ኤርትራዊ ስደተኛ ሰዓረ ፍቓዱ ኣብ እስራኤል

ኣብ አስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ኣብ ውዕዉዕ ሰላማዊ ሰልፊ Image copyright GALI TIBBON
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣብ አስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ኣብ ውዕዉዕ ሰላማዊ ሰልፊ

ኣብ እስራኤል ንልዕሊ 10 ዓመት ዝተቐመጠ ወዲ 37 ዓመት ሰዓረ ፍቓዱ፡ ኣብዚ ቐረባ ዕለታት ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ እስራኤል: "እቲ ብጸለምቲ ኣፍሪቃውያን ዝዕመም ዘሎ ጉልበታዊ ዕዮ ብፍልስጤማውያን ክስራሕ ኣለዎ።

ደቡብ ተልኣቪቭ ንኣይሁዳውያን ክትከውን እያ፣ ኩሎም ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ካብ እስራኤል ክወጽኡ እዮም" ብምባሎም ከምዘተሓሳሰቦን፡ ብዙሓት ኤርትራውያን ስደተኛታት በቲ ድቃስ ዝኸልእን ዓቕሊ ዘጻብብን ብተደጋጋሚ ዝወጽእ ሕግታት እቲ ስርዓት ከምዝተጨናነቑ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

ተማሃራይ ሳልሳይ ዓመት ናቫል ኢንጂነሪንግ ነበር ሰዓረ፡ ቅድሚ 10 ዓመት፡ ኣብ 2007፡ ብምድረ በዳ ሰሃራን ኣጻምእ ሲናይን ናብ እስራኤል ምስ ኣተወ፡ ሓለዋ ዶባት እስራኤል

ተቐቢሎም ናብ መዕቆብ ስደተኛታት ከምዝወሰዱዎን ድሕሪ ቕሩብ ብላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ዩኤንኤችሲኣር ዝተዳለወ ግዝያዊ መንበርን ናይ ስራሕ ፍቓደን ከምዝትዋህቦም ይዝክር።

እንተኾነ፡ ኣብ 2008 ሓሙሽተ ሽሕ ጥራሕ ዝነበረ ቑጽሪ ስደተኛታት ኣብ 2011 ናብ 17 ሽሕ ምስዓረገ፡ ውሽጣዊ ጉድያት እስራኤል ነቲ ዋሕዚ ንምዕጋት፡ ኮንዲሺናል ረሊዝ ብዝብል፡ ንምንቅስቓስን ናይ ስራሕ ፍቓድን ሓተትቲ ዑቕባ ዝድርት ተኪኡዎ።

ካብኡ ንደሓር ስደተኛታት መንብሮን ህይወትን መሪሩዎም ካብ እስራኤል ነፊጾም ክወጽኡ፡ ይሕግዘ እዩ ዝበሎ፡ ንስደተኛታት፡ ኣብ ሃሎትን ሳህሮንዩምን ዝተባህለ ክፉትን ዕጹውን ኣብያተ ማእሰርቲ ዝቕይድ ሕግታትን መመርሕን ምውጽኡ፡ ነቲ ኩነታት ብኣካል ዝነብሮን ብደቂቕ ዝከታተሎን ሓታት ዑቕባ ሰዓረ ፍቓዱ የረድእ።

ናይ ምስሊ መግለጺ ኤርትራዊ ስደተኛ ኣብ እስራኤል ሰዓረ ፍቓዱ

ስለምንታይ ግን ክንድዚ ጸቕጢ

"ብቐንዱ ፖሊስ መንግስቲ እስራኤል'ዩ" ይብል ሰዓረ። ቀጺሉ፡ " ምኽንያቱ፡ ንኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ከም ስግኣት ባህልን ክብርታትን ኣይሁድ እዮም ዝርእዩና" ድሕሪ ምባል ጽልኣት እስራኤላውያን ነበርቲ ተልኣቪቭ ብኸመይ ከምዝማዕበለ እውን ገምጋሙን ርእይቶኡን የቕርብ።

ብዙሓት ካብቶም ብሸፋቱ ሰሃራን ከተርቲ ኩሊት በደዌንን ተሳቕዮም፡ ብኽንደይ ሽግርን መከራን ጉዕዞ ስደት ናብ እስራኤል ዝኣተዉ ስደተኛታተ፡ ኣብታ ክዕቆቡላን ከዕርፉላን ሓሊኖም ዝኣተውዋ ሃገር፡

ካልእ ጭንቅን ዓሌታዊ ጉዳይን ምስጸንሖመ ብኽቱር ጭንቀትን ዓቕሊ ጽበትን ኣብ ጎደናታት ክሰትዩን ሰትዮም ነንሓድሕዶም ክበኣሱን ምስ ጀመሩ፡ ነበርቲ እታ ኸተማ ከማርሩ ጀሚሮም። ብሓጺሩ፡ "ኣብ አስራኤል ወትሩ ኣብ ጭንቀት ኢና ንነብር"።

ብፍላይ 10 ኤርትራውያን ደቀንስትዮ፡ ኣብ ፍቕርን ሓዳርን ብዝተኽስተ ዘይምርድዳእ ብኤርትራውያን አሕዋተን ምስተቐትላ እስራኤላውያን ፈጺሞም ሰንቢዶም፡ ኣንጻር ስደተኛታት ጽኑዕ መርገጺ ምስ ዘለዎም ጉጅለታት ኮይኖም ከኣ ሰላማዊ ሰልፊ ካካይዱ ጀሚሮም።

Image copyright MENAHEM KAHANA
ናይ ምስሊ መግለጺ ካብ እስራኤል ወጺኦም፡ ኣብ ጉዕዞ ስደቶም ግዳይ ዳዒሽ ምስ ኮኑ ዝተላዕለ ሰለማዊ ሰልፊ

ዓቕሊ ስደተኛታት ዘጻብብ ዝተፈላለየ ሕግታት

ሰዓረ ከምዝሕብሮ፡ ካብ 2012 ጀሚሩ፡ ውሽጣዊ ጉዳይ እስራኤል፡ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ስደተኛታት ተጨናኒቖም ካብ እስራኤል ንኸወጽኡ ዝተፈላለየ ጸቓጢ ሕግታት ከውጽእ ጸኒሑ ኣሎ። ገለ ካብኡ፡-

  • ኣብ ክፉት መዳጎኒ መዓስከር ሃሎትን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ሳሃሮንዮምን ምቕያድ
  • ምድንጓይን ምጉታትን በብእዋኑ ዝሕደስ ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ
  • ምድንጓይን ወይ ምኽልካል ናይ ሰራሕ ፍቓድ
  • ሓጺር ግዝያዊ መንበሪ ፍቓድ ምሃብን ምጉታት ምሕዳስን
  • መንበሪ ቪዛ ንምሕዳስ ኩሉ ሰብ ክረኽቦ ዘይክእል፡ ከም ናይ ደሞዝ ሰነድ፡ ከምኡ እውን ናይ እትነብረሉ ናይ ክራይ ውዑል ወረቐት ከተምጽእ ምሕታት
  • ከምኡ እውን ነቶም ብፍታዎምን ስምምዕን ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ዝኸዱ $3,500 ዶላር ተዋሂቦም ክፋነው እንከለዉ ኣብ ርእሲ እቶም ከኸዱ ዘይደለዩ ግን እቲ ጸቕጢ ይቕጽል።
  • ብዛዕባ ንሩዋንዳን ዩጋንዳን ምስተመለስካ እትረኽቦም ናይ ሓሶት ዛንታታት ምዝረጋሕ ዝኣመሰለ ይርከቦም።
  • ኣብ ዝሓለፈ ግንቦት 2017 ከኣ ነፍሲ ወከፍ ዝሰርሕ ሰብ 20% ካብ እቶቱ ክኸፍል ዘገድድ ሕጊ ኣጸዲቖም ድሮ ግብራዊ ኮይኑ ይስራሓሉ ምህላው የረድእ።

ኣብ ሰነ 2012 ሰበስልጣን እስራኤል ብምድረ በዳ ግብጺ ሲናይ፡ ናብ እስራኤል ንዝኣትዉ፡ ዘይሕጋውያን ስደተኛታት ንዝብሎም፡ ንሰለስተ ዓመት ንክኣስሩዎም ዘፍቅደሎም ሕጊ ኣውጺኦም። ይኹን እምበር ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገር፡ ፍትሓዊ ኣይኮነን ብምባል ኣብ መስከረም 2013 ነጺጉዎ።

Image copyright GALI TIBBON
ናይ ምስሊ መግለጺ ሓደ ካብቲ ኣብ እስራኤል ዝተኻየደ ውዕዉዕ ሰላማዊ ሰልፍታት

ቀጺሉ ባይቶ እስራኤል (ክነሰት) ኣብ ታሕሳስ 2013 ራብዓይ መመሓይሺ ሕጊ ብዝበሎ መተዓራረዩ ዓንቀጽ፡ ዘይሕጋውያን ሓደስቲ እታው ስደተኛታት ንዓመት ክእሰሩ፡

እቶም ድሮ ኣትዮም ዝጸንሑ ከኣ ኣብ ምድረ በዳ ኔገቭ ዝርከብ 'ሆሎት' ተባሂሉ ኣብ ዝጽዋዕ መዳጎኒ መዓስከር ብዘይ ገደብ ክታሓዙን፡ መዓልታዊ ህላዌኦም ንምርግጋጽ ሰለስተ ሳዕ ክፍርሙን፡

ክሰርሑ ከምዘይፍቀደሎምን ዘገድድ ሕጊ ኣውጺኡ። እንተኾን እዚ እውን ብባይቶ እስራኤል ተቐባልነት ኣይረኸበን።

ኩሎም ኣብ እሰራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ከአ፡ ነቲ ጸቓጢ ሓሳብ ብምቅዋም ኣብ ታሪኽ እስራኤል ተራእዩ ዘይፈልጥ ውዕዉዕ ሰለማዊ ሰልፍታት ኣካይዶም።

እንተኾነ ባይቶ እስራኤል፡ ሓምሻይ መመሓይሺ ሕጊ ብዝበሎ፡ እቶም ሓደሽቲ እታው ንሰለስተ ወርሒ እቶም ዝጸንሑ ከኣ ክሳብ ብፍቓዶም ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ዝኸዱ ን20 ኣዋርሕ ክእሰሩ፡ ኣብ ክንዲ ሰለስተ ሳዕ መዓልታዊ ሓንሳብ ክፍርሙ ኣዚዙ።

ካብ 2013 ክሳብ 2015 ኣብ ዝነበረ ግዜ 9026 ሓተትቲ ዑቕባ ካብ እስራኤል ምውጽኦም ዝሓበር ሰዓረ፡ ብዙሓት ካብቶም ብዘይጭበጥ ተስፋ ናብ ሩዋንዳን ኡጋንዳን ተመሊሶም ምስ ተኸላብቱ ስደት ከቕጽሉ ክብሉ ኣብ ምድረ በዳ ሰሃራ መፍቶ ዳዕሽን ኣይሲስን ኮይኖም ኣብ ኣጻምእን ባሕርን ዝጠፍኡ ብዙሓት እዮም ይብል ብመሪር ሓዘን።

ሓሳቡ ንምጥቕላል ከኣ "ሕጂ እውን ናብ ሳልስይቲ ሃገር ንምጥራዝና ብዙሕ ስዉርን ቅሉዕን ውጥናት ይካየድ ስለዘሎ፡ ኩላትና ስደተኛታት ተጥነቂቐና ከንርእዮን ነቲ ዝንገረናን ዝበሃለናን ኣዕሚቕና ክንሓስበሉ ይግባእ" ክብል ንመሰልቱ ስደተኛታት ምኽሩ ይልግስ።