ኣበበስ እንኳዕ እኳ ኣይሞተ

ናይ ምስሊ መግለጺ ኣበበ ምስቶም ዝሕግዞም ዘኽታማት ቆልዑ

ብግርማይ ገብሩ

ሰማይ ሕብሪ ደበና ሓሪምዎ ፃዕዳ ሻሽ መሲሉ፣ ግራት ብፅምኢ ማይ ፈጋዕጋዕ ኢሉ ፣ኣቑፅልቲ ረጊፎም ኣጉናድ ነነው በለ፣ ንማለቱ በቒሎም ዝነበሩ ዘራእቲ ሸዊት ከይመዓጉ ሓሰኻ ጠጢፉ ናብ ቀሪም ቀይርዎም።

ብኣቆኣጻጽራ ኢትዮጵያ 1977 ዓመተ ምሕረት ( ብፈረንጂ ድማ 1985)።

ኣብ ትግራይን ወሎን ሓያል ሓሪ ወሪዱ፣ ሰብን ጥሪትን ዝልከፍ ስኢኖም ዓፅሚ ፀረዩ። ደርግ ናይ ጭንቂ መፍትሒ ወሰደ። ህዝቢ ይእመን ኣይእመን ዝሕሸሉ ከካብ ዘለዎ እናኣከበ ማይን ለምዕን ናብ ዘለዎ

ክፋል ኢትዮጵያ ከይድኩም ክትሰፍሩ ኣለኩም እንትብል ኣወጀ። ከካብ ዝወፈርዎ ሓፊሱ ወሰደ።

ኣብ ከባቢ ኣለማጣ ቁሸት ሎላ ዝነበሩ ሰብኣይን ሰበይትን ምስ ቦኽሪ ወዶም ንዕዳጋ ናብ ከተማ ምስ ወረዱ ቆልዑ ሃየ እንተይበሉ ተሳፈሩ ተባሂሎም ናብ ወለጋ ብሄሊኮፕተር ተወሰዱ።

እታ ቁሸት ከምቲ ስማ ደኣ ኣይገበረላን እምበር ሎላ ማለትስ ሓምለዋይ ማለት እዩ ነይሩ።

እቶም ወለዱ ዝተወሰዱዎ ወዲ 6 ዓመት ማማይ ኣብ ቁሸት ሎላ ምስ እኖሓጉኡ ምንባር ጀመረ። ወለዱ ብስሩዕ እንተየለለዮም ንሳቶም እውን ርእዮም እንተይፀገብዎ ተፈላልዮም። ቆልዓ ብሕሱም ጥምየት ሓሚሙ መንመነ።

ዓይነ መርፍኡ ዝጠፈአን (ዝጨነቐን) እኖሓጉኡ ሽኹልል (ክዉል) ኣቢለን ሒዘን ናብ ኣለማጣ ካቶሊካዊ ተራድኦ ወሲደን እንኩም ዝገበርኩም ግበርዎ ኢለን ኣረከበኦ።

እቶም ሰባት፡ እዚ ደኣ ዳርጋ ሞይቱ እንድዩ፡ ደሓን ምስቶም ዝቕበሩ ሪጋ ይሓዝ ኢሎም ሰርዕዎ። ነቲ ቆልዓ ዝረኣዩ ደቂ ቁሸት ሎላ፡ ነቲ ማማይ ብምሽት ካብ ኣፍ መቓብር ሰሪቖም ናብ እኖ እምበይትኡ ወሲዶም ኣረከብዎ።

እኖ እምበይትኡ ቅጭ መፂዎን "ታይ ክትገብሩ ኣምፂኹምለይ? ዓይነይ እናረአየ ኣብ ቅድመይ ክመውት የብሉን" እንትብላ ኣንጠልጢለን ወሲደን ንኻልኣይ ግዜ ንቶም ካቶሊካዊት ተራድኦ ኣረከበኦም።

ንሳቶም እውን ደንጊፆም "እዚ ድኣ ብቐዳማይ ሞይቱስ ኣይቀበርናዮን እንዶ! በየን መፂኡ?" እንትብሉ ተቐበልዎን። ብድሕሪኡ ሓኪሞምን ኣብሊዖምን ሰብ ገበርዎ። "በላ ንዕነ እምበይትና ተረከባና" ብምባል ድማ ሃብወን።

ቆልዓ ውነ ምስገበረ "ኣቦይን ኣደይን እባ ኣበይ ኣለዉ?" ብምባል ምሕታት ጀመረ። ንሰን ድማ "ክመፅኡ እዮም፤ንዕዳጋ ወሪዶም ኣለዉ" እንትብላ ኣዕሽየን ንቑሩብ እዋን ኣፃነሐኦ።

ወዲያቱ ተስፋ ምስ ሰኣነ እግሩ ናብ ዝመረሖ ተርመይ (ሰለይ) እናበለ ናብ ከተማ ኣለማጣ ኣተወ። ኣብ ወሰን መንገዲ እናለመነ ከኣ ኣብኡ ምሕዳር ጀመረ።

ብኻልእ ገፅ፡ መንግስቲ ደርግ ዋና ዘይብሎምን ኣብ ፈቐዶ መንገዲ ዝህርሱ ንዘለዉ ህፃውንቲ እናኣረየ ናብ ሰፈራ ወሰደ። እቲ ቆልዓ እውን ተወስደ። ብኣዲስ ኣበባ ገይሮም ናብ ምዕራብ ኢትዮጵያ እንትወስድዎ "እምቢ ጠንጠነለይ" ኢሉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተረፈ።

ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተረፍ መረፍ ምብላዕን ምስታይን፣ጫትን ሽጋራን ምውሳድን ለመደ። ምሽት ይልምን፤ቀትሪ ወዲቑ ይህርስ።

ኣብዚ ግዜ እዚ እንተነኣሰ ትግራዋይ ምዃኑ ተረዲኡዎ፤ ትግርኛ ይዛረብ ምህላዉ ተፈለጦ። መበቆሉ ኣዳጊጉ ፈለጠ።

ደርግ ምስ ወደቐ፡ ውድብ ኢህወዴግ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝነበሩ ፅጉማት ቆልዑ ናብ መቐለ ወሲዱ ኣብ መፅለሊ ኣስፈሮም። ኣብዚ እውን ግና ኣብ መፅለሊ ኣሎ እናተብሃለ ቀትሪ ከምቲ ናይ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ምዕንዳር ይውዕል።

ኣብ መቐለ ዝተረከብዎ les prance (ተስፋ) ዝተብሃለ ፈረንሳዊ ገባሪ ሰናይ ትካል እዩ። እዚ ትካል'ዚ ድሓር ኤልሻዳይ ተባሂሉ ተሰይሙ።

እዚ ቆልዓ'ዚ ኣበበ ፋንታሁን ይበሃል። ወዲ 13 ዓመት ኮይኑ ድርኩኺት ቀዳማይ ክፍሊ ረገፀ፤ ምስ ፊደል 'ሀ' ንዓቐብ ኣፋ ተላለየ። ኣብ ውቕሮ ክልተ ኣውላዕሎ ክሳብ 3ይ፣

ኣብ ከተማ መቐለ ክሳብ 9ይ ክፍሊ፤ ካብ 10ይ ክሳብ 12 ክፍሊ ድማ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተማህረ።

ክሳብ እዚ እዋን'ዚ ደሃይ ወለዱ ኣይፈለጠን፤ንሳቶም እውን ወረ ኣይነበሮምን። ኣበበ ብ2003 ኣቆኣጻጽራ ኢትዮጵያ (2011 ብፈረንጂ) ዓ.ም ናብ ዩኒቨርሲቲ ዘእቱ ውፅኢት ረኺቡ ናብ ዩኒቨርሲቲ ኣዲስ ኣበባ ኣተወ።

ስኑ ነኺሱ ተማሂሩ፤ብ2006 (2014) ዓ.ም ብቋንቋ እንግሊዝኛ ተመሪቐ።

ቀዳማይ ዓመት ተምሃራይ ዩኒቨርሲቲ እናሃለወ "ኣበበ ዝበሃል ፍጥረት ኣበይ ከምዘሎ ዝረኣየ ዓይኑ ይብራህ'' እንትብሉታ ብመራኸቢታት ክሕተተሉ ሰምዐ።

በዛ ደሃይ እዚኣ፡ ምስ ወለዱን ኣብ ሰፈራ ምስ ዝነበረ ዓብዪ ሓዉን ደብዳበ ልኢኹ ከም ብሓዱሽ ተላለየ። ኣበበ፡ "መሳፈሪ ሃቡኒ" ኢሉ ብኣውተቡስ ተሳፊሩ፡

ናብ ወለጋ ነቀምት ከይዱ ንወለዱን ሓዉን ውነ ካብ ዝገብር ንፈለማ እዋን ረኸቦም።

ንዓመታት ዝተፈላለዩ ኣባላት ስድራ ገምበር ንገምበር ምስ ተረኣኣዩ ኣየተፋለጡን፤ የግዳስ ፈዚዞም ተረፉ። ወላዲት ግና ከስተንትና ምስ ፀንሓ ድሕሪ ርብዒ ሰዓት ዕፅፍ ኢለን ወደቓ።

ናይ ምስሊ መግለጺ መዘክር ስእልታት፡ ተኣለይቲ ትካል ሎላ

ኣበበ ምስ ስድራ ቤቱ ቁሩብ ፀኒሑ ናብ ኣዲስ ኣበባ ተመልሰ። ንሱ፡ ኣብ ዩኒቨርሲቲ እንትመሃር እንተሎ ጎና ጎኒ ሰባት ይሕግዝ ነበረ። ካብ ዩኒቨርሲቲ ምስ ተመረቐ እቲ ኣብ እዋን ትምህርቲ ዝህቦ ዝነበረ ሓገዝ ኣዋሲድዎ፤

በቲ ዝተመረቖ ሓዲጉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ማሕበረሰባዊ ትምህርቲ ኣምሀረ።

ብድሕሪኡ ኣብ ሓደ ኤች ኣይቪ ፖዘቲቭ ህፃውንቲ ዝሰርሕ ትካል ብስሩዕ ተቖፂሩ ስራሕ ጀመረ። ሻቡ ግዳያት ኤች ኣይቪ ህፃውንቲ፡

ካብ ትግራይ ናብ ኣዲስ ኣበባ እንትመፅኡ ኣስተውዒሉ ረኣየ። ብ2001 ኣቆኣጻጽራ ኢትዮጵያ (2009 ብፈረንጂ) ብተበግስኡ ሎላ መሐብሐቢ ህፃውንቲ ብሕጋዊ መንገዲ ኣጣየሰ።

ንፈለማ እዋን ድማ ኤች ኣይቪ ዘለዋ ሓንቲ ጓል 6 ወርሒ ቆልዓ ብምሕብሓብ ስራሕ ጀመረ። ግዱሳት ሰብኣይን ሰበይትን (ንሰን ኣመሪካዊት ንሶም እንግሊዛዊ) ሰባት

ኣብ ምጥያሽ ሎላ ገንዘባዊ ሓገዝ ወፍዮም።

ካብ ኣፍ ሞት ዝተናገፈ ኣበበ ደሓር ተመሊሱ ምስ ሞት ንዝገጥሙ ዘለዉ ህፃውንቲ ኣያ ክኾኖም ተንሰአ። ማሕበራዊ፣ቁጠባውን ጥዕናዊን ፀገማት ዘለዎም ቆልዑ፡ ብቤት ፅሕፈት ማሕበራዊ ጉዳይ ተመምዮም ይወሃብዎ።

ብመሰረት'ዚ፡ ሎላ ቤት ህፃውንቲ 20 ኣቦኦምን ኣደኦምን ዝሰኣኑ ዘኽታማት ይናቢ። 10 ካብኣቶም ኣቦ ወይ ኣደ ሓዲኦም ካብ ወለዶም ዝሰኣኑ፤ ወይ ወለዶም ዝተፋትሑ ይጥውር።

እዞም 10 ቆልዑ ቀትሪ ኣብ ሎላ ተሓብሒቦም ምሸት ነናብ ገዘኦም ይኸዱ። ክሳብ ቀዳማይ ክፍሊ ዝበፅሑ ድማ ብሎላ ይሕብሐቡ።

ብድሕሪኡ ኣብ ገገዛውቶም እንተለዉ ሓገዝ ይወሃቦም። በዚ መንገዲ'ዚ ዝሕገዙ 26 ህፃውንቲ ኣለዉ። ብሓፈሻ ኣብ ሎላ፡ 56 ፅጉማት ህፃውንቲ ይሕብሓቡን ይርድኡን።

ኣበበ፡ ነዞም ቆልዑ ንምሕብሓብ፡ ኣብ ከተማ መቐለ ቀበሌ 17፡ ወርሓዊ 10 ሽሕ ቕርሺ ክራይ ገዛ ይኸፍል። እቶም ህፃውንቲ ገሊኦም ኤች ኣይቭ ዘለዎም እንትኾኑ፡ ገሊኦም ከዓ ብጠንቂ እቲ ቫይረስ ወለዶም ዝሰኣኑ እዮም።

ሎላ ኣብ ትግራይ ኣብ ደሞም ኤች ኣይቭ ንዘለዎም ህፃውንቲ ብምሕብሓብ ፈላሚ ገባሪ ሰናይ ትካል እዩ።

ኣበበ ፋንታሁን ኣብዚ ሐዚ እዋን በዓል ሓዳር እዩ። ወለዱ ክሳብ ሕዚ ኣብ ወለጋ ይነብሩ ኣለዉ። ኣበበ ካብ ወለዱ ንላዕሊ፡ነቶም ምስኡ ዝዓበዩ ናይ ስጋ ዝምድና ዘይብሎም ሰባት ዝያዳ ኣሕዋተይ ብምባል ይቐርቦም።

ከምቲ ንሱ ተፀጊምዎ ዝነበረ ዝፅገሙ ዘለዉ ህፃውንቲ ቆልዑ ንምሕብሓብ ስራሕቱ ብዕፅፍታት ኣጠናኺሩ ይቕፅል'ሎ። ምምሕዳር ከተማ መቐለ 5000 ትርብዒት ሜትሮ መሬት ፈቒድሉ፡

ኣብ ከባቢ ደብረ ገነት ማእኸል መሐብሐቢ ሃኒፁ'ሎ። ካብቲ ዝነበሮ ክራይ ገዛ ድማ ተገላጊሉ።

ኣበበ ደቁ ልዕሊ ካልእ ማልእ ብትምህርቶም ንፉዓት ክኾንሉ ብፅኑዕ ኣሚኑ ይሰርሕ። "ሸከም ሃገርን ህዝብን ተይኮነስ መፍትሒ ዘምፅኡ ዜጋታት ክኾኑ እምነን እፅዕርን ኣለኹ" ይብል።

ብፅቡቕ ስነ ምግባር ተሃኒፆም ንካልኦት ቆልዑ ብሰናይ ጎኒ ክፀልዉ ድማ ይደሊ።

ልዕሊ ኩሉ ድማ፡ እቲ ትካል ኣብ በይኑ ዝተሓፀረ ተይኮነስ ዋንነቱ ናይ ህዝቢ ክኽውን ይሰርሕ'ሎ። ኣበበ ብህይወት ሃለወ ኣይሃለወ ድሕሪ ደጊም ትካል መናብዩ ጽጉማትን ዝኽታማትነ ዝኾን 'ሎላ' ኣይመውትን'ዩ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት