ደሃይ 7፡ ካብ ቁልዕነተይ ጀሚረ ኣብ ካምቦዲያ ክነብር እደሊ ነይረ

መዓልቲ ኣክሊል ኣብ ባንኮኒኣ ኮፍ ኢላ ቡን ብምጥዕዓም ይጅመር Image copyright Aklile Mekuria
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣክሊል ኣብ ባንኮኒኣ ኮፍ ኢላ ቡን ብምስተይ መዓልታዊ ውዕሎኣ ትጅምር

ስመይ ኣክሊል መኩርያ እበሃል። ካብ ኢትዮጵያውያን ስድራ እየ ኣብ ኬንያ ከተማ ናይሮቢ ተወለደ። ኣብ ሻብዓይ ዓመተይ ናብ ኢትዮጵያ ተመሊስና፡ ን12 ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ነቢርና። ድሕሪ እዚ ንሰለስተ ዓመታት ኣብ ህንዲ ብምፅናሕ ናብ ዓዲ ብምምላስ፡ ናብራይ ኣብ ሩዋንዳ ገይረ። ሕዚ ግና ኣብ ካልአይቲ ከተማ ካምቦዲያ ኣብ ሲየም ሪፕ እየ ዝነብር።

ኣቦይ ብዛዕባ ታሪኽ ካሞቦዲያ ብዝነግረኒ ዝነበረ ታሪኽ፡ በታ ሃገር ብጣዕሚ ይሰሓብ ስለዝነበርኩ፡ ካብ ቁልዕነተይ ጀሚሩ ኣብ ካምቦዲያ ክነብር እደሊ ነይረ።

ይኹን እምበር፡ ንከተማ ሲየም ሪፕ ክሳብ ዝረግጻን ተቐባልነት ጋሻን ሰላምን ምርግጋእን እታ ከተማ ቅድሚ ምዕዛበይ፡ ኣይወሰንኩን ነይረ። ሓደ ግዜ ምስ ወሰንኩ ግና፡ ብግቡእ ምድላው ጥራሕ እዩ ዘድልየኒ።

ስራሕ እናደለኹ እንከለኹ ኣጋጣሚ፡ ንሓላፍነት ኮሚዩኒኬሽን ፈንድ ስራሕ ንዘፋልጥ ዘይመንግስታዊ ትካል፡ ኣመልኪተ፡ ንሱ ስለዝቐነዐኒ እየ ድማ ሕዚ ኣብዚ ዘለኹ።

Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ካሞቦዲያውያን

ሲየም ሪፕ ምስ ከተማ ኣዲስ ኣበባ እንተነፃፅራ ብጣዕሚሰብኣውነት ዝረኣየላ ከተማ እያ። እዚ ዝብል ግና ነበርቲ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ሰብኣውነት የለን እንተይኮነስ፡ ነበርቲ ሲየም ሪፕ ንሕርቃንን ንፅልእን ድንጉያት ስለዝኾኑ እዩ። ንነበርታ፡ ጎንፂ ናይ መወዳእታ ኣማራፂ እዩ።

ኩሉ ግዜ ቅድሚ ኩሉ ንምዝርራብን ንምዝታይን የቐድሙ። ድማ ሰባት ብምርዳእ፡ ዘይምርድዳእ ንምውጋድ ቅሩባት እዮም።

ካምቦዲያ፡ ዋላ እኳ ካብ ኢትዯጵያ ትፍለየሎም ብዙሓት ነገራት እንተሃለወ፡ ንዓይ ብጣዕሚ ዝተቕየረኒ ግና ምግቦም እዩ። ኣብ ህንዲ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን መስ ዝምገቦ ዝነበርኩ ሩዝን ዕርድን ዋላ እኳ ብውሑዱ እንንተመሳሰለ፡ ብኣብዝሓ ግና ብብዙሕ መልክዑ ዝራኸብ ኣይኮንነ። ክሳብ ሕዚ ክለምዶ ኣይኸኣልኩን።

መብዛሕትኡ ግዜ ናቶም ምግቢ እኳ እንተዘይበላዕኹ፡ ልዕሊ ኩሉ ግና ናይ ኮኮናት ፀባን ብዙሕ ኣትኽልቲ ዘለዎ "ኣሞክ ከሪ" ዝበሃል ምግቦም ብጣዕሚ እፈትዎ። ባዕለይ ምግቢ ከዳሉ ከለኹ ድማ፡ በርበረን ሚጥሚጣን ብምውሳኽ፡ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ምግቢ አዳሉ።

ከም ኣብነት ኣብ ክንዲ ሽሮ ፀብሒ ዓተር ይሰርሕ።

Image copyright Aklile Mekuria
ናይ ምስሊ መግለጺ ብፀጋም ኣሞክ ከሪ ካብ ኣብያተ ብልዒ፣ ብየማንናእ ኣክሊል ፀብሒ ዓተር " ኣብ ክንዲ ሽሮ"

ሓደ ሓደ ግዜ ሃገረይ እናፍቕ። እንታይ ትናፍቒ እንተዝበሃል፡ እዚ ከንብቡ ስለዝኽእሉ፡ ኣደይን ኣቦይን ክብል ኣለኒ። ነገራት ናይ ምፍላጥ ተኽእሎይ እናፍቕ።

ዝኸደሉን በብእዋኑ ዘጋጥሙ ነገራት ናይ ምፍላጥ ተኽእሎይ ማለት እየ። ከተማ ኣዲስ ኣበባ ናይ ባዕለይ ከምዝኾነት እየ ዝስመዓኒ። ምኽንያቱ ከም ልክዕ ከም ባዕለይ እየ ዝፈልጣ።

ኣብዚ ግና መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ሰባት ድጋፍ ስለዝደሊ፡ ቁሩብ የናድደኒ እዩ።

ኣብ ወሰን ፅርግያ ኣብ ዝርከብ ህንፃ ሓባራዊ ኣባይቲ እየ ዝነብር። ኣብ ቅድመይ ናብ ዝርከብ ሩባ ዘርኢ ንእሽተይ ባልኮኒ እውን ኣለዋ።

መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ኢትዮጵያ ዘምፃእኽዎ ቡን እናሰተኹ፡ ዝፍጠሩ ነገራት ብቴሌቬዥን ምክትታል ደስ እብለኒ።

Image copyright Aklile Mekuria
ናይ ምስሊ መግለጺ ብፀጋም መዓልተይ እንትጅምር፡ ብየማን ቅድሚ ምድቃሰይ ዝርእዮ ናይ መወዳእታ ቦታ

ኣብ ቀፃሊ ሰሙን ንዝካየድ መዓልቲ ማይ ዝወዳደሩ መርከበኛታት እንትለማመዱ ምርኣይ፡ ናብ ቤት-ትምህርቲ ንምኻድ ዝሃፁ ተምሃሮ፣ ናብ ስራሕ ንምኻድ ዝፃደፉን መዓልታዊ ናብርኦም ንምስዓር ዝቃለሱ ሰባት እንትዕዘብ፡ ማንም ከይረኣየኒ፡ ምድሪ ክትሕንብብ ዝሪኣ ኮይኑ እዩ ዝስመዓኒ።

ንሲየም ሪፕ ካብ ዝመፅእ፡ ክሳብ ሕዚ ብጣዕሚ ዘሐጉስ ዝብሎ ኣጋጣሚ፡ ዝነበረሉ መንበሪ ገዛ ምርካበይ እዩ።ንተኸታተልቲ ሰሙናት ምስ ሻንጣይ እየ ነይረ፡ እዚ ዝመስል ፅቡቕ ገዛ ቅድሚ ምርካበይ ኣሐጊሱኒ እዩ።

ብዙሓት ገዛውቲ እናደለኹ ነይረ። ድንገት ካልኣይ መናብርቲ ትደሊ ዝነበረት ሰበይቲ ምስ ረኸብኩ እየ፡ ኣብ ዝተማልአ ገዛ ዝኣተኹ። ኣብ ገዛይ ከምዘለኹ ስለ ዝተሰምዓኒ፡ ኣብ መጀመርታ መዓልቲ ባዕለይ እየ ምግቢ ሰሪሐ።

Image copyright Aklile Mekuria
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣክሊል ምግብቢ እናሰርሐት

ኣብ ሲየም ሪፕ ዝርከቡ ጥንታዊ ሃይማኖታዊ ኣብያተ-መቕደስ 'ኣንግኮር '፡ ቀንዲ መስሕብ በፃሕቲ እታ ከተማ እዮም። ነዞም ኣብያተ መቕደስ ንምርኣይ፡ ዋላ'ውን ንፍርቂ መዓልቲ ኢሎም ዝመፁ በፃሕቲ ስለዘለዉ፡ ዘለዎም ዓቕሚ ምጣነ ሃፍትን ኣፈላላይ ናብራን ጎሊሖም ይረኣዩ።

እዛ ከተማ ዋላ እኳ ብዙሓት ሰባት እንተተመላለሱላ፡ ዝበዝሕ ግዜ ነቶም ኣብያተ-መቕደስ ኮኑ ንነበርቲ ክብሪ ዘይብሎም ምዃኖም ምርኣይ ዘሕዝን'ዩ። ነታ ሃገር ኮነ ነቶም ሰባት ንምፍላጥ ፃዕሪ ዝገብር በፃሒ ዓዲ የለን። ኣብ ልዕሊኡ ድማ ነበርቲ እቲ ከባቢ እውን ሓፋራት ስለዝኾኑ ኣይዛረቡን።

"ናብቲ ከባቢ ዝመፁ በፃሕቲ ዓዲ ነቲ ከባቢ በኪሎም ይኸዱ። እቶም ነበርቲ ድማ በዚ ምኽንያት ንጉድኣት ዝተሳጥሑ እዮም። ነዚ ምልዋጥ እንተዝኽእል ደስ ይብለኒ።" ትብል።

Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ማእኸል ቱሪዝም ከተማ ሲየም ሪፕ፡ 'ኣንግኮር ቤተ-መቅደስ'

ህዝቢ ዓለም ብዛዕባ ኢትዮጵያን ካምቦዲያን ዘለዎም ግጉይ ኣመለኻኽታ እንትርኢ፡ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ሓደ ዓይነት መንገዲ ከምዘለዋ ይስመዓኒ።

ኢትዮጵያ ብድርቂ እንትጥቃዕ፡ ካምቦዲያ ድማ ብኩናት ትጉዳእ። እዞም ግጉያት ኣመለኻኽታት፡ ብዛዕባ እታ ሃገር ክህልዉ ንዝኽእል ግንዛበ ዋላ እኳ ፅልዋ እንተሕደረ፡ ነበርቲ እቲ ከባቢ ፅልዋ ካብ ዘሕደረሎም ሕሉፍ ታሪኽ ንምውፃእ እናሰርሑ ምርኣይ ይገርም።

ካምቦዲያውያን ብዛዕባ ባዕሎም ምውጋዕ የሐጉሶም። ብዛዕባ ባህሎምን ታሪኾምን፣ ኣብ ታሪኽ እታ ሃገር ፀሊም ነጥቢ ኣንቢሩ ብዛዕባ ዝሓለፈ ምፅናት ዓሌት ይዛረቡ።

ኣብ ኢትዯጵያ ኣብ በቆጂ ምስ መናእሰይ ኣብ ዝሰርሓሉ ዝነበርኩሉ ግዜ፡ ዝነበሩ ግጉያት ኣመለኻኽታት ሓሊፎም፡ ህይወት ንምስዓር ከሰርሑ እንትርእይ እድነቕ ነይረ። ኣብዚ ዘለዉ መናእሰይ እውን ተመሳሰልቲ እዮም።

ምኽንያቱ ንለውጢ ዝተላዕሉ ስለዝኾኑ። ክልቲአን ሃገራት ኣብ ሓደ እዋን ካብ ዝተጻዕኖም ሕማቕ ኣጋጣሚ ንምንጋፍ፡ ጠንኪሮም እናሰርሑ ስለዝኾኑ፡ እዚ ምርኣየይ የሐጉሰኒ።

Image copyright Aklile Mekuria
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣክሊል ኣብ ሲየም ሪፕ፡ ብምሸት ኣብ ባልኮኒኣ ኮይና ከባቢኣ ትምለከት

ናብዚ መስ መፃኹ ዝኸበደኒ ነገር እንተሃለወ፡ ኣብ ስራሕ ቦታ ዘሎ ፅዕንቶ እዩ። ይኹን እምበር ንሱ እውን እናተምሃርኩሉ ስለዝኾነ እፈትዎ እየ። ዘሕልፎም ዘለኹ ብድሆታት ህይወት፡ ንምብዳህ መገዲ ዕብየተይ ምዃኑ እየ ዝኣምን።

ኣብ ውሽጢ እዞም ብድሆታት እዚኦም ኮይነ ንባዕለይ ናብ ካልእ ቦታ ምልኣኽ እንተዝኽእል፡ ንባዕለይ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ 'መስቀል ኣደባባይ' ምረኸብኩዋ።

ንምንታይ እንተዝበሃል? ፀሓይ እንትትዓርብ፣ ባቡር እንትትሓልፍ፣ ካብ ስራሕ ናብ ገዛ ዝምለስን ስፖርት ዝሰርሕን ሰባት ምርኣይ ስለዝምነ። ሓደ ሓደ ሰባት መዓልቶም ንምዝዛም፡ ገሊኦም ድማ ኣብ ኣብያተ ሳዕስዒት ዝህልዎም ምሸት ንምጅማር ይተሓላለፉ።

ኣነ ኩሉ ነገር ኣብ መስቀል ኣደባባይ እየ ምርኣይ ዝኽእል።


ን ክርስቲን ዮውሃንስ ከም ዘውግዓታ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት