ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ጉዳይ መደብ ዳካ ንውሕስና ስደተኛታት፥ ምስ ተናሓናሒ ሰልፊ ዴሞክራት ሓቢሮም ክሰርሑ ተስማሚዖም ንዝብል ውድቂ ገይሮም።

ፕረዚደንት ዶንልድ ትራምፕን ናንሲ ፕሎሲን - 2017 Image copyright DoD/Marianique Santos
ናይ ምስሊ መግለጺ መራሒት ቤት ምኽሪ ውሑዳን ናንሲ ፔሎሲ ኣብ ዋይት ሃውስ ኣብ ዝተዳለወ ድራር ምስ ፕረዚደንት ትራምፕ ተራኺበን

ፕረዚደንት ትራምፕ ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ሰነድ ዘይብሎም ስደተኛታት ንኸይስጎጉ ምስ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ሰልፊ ዴሞክራት ኣብ ስምምዕ ከምዘይበፅሑ ኣፍሊጦም።

ትራምፕ "ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ስምምዕ ንምብፃሕ፡ ኣብ ጉዳይ ድሕንነት ዶብ ኣዝዩ ሰፊሕ ስምምዕ ክግበር ኣለዎ" ኢሎም።

ናንሲ ፔሎሲንን ቻክ ሻመርን፡ ንእማመ ምትካል ሓፁር ኣብ ዶባት ሜክሲኮ ዘይወገነ፡ ኣብ ኩለንትናዊ ድሕነት ዶባት ከምዝተሰማምዑ ዕላዊ ገይሮም ኔይሮም።

ኣብ ዘበነ ስልጣን ባራክ ኦባማ ዝተተለመ ዳካ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መደብ፡ ነቶም ናብ ኣሜሪካ ብቑልዕነቶም ዝኣተዉ "ተስፈኛ" ስደተኛታት ውሕስና ንምሃብ ዝዓለመ'ዩ ነይሩ።

በቲ እዋን ን800,000 ሰባት ውሕስና ብዝሃበ ስጉምቲ፡ ግዝያዊ ፍቓድ ስራሕ ክረኽቡን ትምህርቲ ክቕፅሉን ኪኢሎም እዮም።

ኮይኑ ግን ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ነቲ መደብ ከምዝስርዝዎ ኣፍሊጦም ነይሮም። ነቲ ዳካ ዝተብሃለ መደብ ኣብ ምትካእ ድማ፡ ኣባላት ፓርላማ ክሓስቡሉ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ግዜ ሂቦም።

ሰበ-ስልጣን ሰልፊ ዴሞክራት፡ ኣብ ቤተ-መንግስቲ ንዝተዳለወ ድራር ስዒቡ ኣብ ዝሃብዎ መብርሂ "ዳካ ሕጋውነት ሒዙ ክቕፀል እንትንሰማማዕ፡ ንመንደቕ ሜክሲኮ ዘይሓወሰ ድማ ኣብ ድሕንነት ዶብ እውን ሓቢርና ክንሰርሕ ተረዳዲእናለና" ኢሎም ምንባሮም ይዝከር።

ኣባላት ዴሞክራት፡ ትራምፕ ንዝሓሰብዎ ህንፀት ሓፁር ዝውዕል ገንዘባዊ ሓገዝ ክህሉ ዝድግፍ ዝኾነ ዓይነት ሕጋዊ መስርሕ ውድቂ ከምዝገብሩ ብተደጋጋሚ ክገልፁ ፀኒሖም።

ብወገን መንግስቲ ትራምፕ ዝተውሃበ መግለፂ ግና "ሃነፅቲ ዝኾኑ ሓሳባት ዝተልዓሉሉ ድራር" ካብ ምባል ብዝሰገር ኣብ ዝተገበሩ ስምምዓት ዝተውሃበ ዝርዝር መግለፂ የለን።

ኣብ ጉዳይ ቀረፅ፣ ሓለዋ ዶብን መደብ ዳካን ከምዝተዘተየ ግን ኣይሓብአን።

ወሃቢት ቃል መንግስቲ ኣሜሪካ፡ ሳራ ሳንደርስ " ኣብ ዳካን ጉዳይ ድሕንነት ዶብን ዘቲኻ፡ ንህንፀት መንደቕ ምግዳፍ ማለት፡ ፍፁም ዘየሰማምዕ ጉዳይ'ዩ ከም ማለት እዩ" ኢለን።

ቻክ ሻመር ብወገኖም " እቶም ፕረዚደንት ነቲ መንደቕ ከምዝቕፅሉዎ ኣነፂሮም እዮም፤ እዚ ግን ኣካል'ቲ ስምምዕ ኣይኮነን" ክብሉ ተዛሪቦም።

Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ቻክ ሻመርን ናንሲ ፔሎሲን፡ ዳክ ዘብቅዐሉ ግዘ ኣመልኪቶም ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ዝሃብዎ ውሳነ ተኸራኺሮም።

ኣብ ፓርላማን ሰኔትን ዓብላልነት ዘለዎ ውድብ ሪፐብሊካን፡ ኣብ ሕግታት ስደተኛታት ደገፉ ከረጋግፅ ወሳናይ እዩ።

ገለ ኣባላት ሪፐብሊካን ግን ስግኣቶም ምግላፆም ኣይተረፈን። ኣብ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ፡ ተወካሊ ግዝኣት ኣይዋ ስቲቭ ኪንግ " መሰረት ትራምፕ ተናጊዑሎ፤ ዓንዩሎ፤ ዘይፅገን እዩ፤ ዘተኣማምን ተስፋ የለን" ክብሉ ኣብ ትዊተሮም ጠቂዖም።

ደጋፊ ትራምፕ ዝኾነ ኣሰናዳኢ ፎክስ ኒውስ፡ ሺን ሃኒቲ ብወገኑ "ድኹማን ሪፐብሊካን ንዝኣመኖም መራፂ ክሒዶም" ክብል ኣብ ትዊተሩ ፅሒፉ። ባዕላቶም ንውድቀት እቶም ፕረዚደንት የቀላጥፉ ምህላዎም እውን ሓቢሩ።

ዳካ እንታይ እዩ?

ናብ ኣሜሪካ ብቑልዕነቶም ብስደት ንዝኣዉ ስደተኛታት ውሕስና ንምሃብ ዝወፀ መደብ እዩ። ኣብ 2012 ብፕረዚደንት ባራክ ኦባማ ናብ ተግባር ኣምፂኦምዎ።

ነዞም "ተስፈኛታት" ዝብሎም ስደተኛታት፡ ዕድል ስራሕ ይፈጠርን ትምህርቶም ንክቕፅሉ ፍቓድ ይህብን።

ትሕቲ 30 ዓመት ዝዕድሚኦም ኣመልከቲ፡ ተረባሕቲ እቲ መደብ ንምዃን ንዝምልከቶ ኣካል ውልቃዊ መረዳእታታቶም የቕርቡ።

ኤፍ ቢ ኣይ (ፌደራላዊ ቤት ዕዮ ምርመራ) ብዛዕባ ኣመልከቲ ዘቕርቦ መረዳእታ እውን ወሳንነት ይህልዎ። ካብ ገበን ነፃ ምዃንን ካልኦት ኣገደስቲ መረዳእታታትን የቕርብ።

በዚ መሰረት፡ ስደተኛታት ምስ ምዃኖም ብዝተተሓሓዘ፡ ዝኾነ ዓይነት ዋኒኖም ክሳብ ክልተ ዓመታት ክናውሓሎም መንግስቲ ኣሜሪካ ይፈቅድ።

ካብቶም "ተስፈኛታት" ስደተኛታት፡ እቶም ዝበዝሑ፡ ካብ ሜክሲኮን ካልኦት ሃገራት ላቲን ኣሜሪካን ዝመፁ እዮም።

ክፍሊ ፍትሒ ኣሜሪካ ከምዘፍለጦ፡ ኣብዚ ሕዚ እዋን ተረባሕቲ ዳካ ዝኾኑ ስደተኛታት፥ በቲ ኣብ 5 መጋቢት 2018 ዝእለ መደብ ዝፅለው ኣይኮኑን።