"ኣብዘይ ጽቡቕ፡ ጽቡቕ ምርኣይ!" ወናኒ 'ሳቤላ ባህላዊን ዘመናዊን ቅዲ ክዳን' ሱዳን

ኤርትራዊ መንእሰይ ሰለሞን ጸጋይ Image copyright SG

ሰሎሞን፡ ወርሒ ዓሰርተ ሓደ 2013'ዩ ካብ ኤርትራ ናብ ሱዳን ተሰዲዱ።

ኣብ ሸገራብ፡ ምስ'ቶም ለይቲ ለይቲ ተተመዚዞም ናብ ምድረበዳ ሊብያ፡ ቀጺሎም ናብ ማእከላይ ባሕሪ ዝጓዓዙ ዝነበሩ ስደተኛታት ይነብር ነይሩ። ኣብ'ቲ እዋን'ቲ፡ በተን ውሕስነት ዘይብለን ጀላቡ፡ ናብ ማእከላይ ባሕሪ ካብ ዝተበገሱ ኣማኢት ስደተኛታት፡ ኣስታት 103 ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ከም ዝጠሓሉ ይዝከር።

ሰሎሞን ኣብ ሸገራብ ንኣስታት ክልተ ወርሒ ድሕሪ ምጽባይ፡ ናብ ካርቱም ቀጺሉ። "ኣብ ሸገራብ ነታ ብጫ ወረቐት ክቕበላ ስለ ዝነበረኒ ጥራይ'የ ተጸብየ፡፡" ድማ ይብል፡፡

ከም'ቶም ናብ ምድረበዳ ሊብያ ዝብገሱ ዝነበሩ ስደተኛታት ክብገስ ዘይመረጸሉ ምኽንያት ካብ ሰብ ክጽበ ስለዘይደልን፡ ኣበይ ምዃኑ ብዘየገድስ፡ ንኽነብር ክቃለስ ከም ዘለዎ ስለዝኣምንን እዩ። ብባሕሪ ክጓዓዝ እውን ትኽክል ኮይኑ ኣይተሰመዖን።

ኣብ ጁባ ድዩ ኣብ ካርቱም ክንብር ኣይወሰንን ነይሩ እምበር ንኹሉ ነገር ብጽፍሩ ኪሰግሮን ክወጽኦን ድልውነት ነይሩዎ እምበር ዝሕግዞስ ኣይመሰኣነን። " ምንኣሰይ ሓፍተይ ኣብ ኣውስትራልያ ስለ ዘላትኒ፡ ንዓኣ ስደድለይ እንተዝብላ ምሰደደትለይ ነይራ" ይብል ብዓቕምኻ ናይ ምንባር ጽኑዕ እምነቱ እምበር ስእነት ገንዘብን ሓገዝትን ካብ ጉዕዞ ሰሃራን ባሕርን ከምዘየብኮሮ ንምብራህ።

Image copyright SG

ኣብ'ቲ ፈለማ ናብ ካርቱም ዝኣተወሉ፡ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት 2014፡ ናብ ጁባ ደቡብ ሱዳን ክጽቅል'ኳ ሓሲቡ እንተነበረ ብሰንኪ እቲ ሽዑ ዝነበረ ውግእ ሓድሕድ ውሕስነት ኣይተሰመዖን። ኣብ ካርቱም ኮይኑ'ውን ከም'ቲ ኣብ ከተማ ጁባ ክረኽቦ ዝኽእል ኣታዊ ክረክብ ከም ዝኽእል ስለ ዝተገንዘበ ኣብ ካርቱም ክጸንሕን ክሰርሕን ወሲኑ።

ሰሎሞን ጸጋይ፡ ነቲ 'ክሰርሕ'የ ክልወጥ'የ' ዝብል ኒሕ ዝድግፍ መበገሲ ገንዘብ ከም ዘይነበሮ ኣይሓብአን። "በቲ ዝነበረኒ ሕልሚን በተን ምስ ስድራይ ኣብ ሰንዓፈ ዝገደፍኩወን 200 ዶላር ኣመሪካን ጥራይ'የ ተኣማሚነ" ይብል።

ናይ ሓባር ጻዕሪ

ፈለማ፡ ንሓደ ወርሒ ዝኸውን ኣብ ትሕቲ ሰብ ተቖጺሩ ምስ ሰርሐ፡ ካብ'ቶም ኣብ ስራሕ ዝተላለዮም መንእሰያት፡ ናቶም ትካል ክኸፍቱ ከም ዝሓሰቡን ክጽንበሮም ዝኽእል እንተኮይኑን ሕቶ ቀሪቡሉ።

"እቶም ምሳና ትካል ክትከፍት ትደሊዶ ዝበሉኒ መሳርሕተይ፡ ንመጀመሪ ዝኸውን በብ2 ሽሕ ዶላር ኣመሪካ ከነዋጽእ ሓሳብ ኣቕሪቦምለይ። ብዘይካ 200 ዶላር ኣመሪካ ገንዘብ ስለ ዘይነበረኒ፡ ነዓኣተን ናብ ሓደ ሽሕ ጥራይ ከደይበን ከም ዝኽእል ነጊረ፡ ዝተረፈ ድማ ሰሪሐ ከስዕበልኩም ኢለዮም። ጽቡቕ ምትእምማን ስለዝነበረና ተቐቢሎምኒ። ሽዑ፡ ንስድራይ መሊኦም ክሰዱለይ እናተጸበኹዎም፡ ሓፍተይ እያ ካብ ኣውስትራልያ ሰዲዳትለይ። ኣነ በተን ሓደ ሽሕ ንሶም ድማ በብክልተ ሽሕ ኣዋጺእና እቲ ስራሕ ጀሚርናዮ።"

ሰሎሞን፡ ኣብተን ናይ መጀመርታ 5-6 ወርሓት፡ ብዙሕ ድኻም ከም ዘካየዱ ይገልጽ። ምኽንያቱ ይብል ንሱ፡ "ምኽንያቱ፡ ሓደስቲ ስለ ዝነበርና፡ ዓማዊል ኣይነበሩናን፡ ዓማዊል ከተጥሪን እኹል ቀረብ ከተዳሉን ዝነበረ ድኻም ቀሊል ኣይነበረን። ኮይኑ ግን ሳላ ሓያል ጻዕሪ ሰጊርናዮ።"

"እዚ ኣብ መጀመርታ ወርሒ 4፡ 2014 እዩ። ካብ'ዚ ንኣስታት 8 ወርሒ ምስኦም ክሰርሕ ጸኒሐ ኣብ መጀመርታ ወርሒ ጥሪ ናይ 2015 ድማ ናተይ ክኸፍት ክኢለ። ኣብ'ቲ እዋን'ቲ ድሮ ብዙሓት ዓማዊል ተላልየ ስለ ዝነበርኩ ብሓንሳብ'የ ሓፍ ኢለ።" ይብል ነቲ ሕጂ ዘካይዶ ዘሎ ትካላት መዓስን ብኸመይን ከም ዝተኸሎ ክሕብር እንከሎ።

Image copyright SG

ንኻልኦት ዝፍጠሮ ናይ ስራሕ ዕድል

ኣብ 2015፡ "ሳቤላ፡ ባህላዊን ዘመናዊን ቅዲ ክዳን' ዝብል ትካል ከፊቱ። ኣብ 2016 ድማ፡ ኣብ ሱዳን ናይ መጀመርታ ዝኾነ፡ "ሳቤላ፡ ባህላዊን ዘመናዊን ቅዲ ክዳን" ዙርያታት ብዓቐን'ተን ዓማዊል ዝስፈየሉን ዝጥለፈሉን ካልእ ትካል ወሲኹ። ባህላዊን ዘመናዊን ኣልባሳት' ዘካሪን ሓደ ባንግላድሻዊ ዘካይዶ፡ ባህላዊን ዘመናዊን ባድላታት ዝሰፊ ትካል'ውን ኣለዎ። ብድምር ን ኣስታት 20 ስደተኛታት ናይ ስራሕ ዕድል ከፊቱ ይርከብ።

Image copyright SG
ናይ ምስሊ መግለጺ ሰለሞን፡ ካብ ሞንጎ ዝዉንኖም ትካላት

ዝነበሮ ብድሆታት

"እቲ ካልእ ብድሆታት፡ ቋንቋ ዓረብ ዘይምፍላጠይ ነይሩ" ይብል ሰሎሞን ንድሕሪት ተመሊሱ ክዝክር ብድሆታቱ ክዝክር እንከሎ፡

ካብ ሰንዓፈ ስለዝመጽአ ምስ ቋንቋ ዓረብ ሌላ ኣይነበሮን፡ ስለዝኾነ፡ ብዘይካ'ቲ ምስ ዓማዊሉ ሓበሻ ዝገብሮ ዝርርብ ምስ ሱዳናውያን ዝነበሮ ርክባት ተጻጊሙ እዩ ዝገብሮ ነይሩ። "ደሓር ግና፡ በብቑሩብ ክለምዶን ክርድኦን ጀሚረ" ይብል ሕሉፉ ብምዝካር።

ሰሎሞን ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ካብ ካናዳ፡ ኤውሮጳን ኣውስትራልያን ዝተፈላለየ ናይ ስራሕ ጠለባት ይመጽኦ'ሎ። ኣብ ወርሒ መስከረም ጥራይ፡ ኣስታት 30 ናብ ካናዳ፡ ኣስታት 25 ድማ ናብ ኤውሮጳ፡ ከምኡ'ውን ኣስታት 26 ክዳውንቲ ሓበሻ፡ ናብ ኣውስትራልያ ሊኢኹ።

ሰሎሞን ካብ ወላዲኡ ጸጋይ ወርቁን ኣዲኡ ጉዕመሽ መለስን ብ1985 ኣብ ከተማ ሰንዓፈ (ኤርትራ) ተወሊዱ። በኹሩ እታ ሸውዓተ ቆልዑ ዝወለደት ስድራ ድማ እዩ። ንሞያ ስፍየት ክዳውንቲ ድማ ካብ ኣቦኡ እዩ ወሪሱዎን ተለማሚዱዎን። ኣብ'ዚ ግዜ'ዚ ከኣ ክልተ ኣሕዋቱ እውን ምስኡ ኣብ ትካሉ ይሰርሑን ይሕግዙዎን ኣለዉ።