፒክስ

ኣህጉር ኣፍሪቃ፡ ንፈለማ እዋን'ያ ክልተ ጸለምቲ ደቂ-ኣንስትዮ ናብቲ ዓለምለኻዊ ውድድር ኦሊምፒክስ ሰዲዳ።

እዘን ክልተ ሓበን ደቂ-ኣንስትዮ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራዊት ሞሳና ደበሳይን ኢትዮጵያዊት ሰላም ኣምሃን እየን።

ኣብ ናይ ጽርግያ ውድድር ዝተሳተፈት ጓል 23 ዓመት ሰላም፡ ኣብ 2021 ፕሮፈሽናል ተቐዳዳሚት ብምዃን ምስ ሓንቲ ኣብ ስዊዘርላንድ እትርከብ ናይ ደቂ ኣንስትዮ ጋንታ እትወዳደር ምዃና ጸብጻብ ኮሚቲ ኦሊምፒክ ይሕብር። ነቲ ዝተሳተፈቶ ናይ ቶክዮ ውድድር ከምዘይወድኣቶ ድማ እቲ ሓበሬታ የረድእ።

ቅድሚ ናብ ኦሊምፒክ ምብጽሓ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ ፍሉጣት ውድድራት ኣፍሪቃ (ግብጺን ርዋንዳን) ተሳቲፋ እያ።

እታ ጎብለል ቅድድም ብሽክሌታ ደቂ-ኣንስትዮ ኣፍሪቃ ዝኾነት ሞሳና ደበሳይ ድማ ንሃገራን ኣህጉራን ወኪላ ታሪኽ ሰሪሓ ትርከብ። ነቲ ፈላሚን በዳሂን ዝኾነ ውድድር'ኳ ክትውድኦ እንተዘይክኣለት፡ ምስታፋ ጥራይን ንባዕላ፡ ሃገራን ኣህጉራን ዓቢ ዝላን ዓወትን'ዩ።

ኣብ 2018 ፈላመይቲ ጓል-ኣንስተይቲ ኤርትራዊት ፕሮፈሽናል ተቐዳዳሚት ክትከውን ዝበቕዐት፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ውድድራት ብምዕዋት ወርቂ መዳልያታት ዝዓተረት እያ።

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ክሳብ ሕጂ ዝተጓናጸፈቶ ዓወታት

ሞሳና ኣብ 2018 ከምኡ'ውን እቲ ኣብ 2019 ዝተጓናጸፈቶ ዓወታት ናብ ኦሎምፒክ ዘምርሕ ጉዕዞኣ ዘጣጥሐ'ዩ ነይሩ።

ኣብቲ ኣብ ርዋንዳ 2018 ዝተኻየደ ቻምፕዮና ኣፍሪቃ፡ ኣብ ናይ ውልቂ ናይ ግዜ ውድድር ጎብለል ኣፍሪቃ ብምዃን ተዓዊታ።

ብሰንኪ ዘመዝገበቶ ዓወታት ድማ ኣብ መጋቢት 2018፡ ናብ ሰርቬቶ ስትራዳሊ ኣሉሪሳይክሊንግ ዝተባህለት ኢጣልያዊት ክለብ ብምጽንባር፡ ኣሰር ምዕባያ ዝኾኑ ኣሓዋታ መኽሰብን ፍረቓልሲን ተኸቲላ ቀዳመይቲ ምስ ናይ ደገ ጋንታ ክወዳደር ዝኸኣለት ጓል_ኣንስተይቲ ክትከውን ዝበቕዐት እያ።

ኣብ 2019 ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ኣፍሪቃ (ናይ ጽርግያ) ብምዕዋታ ድማ ናብ ውድድር ኦሊምፒክ ቶክዮ ክትሓልፍ ኣኽኢሉዋ።

ሞሳና፡ ኣብዚ ናይ ቅድድም ሂወታ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራዊ፡ ብውልቅን ጋንታን ደረጃታት ኣህጉራዊን ዓለምለኻውን ውድድራት ብምስታፍ ወርቂ፡ ብሩርን ነሓስን ዝተሸለመት ዓንተር ስፖርተኛ እያ።

ገለ ካብቶም ዝተሳተፈቶም ውድድራት፡ ኣብ 2017 ኣብ ግብጺ (ላዞር) ኣብ ዝተኻየደ ቅድድም፡ ኣብ ናይ ውልቂ ግዜ 2ይቲ፡ ኣብ ጽርግያ (ሮድ) 7ይቲ፡ ብጋንታ ድማ ቀዳመይቲ ብምዃን ስማን ስም ሃገራት ኣጸዊዓ ምንባራ ድሕረባይትኣ ይገልጽ።

ኣብ ቻይና፡ ኣውስትርያ፡ ቐጠርን ሞሮኮን ኣብ ዝተኻየዱ ውድድራት ከምዝተሳተፈት'ውን ይፍለጥ።

ሞሳና ኣብ ሃገራዊ ውድድራት ብሽክሌታ'ውን መዳልያ ዝዓተረት ምዃና ይፍለጥ። ፈለማ ምስ ዞባ ማእከል ድሓር ድማ ምስ ዓራግ ዝተባህለት ጋንታ ኮይና ድማ ዓቕምታታ ኣማዕቢላ።

ምንጪ ስእሊ, shabait

ዘይተሓስበ መኻልፋት

እንተኾነ ግን፡ ሃንደበት ዘይተሓስበ ቀታሊ ለበዳ ኮሮናቫረይስ፡ ንሕልማ ኣብ ሓደጋ ኣእትይዎ። ዓለም ኣብ ዕጽዋታትን ምርጋጥን ብምታዋ፡ ስፖርታዊ ንጥፈታት'ውን ክቋረጽን ክድስክልን ተገዲዱ።

እቲ ኣብ 2020 ክካየድ ዝነበሮ ውድድሮ ኦሊምፒክ ቶክዮ'ውን ብሓደ ዓመት ተናዊሑ። እዚ ነቶም ቀጻሊ ምድላዋት ገይሮም ድሉዋት ዝነበሩ ኣትሌታት ኦሎምፒክ ዓቢ ኣካላዊን ቁጠባውን ክሳራ'ዩ ነይሩ።

እቲ ለበዳ ኣብ ዓለም ብሓፈሻ ከቢድ ቁጠባዊ ቅልውላዉ ዘስዓበ'ዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ፡ ብምወላ ዝንቀሳቐሱ ዝነበሩ ስፖርተኛታት ንሓደጋ ፋይናንሳዊ ተቓሊዖም።

ግዳይ ናይቲ ኩነታት ዝኾነት ሞሳና ድማ፡ ናብ ጀርመን ብምቕናዕ፡ ምስቲ ኣብታ ሃገር ዝዓበየ ናይ ብሽክሌታ ማሕበረሰብ ምዃኑ ዝንገረሉ፡ 'ባይክ ኤይድ' ዝተባህለ (Bike Aide) ዝተማህለ ማሕበር ብሽክሌታ ብምጽንባር ንኻልኣይ ዙር ልምምድ ክትገብር ጀሚራ።

"ጉዳይ ብሽክሌታ ኣፍሪቃ ሓደ ካብ ንግደሰሎም ቀንዲ ኣርእስታት ብምዃኖም ንበይና ክንገድፋ ኣይደለናን። ስለዚ፡ ከይተደናጎና፡ ናብ ኦሎምፒክ ንኽትከይድ ብኸመይ ክትሕገዝ ከም እትኽእልምስ መወልቲ ተዘራሪብና" ይብል እቲ ማሕበር፡ ብዛዕባኣ ኣብ መርበብ ሓበሬታኡ ኣብ ዘስፈሮ ጽሑፍ።

"ኩሉ ድማ ተሓባቢሩ። ስለዚ ድማ ናብ ሳርላንድ [ጀርመን] መጺኣ ክትለማመድን፡ ምስ ጋንታ ደቂ-ኣንስትዮ ባይክ ኤይድ ክትወዳደርን ጀሚራ።"

ብቕድድም ብሽክሌታ እትፍለጥ ስድራቤት

ኣብ 2010 ንፈለማ እዋን ኣብ ፕሮፈሽናል ውድድር ዝተሳተፈት ሞሳና፡ ኣብ 2011 ኣብ ዝተኻየደ ቅድድም ቻምፕዮና ብሽክሌታ ኤርትራ ናይ መጀመርታ ዓወት ቀሚሳ።

ኣብዚ ቀረባ እዋን ምስ መንግስታዊ መርበብ ሓበሬታ ሻባይት ኣብ ዘካየደቶ ቃለመሕትት፡ ጓል 14 ዓመት ምስ ኮነት፡ ናብ ብሽክሌታ ክትውጣሕ ከምዝጀመረት ተዛሪባ ነይራ።

ኣብ መንጎ ትምህርታ ንምቕጻል ናብ ኮለጅ ኣትያ ብሕሳብ ተመሪቓ፡ ናብ ውድድራታ ኣብ 2013 ከምዝተመልሰት'ውን ሓቢራ።

ገለ ካብ ዓወታታ

ቻምፕዮና ኣፍሪቃ

2019- ባህርዳር (ኢትዮጵያ)፡ 1 (ጽርግያ)፡ 4 (ግዜ ብውልቂ)፡ 2 (ግዜ ጋንታ)፡ ቅብብል 1 (ጋንታ)

2018- ኪጋሊ (ርዋንዳ)፡ 3 (ጽርግያ)፡ 1 (ግዜ ብውልቂ)፡ 2 (ግዜ ጋንታ)

2017- ለክዞር (ግብጺ)፡ 7 (ጽርግያ)፡ 2 (ግዜ ብውልቂ)፡ 1 (ግዜ ጋንታ)

ካልኦት ዓለምለኻዊ ውድድራት

2019- በንስሊማነ (ሞሮኮ)፡ 7 (ግዜ ውልቂ)፡ 2 (ግዜ ጋንታ)

2018- ጁሊን (ቻይና)፡ 43 (ጽርግያ)

መግለጺ ቪድዮ,

ዓብላልነት ኤርትራ ዝተረኣየሉ ውድድር ብሽክለታ