ኬንያ 'ተኣማኒ ፕረዚደንታዊ መረፃ' ክተካይድ ኣይትኽእልን

ሮዝሊን ኣኮምቤ Image copyright BBC World Service Newsday programme
ናይ ምስሊ መግለጺ ሮዝሊን ኣኮምቤ "ካብ ስራሕ ናብ ገዛ ንምምላስ ውሕስነት ኣይስመዐንን" ነይሩ ይብላ።

ኬንያ ኣብ ዝቕፅል ሰሙን ተኣማኒ መረፃ ክተካይድ ከምዘይትኽእል፡ ላዕለወይቲ ሓላፊት ቦርድ መረፃ እታ ሃገር (IEBC) ንቢቢሲ ገሊፀን።

ላዕለወይቲ ሓላፊት ቦርድ መረፃ ኬንያ ሮዝሊን ኣኮምቤ ከምዝገለፅኦ፡ ቦርድ መረፃ ኬንያ IEBC ኣብ ፖለቲካዊ "መዋጥር" ብምንባሩ ኣብ ሓደ ዓይነት ምርድዳእን ውሳነን ክብፃሕ ኣይተኽኣለን።

ሕዚ ኣብ ኣሜሪካ ዝርከባ ሮዝሊን፡ ተደጋገሚ ፈኸራታት ከምዝበፅሐንን ንድሕንነተን ይሰግኣ ከምዝነበራን ብምግላፅ ናብ ሃገረን ንምምላስ ከምዝፈርሓ ተዛሪበን።

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፡ መራሒ ተቓዋሚ ውድብ ናሳ ራይላ ኦዲንጋ፡ መፃኢ 26 ጥቅምቲ ካብ ዝካየድ መረፃ ንባዕሎም ከምዘግለሉ ይዝከር።

ላዕለዋይ ቤት-ፍርዲ ኬንያ እውን፡ ብ8 ነሓሰ ንዝተኻየደ ፕረዚደንታዊ መረፃ እታ ሃገር ሸፈጣት ከም ዝነበርዎ ድሕሪ ምፅራዩ፡ ፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ተዓዊቶምሉ ዝነበሩ ውፅኢት መረፃ ውድቂ ገይርዎ እዩ።

"መፃኢ መረፃ ተኣማኒ ክኸውን ይኽእል'ዶ? ብርግፀኝነት ክኸውን ኣይኽእልን" ይብላ ሮዝሊን ኣኮምቤ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዘካየድኦ ቃለ-መሕተት።

"ኣብ ዝሓለፈ መረፃ ብኣባላት እቲ ቦርድ ዝተፈፀሙ ጌጋታት፡ ኣብ ናይ ሕዚ መረፃ እውን ክድገሙ ይኽእሉ" ይብላ።

ካብ ከተማ ኒውዮርክ ሓሳበን ዘካፈላ ሮዝሊን፡ ኣብ ቦርድ መረፃ ኬንያ ለውጢ ምምፃእ ከምዘይተኽኣለ ሓቢረን።

እቲ ቦርድ ኣብ "መዋጥር" እዩ ነይሩ፡ ተኣማኒ መረፃ ንምክያድ ዘኽእል ረቛሒ ኣብ ተግባር ኣየውዓለን።

ናይ ምስሊ መግለጺ መረፃ ተኻይዱ ወድቂ ካብ ዝግበር ንደሓር ብተደጋጋሚ ተቓውሞታት ይካየዱ ኣለዉ

ኣባላት እቲ ቦርድ ንማንም ከየማኸሩ፡ ንሓደ ወገን ደጊፎም ድምፂ ይህቡ ከምዝነበሩ ድማ ኣቃሊዐን።

ኮምሽነራት እቲ ቦርድ ካብ ፖለቲከኛታትን ተቓወምትን ምፍርራሕ ይበፅሖም ከምዝነበረ ገሊፀን።

ንባዕለን ብርክት ዝበሉ መፍራርሒ ስለዝበጽሐን እዚ ካብቲ ቦርድ ንኽለቃ ምኽንያት ከምዝኾነን ሓቢረን።

" ቅድሚ ሕዚ ኣብ ሃገረይ ኮይነ፡ ከምዚ ፈሪሐ ኣይፈልጥን"

ከም ኣገላልፃ ሮዝሊን፡ " ካብ ቢሮ ናብ ገዛ ንምምላስ እፈርሕ ነይረ" ንመፃኢ እንታይ ከምዘጋጥመኒ እውን ኣይፈልጥን።

ቦርድ መረፃ ኬንያ ኣብዚ ጉዳይ ክሳብ ሕዚ ንህዝቢ ዝሃቦ ርኢቶ የለን።

ደረጃታት መረፃ ኬንያ

ንተቓዋሚ ውድብ ናሳ ዝመርሑ ራይላ ኦዲንጋ ፡ "ቦርድ መረፃ ኬንያ ምንም ዓይነት ለውጢ ስለዘየምፅእ፡ ካብቲ መረፃ ክንወፅእ ወሲንና" ብምባል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ገሊፆም።

" ሕዚ ዘለዉ ነገራት፡ ኣብ ዝቕፅል 26 ጥቅምቲ ዝካየድ መረፃ ካብ ናይ ዝሓለፈ እዋን መረፃ ዝገደደ ከምዝኸውን ዘመላኽቱ እዮም"

ኣብዚ ቀረባ ሳምንቲ (ሰሙናት)፡ ኣንጻር መረፃ ቦርድ ኬንያ ዝካየዱ ዘለዉ ሰልፍታት ተቓውሞ ብራይላ ኦዲንጋ ዝተወደቡ እዮም።

ይኹን እምበር ኡሁሩ ኬንያታ በቲ ዝተተሓዘ መርሃ ግብሪ መሰረት ኣብ ውደድር ፕረዚደንታዊ መረፃ ከም ዝቕፅሉ ይገልፁ ኣለዉ።

Image copyright Reuters
ናይ ምስሊ መግለጺ ኡሁሩ ኬንያታ ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰ ዝተኻየደ ፕረዚዳንታዊ መረፃ 54% ድምፂ ረኺቦም ከምዝተዓወቱ IECB ምግላፁ ይዝከር

"ናብ መረፃ ተመሊስካ ንምኻድ ዋላ ሓደ ፀገም የብልናን። ካብ ዝሓለፈ ግዜ ብዝበለፀ ብዙሕ ድምፂ ከምንረክብ ርግፀኛታት ኢና"

"ህዝቢ ንባዕሉ ከመሓድሮ ዝኽእል መራሒ ናይ ምምራፅ መሰል ከምዘለዎ ነጊርናዮ ኢና። መራሒኦም ናይ ምምራፅ ነፃነት ኣለዎም" ይብሉ ኡሁሩ ኬንያታ።

ቦርድ መረፃ ኬንያ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ንዝተኻየደ ፕረዚዳንታዊ መረፃ እታ ሃገር፡ ኡሁሩ ኬንያታ፡ ምስ ራይላ ኦዲንጋ እንትነፃፀር፡ 1.4 ሚልየን ኣፈላላይ ድምፂ ብምርካብ፡ ብሓፈሻዊ ውፅኢት 54% ከምዝተዓወቱ ምግላፁ ይዝከር።

ተወዳዳሪኦም መራሒ ተቓዋሚ ወድብ ናሳ ራይላ ኦዲንጋ ድማ 45% ድምፂ ረኺቦም።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት