መንግስቲ እስራኤል ንኣሜሪካ ብምስዓብ ካብ ዩኔስኮ ከንሳሕብ እዩ

ቅዱስ ስፍራ እዮርሳሌም Image copyright AFP
ናይ ምስሊ መግለጺ ቅዱስ ስፍራ እዮርሳሌም

መንግስቲ እስራኤል ንመንግስቲ ኣሜሪካ ብምስዓብ ካብቲ ባህላዊ ወድብ ሕቡራት ሃገራት ዝኾነ - ዩኔስኮ - ክትስሕብ ምዃና ገሊጻ። ብፍላይ ሓደ ኣሜሪካዊ በዓል ስልጣን፡ እቲ ውድብ ኣብ ልዕሊ እስራኤል ቄናን ኣረኣእያ ኣለዎ ድሕሪ ምባሉ ኢያ እስራኤል ኣሰር ኣሜሪካ ክትስዕብ ምዃና ዝገለጸት።

ቀዳማይ ምኒስተር እስራኤል ቤንጃሚን ናታንያሁ ንውሳኔ ኣሜሪካ ''ተባዕን ስነ-ምግባራውን'' ብምባል ኣሞጊስዎ።

እቲ ውድብ፡ ኣብ ዓለም ዘለዋ ታሪኻዊ ቦታታት ከም ፓልሜይራ ናይ ሶርያን፡ ግራንድ ካንዮን ናይ ኣሜሪካን ኣብ ምስማይ ኢዩ ዝነጥፍ።

ኣቐድም ኣቢላ፡ ሓላፊት ዩኔስኮ ኢሪና ቦኮቫ፡ ብዛዕባ ኣሜሪካ ካብቲ ውድብ ምስሓባ ''ኣዝዩ ዘጣዕስ'' ጉዳይ ኢዩ ኢላ።

ናይ ኣሜሪካ ካብቲ ወድብ ምስሓብ ኣብ ታሕሳስ 2018 ኢዩ ግብራዊ ዝኸውን፡ ክሳብ ሽዑ ግን መንግስቲ ኣሜሪካ ከም ኣባል ናይቲ ውድብ ክትጸንሕ ኢያ። ሽዑ መንግስቲ ኣሜሪካ ካብ ኣባልነታ ምስ ሰሓበት ድማ ኣብቲ ኣብ ፓሪስ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ናይቲ ወድብ ናይ ተዓዛቢ ቤት ጽሕፈት [ሚሺን] ክህልዋ ኢዩ።

ናይ እስራኤል ቀዳማይ ምኒስተር ናታንያሁ ንወጻኢ ጉዳይ ምኒስተሩ ኣብ ዝሰደደሉ ትዊት ድማ ''ማዕረ ማዕረ መንግስቲ ኣሜሪካ ናይ እስራኤል ካብቲ ውድብ ምስሓብ'ውን ክዳሎ'' መምርሒ ሂብዎ።

ስለምንታይ ፕሬዚደንት ትራምፕ ንዩኔስኮ ዝጸልእ?

ትንታነ - ብጆናተን ማርከስ ናይ ቢቢሲ ዲፕሎማቲክ ጋዜጠኛ

ዩኔስኮ እታ ዝቐለለት ዒላማ ናይ ኣሜሪካዊ ፕሬዚደንት ዶላንድ ትራምፕ ኢያ። እቲ ውድብ፡ ኣብ ትምህርትን ካልእ ማሕበራዊ ጽላታት ዝነጥፍ ዓለማዊ ወድብ ኢዩ።

ብዙሓት፡ ኣሜሪካ ካብቲ ውድብ ምስሓባ ከም መርኣያ ናይ ፕሬዚደንት ትራምፕ ''ፈለማ ኣሜሪካ'' ዝብል ፍልስፍናን ኣንጻር ተመሳሰልቲ ዓለማውያን ውድባት ዘለዎ ጽልእን ይጥምትዎ። እቲ ዘገርም ድማ ነዚ ኣካል ኣህጉራዊ ናይ ስነ-ህንጻ ዝኾነ ወድብ መንግስቲ ኣሜሪካ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ኣብ ምምስራቱ ዝሓገዘት ሃገር ኢያ።

Image copyright AFP
ናይ ምስሊ መግለጺ ቤት ጽሕፈት ዩኔስኮ

እቲ ሕጂ መሰረታዊ ጉዳይ ኮይኑ ዘሎ፡ እቲ ግምታዊ ቄናን ጸረ-እስራኤል ኣጠማምታ እቲ ውድብ ኢዩ። ቅድሚ ሕጂ ንናይ እስራኤል ምንቅስቓስ ኣብ ዌስት ባንክን [ምዕራባዊ ባንክ] ምብራቓዊ እየሩሳሌምን [ኢስት ጀሩሳሌም] ኮኒና። ኣብዚ ዓመት፡ ነታ ጥንታዊት ከተማ ሄብሮን ከም ዓለማዊት ውርሻ ምስማዩ ድማ ነቲ እስራኤል ክትደፍእሉ ዝጸንሐት ጉዳይ ናይቲ መዋእል ዘቑጸረ ናይ ኣይሁድ ታሪኽን ነቲ መቓብር ፓትርያርክ ናይ ግዜ ኦሬትን ምንጻጉ ገለ ካብቲ መሰረታውያን ጉዳያት ንእስራኤል ካብቲ ወድብ ክትስሕብ ዝድፍኣ ክኸውን ይኽእል።

ስለምንታይ'ዩ ናይ እስራኤል ቀዳማይ ምኒስተር'ውን ስጉምቲ ዝወስድ ዘሎ?

እቲ መንግስቲ ኣሜሪካን እስራኤልን ዝነቕፍዎን፡ ነቲ ስጉምታቶም ክወስዱ ዝደረኾም ዩኔስኮ፡ ኣብ ብዙሕ ጉዳያት ዝወስዶም ውሳኔታት ስለዘይሰማምዕሉ እዩ ይብሃል።

ኣብ 2011 እቲ ወድብ ምሉእ ኣባልነት ፍልስጤም ድሕሪ ምሃቡ ድማ መንግስቲ ኣሜሪካ ነቲ ወድብ ትህቦ ዝነበረት ቁጠባዊ ሓገዝ ክትንኪ ዝወሰነት።

እስራኤል፡ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚራ፡ እቲ ወድብ ብዛዕባ ታሪኻዊ ምትእስሳር ናይ ኣይሁድ ቦታታት ምስ ቅዱስ ቦታታት ኣብ እየሩሳሌም ብዘይምግባሩን ናይ እስራኤል ምንቅስቓሳት ኣብ ቅዱስ ቦታታት እየሩሳሌምን ኣብቲ [ብሓይሊ] ሒዛቶ ዘላ ዌስት ባንክን ብምንቃፉ ድማ ምስቲ ውድብ ዝነበራ ምትሕግጋዝ ደው ዘበለቶ

ናታንያሁ፡ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ዓመት፡ ዩኔስኮ፡ ነታ ኣብ ዌስት ባንክ እትርከብ ጥንታዊት ከተማ ሄብሮን ናይ ፍልስጤም ዓለማዊት ውርሻ ብምስማዩ እዩ ዝኾንኖ።

ንጥንታዊ ምትእስሳር እታ ከተማ ምስ ኣይሁድ ጎስዩ ብምሕላፉ ድማ ንዩኔስኮ ዝወቐሰ።

መልሰ-ተግባር ሕቡራት ሃገራት ከመይ ነይሩ?

መራሒት ዩኔስኮ ቦኮቫ እቲ ምንስሓብ ዓቢ ክሳራ ''ንቤተሰብ ሕቡራት ሃገራትን'' ከምኡ'ውን ንዓለም ብሓፈሻን ኢዩ ኢላ።

ኣብቲ ጉዳይ ''ፖለቲካ ኢድ ከምዝነበሮ'' ድማ ተኣሚና።

ናይ ምስሊ መግለጺ ብዩኔስኮ ካብ ዝተመዝገቡ ሓድግታት ማሊ፡ ዓብይ መስጊድ ጀኔ

ባኮቫ ናይ ኣሜሪካ ውንዙፍ ዕድኣ ንዩኔስኮ ምኽፋል ዘዛርብ ጉዳይ ከምዘይኮነን ናይ ኣሜሪካ ምስቲ ውድብ ኣብ ጽምዶ ምእታው ግና ቀዳምነት ዝወሃቦ ጉዳይ ምዃኑ ንኣባላት ኮንግረስ [ባይቶ ኣሜሪካ] ክምዝሓበርቶም ንንዮርክ ታይምስ ገሊጻ።

ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተሬስ ናይ ኣሜሪካ ውሳነ ''ኣዝዩ ከምዘጉሃዮ'' ድሕሪ ምግላጽ ''ውድብ ሕቡራት ሃገራት ምስ መንግስቲ ኣሜሪካ ብዝተፈላለያ ማሕበራት እቲ ውድብ ኣብ ብዙሕ ኣድማዕቲ ጉዳያት ክነጥፍ ኢዩ'' ኢሉ።

ካልኦት'ከ እንታይ ኢሎም?

መንግስቲ ሩስያ እውን በቲ ውሳነ ከምዝጓሃየ ገሊጹ። እንተኾነ ዩኔስኮ ግና ኣዝዩ ፖለቲካዊ ምዃኑ ድማ ተኣሚኑ። ቭላድሚር ቶልስቶይ፡ ናይ ፕሬዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ናይ ባህሊ ኣማኻሪ ድማ እቲ ዝናፈስ ዘሎ ዜና ''ዘስደምም'' ኢዩ ኢልዎ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት