ቐጠር፡ ንፈለማ እዋን ገደብ ዝተሓተ መሃያ ሰራሕተኛታት ከተተግባር ምዃና ኣፍሊጣ

ንስታድየም ቐጠር ዝሃንጹ ሰራሕተኛታት Image copyright AFP
ናይ ምስሊ መግለጺ ቐጠር ግጥማት ኩዕሶ ዓለም ንምትእንጋድ ኣብ እትገብሮ ምሽብሻብ፡ ምጻእ ሰራሕተኛታት ከቢድ ኩነታት ይገጥሞም ምህላዉ ይግለፅ

ቐጠር ገደብ ዝተሓተ ደሞዝ ሰራሕተኛታት ንምትእትታው ዝዓለመ ምምሕያሽ ናይታ ሃገር ናይ ዕዮ ሕጊ ንምጽጋን ወሲና።

ቐጠር ንናይ 2022 ኩዕሶ እግሪ ዋንጫ ዓለም ንምእንጋድ ኣብ እትገብሮ ዘላ ምድላዋት፡ መሰል ወጻእተኛ ሰራሕተኛታት ኣብታ ሃገር ዓለም ለኻዊ ኣድህቦ ተዋሂቡዎ ጸኒሑ'ሎ። እዚ ኣዋጅ ድማ ሓደ መዓልቲ ቅድሚ ኣኼባ ዓለም ለኻዊ ውድብ ዕዮን ኣህጉራዊ ሕብረት ኮንፈደሬሽን ንግድ እዩ ተኣዊጁ። ኣይ ኤል ኦ ቐጠር ንምዝመዛ መሰል ወጻእተኛታት ሰራሕተኛታት ደው ክተብሎ ኣጠንቂቑ ነይሩ።

ዓለም ለኻዊ ኮንፈደሬሽን ማሕበር ሰራሕተኛታት ድማ ነቲ ውሳነ ናይ ቐጠር ተቐቢልዎ ኣሎ። ጠቕላሊ ሰክረታሪ ናይቲ ውድብ ሻራን ባሮው፡ እቲ ለውጢ ምጅማር ናይ "ሓቀኛ ጽገናታት" የመልክት ድሕሪ ምባል "ዘመናዊ ባርነት ንኸብቅዕ ክሕግዝ'ዩ" ኢሉ።

እቲ ኣካል ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝኾነ ኣይ ኤል ኦ፡ ቐጠር፡ መሰል ወጻእተኛ ሰራሕተኛታት ንምኻባር ክሳብ ወርሒ ሕዳር ዘሎ ናይ ጊዜ ገደብ ሂቡዋ ነይሩ። እዚ ምስዘይትገብር ግን ቅድሚ ሕጂ ብዙሕ ተተግቢሩ ዘይፈልጥ ወግዓዊ ምርመራ ኣብ ልዕሌኣ ክጅምር ምዃኑ ኣጠንቂቑ ነይሩ። እቲ ናይ ምምሕዳር ኣካል ኣህጉራዊ ውድብ ዕዮ ካብ 26 ጥቅምቲ ክሳብ 9 ሕዳር ዓመታዊ ኣኼባኡ ከካይድ እዩ።

Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ቐጠር ንእተእንግዶ ፀዋታ ኩዕሶ እግሪ ዓለም ዝህነፅ ስታዲየም

ቐጠር "ቃፋላ" ዝተባህለ ንወጻእተኛ ሰራሕተኛታት ዘመሓድር ጽኑዕ ሕጊ ጸኒሕዋ'ዩ። ብመሰረት እዚ ሕጊ'ዚ ወጻእተኛ ሰራሕተኛታት ስራሕ ክቕይሩ ይኹን ነታ ሃገር ለቒቖም ክኸዱ ምስ ዝደልዩ፡ ፍሉይን ጽኑዕን ዝኾነ ፍቓድ ናይ ኣስራሒኦም ክረኽቡ ዘገድድ እዩ ነይሩ።

ሰበ-ስልጣን ቐጠር ኣብ ታሕሳስ 2016 ቃፋላ ከብቅዕ'ኳ እንተኣወጁ ዓለም ለኻዊ ተጣባቒ መሰል ደቂ ሰባት ማለት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናል ግን ብዓይኒ ጥርጣረ'ዩ ክርእዮ ጸኒሑ።

ብመሰረት ኣህጉራዊ ሕብረት ኮንፈደሬሽን ንግድ እቲ ስምምዕ ነዞም ዝስዕቡ ጽገናንት የጠቓልል፥

  • ዓሌት ብዘየገድስ ገደብ ዝተሓተ ደሞዝ ሰራሕተኛታት ክህሉ
  • ኣስራሕቲ፡ ሰራሕተኛታቶም፡ ንቐጠር ለቒቖም ክኸዱ ምስ ዝደልዩ ናይ ምኽልካል ስልጣን ኣይህልዎምን
  • መንነት ወረቐት ሰራሕተኛታት ብመንግስቲ ደኣ እምበር ብኣስራሕቲ ከይወሃብ
  • ቃል ዝተኣትወሎም ዓይነት ውዕላት ንከይጥለሙን ብዝኸፍኡ ወዕላት ከይልወጡን ዝከታተል ሓደ ማእከላይ በዓል መዚ ክምስረት
  • ጎኒ ጎኒ መስርሕ ናይ ጥርዓን ኮሚቴታት ሰራሕተኛታት ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ ክምስረታ

ገና ብዙሓት ክግበሩ ዘለዎም ነገራት ኣለዉ። ሰበ-ስልጣን ኣህጉራዊ ሕብረት ኮንፈደሬሽን ንግድ ድማ ብዛዕባ'ቲ ጉዳይ ንምዝርራርብ ምስ ሚኒስተር ዕዮ ቐጠር ክራኸቡ ምዃኖም ሚስተር ባሮው ሓቢሩ።

እቶም ተኣታትዮም ዘለዉ ጽገናታት መዓስ ከምዝትገበሩ ግን ዝተፈልጠ ነገር የለን።

መብዛሕትኦም ኣብ ስራሕ ህንጻ ዝተዋፈሩ፡ ካብ ኣህጉር ኤስያ ዝመጽኡ ካብ 1.5 ካሳብ ክልተ ሚሊዮን ዝኾኑ ወጻእተኛታት ሰራሕተኛታት ኣብ ቐጠር ይርከቡ።

ብመሰረት ኣብ 2013 ዝወጽኣእ ናይ ኣህጉራዊ ሕብረት ኮንፈደሬሽን ንግድ ጸብጻብ ብውሑዱ 1,200 ኣብ ፕሮጀክት ህንጻታት ቐጠር ኣብ እተዳልዎ ዋንጫ ዓለም ዝሰርሑ ወጻእተኛ ሰራሕተኛታት ከምዝሞቱ ይፍለጥ።

ነቲ ቑጽሪ ንምጽራይ ኣሸጋሪ'ኳ እንተኾነ ኣብ 2015 ዝወጽአ ናይ ቢቢሲ ትንተና ግን እቲ ቁጽሪ ካብኡ ንላዕሊ ክኸውን ከምዝኽእል ኣሚቱ። ካብ ሽዑ ንነጀው ድማ እቲ ቁጽሪ ወሲኹ ክኸውን ይኽእል'ዩ።