ኢትዮጵያ፡ ንወጻእተኛታት ኣደ ጡብነት ከይወሃብ ኣጊዳ

ኣንጆሊና ጆሊ: ኣብ 2005 ኢትዮጵያዊት ቆልዓ ብኣደ ጡበነት ከተዕብያ ወሲዳ Image copyright GETTY
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣንጆሊና ጆሊ: ኣብ 2005 ኢትዮጵያዊት ቆልዓ ብኣደ ጡበነት ከተዕብያ ወሲዳ

ኢትዮጵያ፡ ወጻእተኛታት፡ ንኢትዮጵያውያን ዘኽታማት ቆልዑ ከምውላዶም ጌሮም ንክዕብዩዎም ዘፍቅድ ዝነበረ ሕጊ ሰሪዛ። ኢትዮጵያ፡ ነቲ መስርሕ ዝኣገደት እቶም ቆልዑ በቶም ከዕብይዎም ዝወስድዎም ሰባት ስለዝግፍዑ፡ ነቶም ቆልዑ ካብ ዘለዋ ሓልዮትን ተገዳስነትን ነቲ ስጉምቲ ከምዝወሰደቶ ትሕብር።

ኢትዮጵያ፡ ካብተን ኣብ ዓለም ዝርከባ፡ ዘኽታማት ቆልዑ፡ ብወጻእተኛታት ክዓብዩን ክእለዩን እተፍቅድ ሒደት ሃገራት ሓንቲ እያ ነይራ። ኣሜሪካውያን ጥራይ ከኣ 20% ብጡብ ኣደነት ዝእለዩ ቖልዑ ይሽፍኑ ነይሮም።

ከም ብዓል ብራድ ፒትን ኣንጀሊና ጆሊ ዝኣመሰሉ ሰብ ዝና ናይ ፊልም ተዋሳእቲ ኣሜሪካውያን ድማ ገለ ካብቶም ካብ ኢትዮጵያ ዘኽታማት ቆልዑ ከም ኣቦ ጡብ/ኣደ ጡብ ኮይኖም ከዕብዩ ዝወሰዱ ኢዮም።

እንተኾነ ኣብ 2013፡ ሓንቲ ኣሜሪካዊት ስድራቤት ንሓደ ካብ ኢትዮጵያ ከዕብይዎ ዝወሰድዎ ቆልዓ ብምቕታሎም ተፈሪድዎም ኣብ ማእሰርቲ ይርከቡ።

እዚ ፍጻመ'ዚ ድማ ኣብ ባይቶ ብዛዕባ ጉዳይ ኣቦ ጡብ/ኣደ ጡብ ንዝያዳ ዘተ ዓዲሙ ይብል ኢማኑኤል ኢጉንዛ፡ ናይ ቢቢሲ ጋዜጠኛ ኣብ ኢትዮጵያ።

መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ብዛዕባ መስርሕ ምዕባይ ዘኽታማት ብወጻእተኛታት ብሰብኣዊ መሰላት ዝጣበቑ ጉጅለታት ዓቢ ብድሆ ኪገጥማ ጸኒሑ። እቲ ዘቕርብዎ ምኽንያት ድማ ዘይሕጋዊ ኣሰጋገርቲ ደቂ ሰባት እቲ መስርሕ ኣዝዮ ኣኽሳቢ ኮይኑ ስለዝረኸብዎ ይምዝምዝዎ ስለዝነበሩ ኢዩ።

ቅድሚ ክልተ ዓመት፡ ዴንማርክ ካብ ኢትዮጵያ ዘኽታማት ቆልዑ ወሲድካ ምዕባይ ደው ኣቢላቶ።

ካብዚ ብምብጋስ ድማ ኣባላት ባይቶ፡ ዘኽታማትን ንሓደጋ ዝተቓልዑ ቆልዑን ብውሽጢ ሃገር ዝድገፍ ሜካኒዝም ክሕብሐቡን ክናበዩን ክዕቆቡን ኣለዎም ኢሎም።

እንተኾነ ገለ ኣባላት ባይቶ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ነዞም ዘኽታማት ቆልዑ ክሕብሕብ ዝኽእል ብቁዕ ዝኾነ ትካል የለን ኢሎም።

ካብ 1999 ክሳብ ሕጂ፡ ልዕሊ 15,000 ዝኾኑ ዘኽታማት ቆልዑ፡ ኣሜሪካውያን ክዕብይዎም ከምዝወሰድዎም ይፍለጥ። ብዙሓት ድማ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ - ከም ስፐይን ፈረንሳን ዓዲ ጥልያንን ተወሲዶም።

መጻኢ ዘኽታማት ኢትዮጵያ ቆልዑ እንታይ ክኸውን ኢዮ?

ኢማኑኤል ኢጉንዛ፡ ጋዜጠኛ ቢቢሲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝበሎ፡ ካብ 2013 ጀሚሩ እዚ ጉዳይ ኣቦ ጡብ/ኣደ ጡብ ኣዝዩ ኣዘራራቢ ኮይኑ ስለዝጸንሐ፡ እዚ ሕጂ መንግስቲ ዝወሰዶ ስጉምቲ ሃንደበታዊ ኣይነበረን።

እቲ ሕጂ ዝልዓል ሕቶ ጉዳይ ናይቶም ኣሽሓት ዘኽታማትን ንሓደጋ ዝተቓልዑ ቆልዑን እንታይ ክኸውን ኢዩ ዝብል እዩ።

ባይቶ እታ ሃገር ከምዝበሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለዋ ማሕበራዊ ትካላት፡ ነቲ ዘሎ ቑጽሪ ዘኽታማት ክኣልያ ከምዝኽእላን፡ ልዕሊ ኹሉ ድማ ዜጋታት ዘኽታማት ቆልዑ ከም ደቆም ገይሮም ከዕብዮ ፍቑድ ምዃኑን ገሊጾም።

እንተኾነ ጉዳይ ኣቦ ጡብ/ኣደ ጡብ ኣብ ኢትዮጵያ ከም ባህሊ ሰለዘይጸንሐ ብዙሓት ዘኽታማት ብገለ መቕርብ ክእለዩ እንከለው፡ ገለ ድማ ግዳም ሓደር ክኾኑ ጸኒሖም።

ሓንቲ ሽማ ክጥቀስ ዘይደለየት ኣወሃሃዲት እንዳ ዘኽታማት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝበለቶ፡ ነቶም ዘኽታማት ኣብ ውሽጢ ሃገር ንምእላይ ፍታሓት ከናድዩ ንምዃኖም ገሊጻ።

"እዞም ቆልዑ ደቅና ኢዮም፡ ድሮ ብርክት ዝበሉ ደቂ ሃገር ሓደ ወይ ክልተ ቆልዑ ብትምህርቲ ወይ ድማ ብኻልእ መንገዲ ክናብዩ ቅሩብነት ከርእዩ ጀሚሮም ኣለው" ኢላ።

"ርግጽ እቲ ኩነታት ንግዚኡ ኣብ ህዋ ኢዩ ዘሎ። መን ይፈልጥ፡ ኣብ መጻኢ እዞም ቆልዑ ገለ ክናብይዎም ዝኽእሉ ስድራቤታት ካብ ውሽጢ ሃገር ወይ ድማ ካብ ወጻኢ ይረኽቡ ይኾኑ" ድማ ኢላ።።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት