ደሃይ 10፡ "ብኢትዮጵያዊ ሓድነትና ተፋቲናን ተኸባቢርናን ክንነብር እምነ"

ዶክተር ፍቓዱ ከበደ Image copyright FEKADU KEBEDE
ናይ ምስሊ መግለጺ ዶክተር ፍቓዱ ከበደ ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ

ፍቓዱ ከበደ እበሃል። ቅድሚ ናብ ዘለኹላ ከተማ ምምፀአይ፡ ኣብታ ስደተኛ ኮይነ ዝተሰደድኩላ፡ ኣብ ከተማ ሄልሲንኪ ኣብ እትርከብ ፊንላንድ ን14 ዓመታት ነቢረ እየ።

ኣብ ዩክሬን ክሪም ኣብ ዝበሃል ትካል ሕክምና፡ ሕክምና ሳይንስ ምስ ተምሃርኩ፡ ኣብ ፊንላንድ ድሕሪ ብዘሕ ፃዕርን ድኻምን'ዩ ሕጋዊ ገይረዮ። ክሳብ ሕዚ ኣብ ዓውደ ሕክምና ኣነ ብዶክተርነት፡ በዓልቲ ገዛይ ድማ ብነርስነት ንሰርሕ።

ስፔሻላይዜሽነይ ምስ ወዳእኹ፡ ደቅና ኣብ ስቶክሆልም ዝበለፀ ትምህርትን ማሕበራዊ ናብራን ክረኽቡ ከም ዝኽእሉ ስለ ዝኣመንና፡ ድሕሪ 14 ዓመታት ናብራ ኣብ ሄልሲንኪ ናብ ስዊድን መጺእና።

ከም ብሓድሽ ህይወት ኣብ ስዊድን ጀሚርና፤ ኣብ ስዊድን፡ ስቶክሆልም ምንባር ካብ ንጅምር ድማ ን13 ዓመታት ኣቑፂርና።

Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣብ ስዊድን እቲ ፍሉጥ ዝኾነ ወደብ መርከብ 'ጋምላ ስታን'

ዋላ እኳ ዝበዝሕ ዕድመይ ን27 ዓመታት ካብ ኢትዮጵያ ወፃኢ እንተነበርኩ፡ ዝኾነ ሰብ ዝተወለደሉ ከባቢ ከም ዘይርስዕ እፈልጥ እየ። ምኽንያቱ ብዛዕባ ኢትዮጵያ እንትሓስብ፡ ምስ ስዊድን ዝተፈላለያ ምዃነን ስለ ዝግንዘብ።

ክልቲአን ሃገራት ንምንፅፃር ብዙሕ ኣፈላላይ ዋላ እኳ እንተሃለወን፡ ቀዲሙ ናብ ኣእምሮይ ዝመፅእ ነገር ግና፡ ዝያዳ ዝዘመነ መሰረተ ልምዓት ስዊድን እዩ።

ኣብዚ፡ ንዓይን ንስድራይን ዘድልዩናን፡ ድሌታትና ከማልኡን ከቕልሉን ዝኽእሉ ብዙሓት ነገራት ኣለዉ። ከም ኣብነት እንተርኢና፡ ክሳብ 5 ሰሙናት ዓመታዊ ዕረፍቲ፣ ቆልዓ እንትውለድ ድማ፡ ንኣደን ኣቦን ብመዓረ ን6 ወርሒ ናይ ወሊድ ዕረፍቲ እዩ ዝወሃብ።

ኣቦ እንተደልዩ፡ ባዕሉ ከዕርፎ ዝነበረ ናይ ሰለስተ ወርሒ ዕረፍቲ ንበዓልቲ ገዝኡ ክህብ ይኽእል። ኣብዚ ዘሎ ኩነታት መነባብሮ ፍልይ ዝበለ ብምዃኑ፡ ዝተፈላለዩ ጉድኣታት ዋላ እኳ እንተሃለውዎ፡ ብብዙሕ መልክዑ ህይወት ንከቕልል ተሓሲቡ ስለዝተዘርስሐ ግና ሕጉስ እየ።

ዝተፈላለዩ ዓይነታት ፀብሒ ኣብ መኣዲ

Image copyright FEKADU KEBEDE
ናይ ምስሊ መግለጺ "በብመዓልቱ አንጀራ እንተዝበልዕ ኣይስልችወንን"

ካብ ኢትዮጵያ ካብ ዝወፅእ ጀሚረ፡ በብመዓልቱ እንጀራ እንተዝበልዕ ኣይስልችወንን። ኣውደ ኣመታት ጥራሕ ከይተፀበና፡ እንጀራ ምስ ዝተፈላለዩ ፀብሕታት ንምገብ።

ብጣዕሚ ዝገርመኒ ድማ፡ ብኢትዮጵያውያን ኣብ ዝውነኑ ኣብያተ ሸቐጥ፡ ተዓሺጎም ዝሽየጡ ዝተፈላለየ ዓይነት ጸብሕን በርበረን እንጀራን ምህላዎም እዩ።

ቅድሚ ዝተወሰኑ ዓመታት እንጀራ ኮነ ካልኦት ብዙሓት ነገራት፡ ካብ ኢትዮጵያ እዮም ዝመፁ ነይሮም። ኣብ ልዕሊኡ ድማ ዋግኦም ክቡር እዩ።

ሕዚ ግና ውድድር እውን ስለ ዘሎ፡ ኣብዚ እናተሰርሐ ብሕሱር ዋጋ እዩ ዝሽየጥ። ስለዝኾነ ድማ ካብ ዓዲ ምምፃእ ወይ ድማ ናብ ኣብያተ ብልዒ ምኻድ ብዙሕ ኣድላይ ኣይኮነን።

ይኹን እምበር ግዜ ስራሕ እዚ ሃገር ምስ ናይ ኢትዮጵያ ስለዝፈላለ ኣብ ዝደለኽዎ ግዜ እንጀራ ኣይረክብን።

Image copyright FEKADU KEBEDE
ናይ ምስሊ መግለጺ ደርሆ ብሩዝ ምስ ሰላጣ

ዝበልዖ እንጀራ ዋላ እኳ እንተዘይጎደለኒ፡ ሃገረይ ብጣዕሚ እየ ዝናፍቕ። ብፍላይ ኣብ በዓል ትንሳኤ ከም ምትእኽኻብ ዝናፍቖ ነገር የለን። ስዊድን ግና ፍልይ ዝበለት ሃገር እያ።

ብፍላይ ድማ ኣብ ቢሮ ኮነ ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ ምግቢ ስለ ዝዳሎ፡ ቆልዑ፡ ቁርሲ፣ ምሳሕን ጠዓሞትን እንታይ ክበልዑ እዮም ኢልካ ኣይትሻቐልን ኢኻ።

ኣነ ብተፈጥሮይ ቁርሲ ኣይበልዕን። ንጉሆ ቡን እንተረኺበ ቁርሲ ኣየድልየንን። ስራሕ እንተድኣ በዚሑኒ ምግቢ ዘይበልዓሉ ግዜ ኣሎ። ኣብ ቢሮ ካብ ዝቐርበለይ ምግቢ እንተበሊዐ ድማ፡ ሩዝ ብደርሆ ወይ ዓሳ ብሰላጣ እፈቱ።

ኮነ ኢለ ንምትካዝ ኢለ ብመስኮት ዋላ እኳ እንተዘይረኣኹ፡ መንበሪ ገዛና ኣብ በሪኽ ቦታ ስለዝኾነ፡ ኣብኡ ኮይነ ዝርእዮም ነገራት ኩሎም ደስ ይብሉኒ። ንጉሆ ንጉሆ፡ ደቀይ ካብ ገዛ እንትወፁ፡ እቲ መንገዲ እንታይ ከም ዝመስል ንምርግጋፅ ብመስኮት እየ ዝርእይ።

Image copyright FEKADU KEBEDE
ናይ ምስሊ መግለጺ ብመስኮት ኮይንካ ዝረኣይ ገፅታ

ልዕሊ ኩሉ ሕጉስ ዝገበሩኒ ክልተ ነገራት ስለዝተፈጠሩ፡ ንስዊድን ዓብይ ቦታ ኣለኒ። ቦኽሪ ጓልና 18 ዓመት ሒዛ፡ ሓኪም ስኒ ክትኸውን ኣብ ከይዲ ስለዘላ ብጣዕሚ ሕጉስ እየ።

እቲ ካልኣይ ብመሕዘኒ መልክዑ ዝጀመረ ዋላ እኳ እንተኾነ፡ ኣብዚ ሕዚ በፂሕናሉ ዘለና ብርኪ ስለ ዝበፃሕና ዝያዳ እሕጎስ። ኣብ ቢሮ እናሃለኹ እዩ መደንገፂ ፃውዒት ስልኪ ዝበፅሓኒ።

ናይ ሓሙሽተ ወርሒ ነብሰ-ፁር ዝነበረት በዓልቲ ገዛይ፡ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ብዘሎ መገዲ፡ መኪና እናሽከርከረት ከላ፡ ካብዚ መፀ ዘይበሃል ዓብይ (ከቢድ) መኪና ምስ መንደቕ ኣጣቢቕዋ።

ኣበየናይ መገዲ ከም ዝተጋጨወት፣ እንታይ ዓይነት ጉድኣት ከም ዝበፅሓ፣ መጠን ጉድኣታ፣ እቲ ጥንሲ ይትረፍ ኣይትረፍ ዝፈልጦ ነገር ኣይነበረን፤ ግና ናብቲ ኣትያትሉ ዝተብሃለት ሆስፒታል ኣምሪሐ።

ኣብታ ዓባይ መኪና ዝነበሩ ሰባት ዋላ እኳ እንተተጎድኡ፡ ኣነን በዓልቲ ቤተይን ግና፡ ኣብቲ ዕለት ኢድ ንኢድ ተተሓሒዝና ብእግርና ናብ ገዛና ኣቲና።

በዓልቲ ገዛይን ውላድናን ጥዑያት ኮይኖም። እታ ዝተወለደት ጓልና እውን፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን 11 ዓመት ገይራ ኣላ።

Image copyright FEKADU KEBEDE
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣብ ስቶክሆልም ዝርከብ ናይ ኢትዯጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ-ክርስትያን

ንኢትዮጵያ ዘዘክሩኒ ብዙሓት ነገራት ዋላ እኳ እንተዘይሃለዉ፡ በብሰሙኑ ግና፡ ናብ ኢትዮጵያ ዝተመለስኩ ኮይኑ እስመዓኒ። ካብ ቤተ-ክርስትያን ኣይንተርፍን።

ኣብኡ ዘሎ ሃዋህውን ስምዒትን ንዓይን ንበዓልቲ ገዛይን፡ ናብ ኢትዮጵያ እንትወስደና ንደቅና ድማ ንዘይዓበዩላ ሃገር የዘክሮም።

ድሕሪ ቅዳሴ ኣብ ዘሎ ናይ ቁርሲ መርሃ-ግብሪ፡ ኩሎም ቆልዑት ባኒ ብሻሂ እናኣለኹ እንትበልዑ እንትርኢ ቁልዕነተይ የዘኻክረኒ።

ሓደ ሓደ ግዜ ብዘሎ ኩነታት እሓዝን፤ ምኽንያቱ ከም ብዝሕና ድልዱል ማሕበረሰብ የብልናን። ኢትዮጵያውያን ዋላ እኳ ከም ኣዕራብ ኣይንኹን ብዙሓት ኢና።

እንታይ ትምነ እንተዝበሃል 'ሎተሪ' ምባል ቀሊል መልሲ ምኾነ፡ ግና ብኢትዮጵያዊ ሓድነትና ተፋቲናን ተኸባቢርናን ክንነብር እምነ።

ናብ ቀደም ክምለስ እደሊ። ብፍላይ ድማ ወዲ 8 ዓመት ሰገን ኮይነ ናብ ዝተምሃርኩሉ፡ ኣብ ጌጃ ዝርከብ ቤት-ትምህርቲ መሰረተ ህይወት። ሕዚ ንዝበፃሕክዎ ብርኪ መሰረተይ እዩ እንተበልኩ ምግናን ኣይኮነን።

ካብ ፍልጠት ብተወሳኺ መማህራንን ተምሃሮን፡ ብሓገዝ ኣምላኽ፡ መገዲ ህይወት ብምኽፋት፡ ኣብ ትምህርቲ ንከድህብ ሓጊዞምኒ እዮም።


ን ክርስቲን ዮውሃንስ ከም ዘውግዓ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት