ደሃይ 19፡ እታ ዓዲ-እንጀራይ ክትከውን ዘይተጽበኹዋ ዝነብረላ ከተማ ሌጎስ

ቤተልሔም ብርሃኔ Image copyright Bethelehem Berihane
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ንሽድሽተ ወርሒ ንስራሕ እጸንሕ

ቤቴልሔም ብርሃነ እባሃል። ኣብ ናይጀርያ ከተማ ሌጎስ'የ ዝነብር። እቲ ዝሰርሓሉ ትካል፡ ጀነራል ኤለክትሪክ ይብሃል። እቲ ትካል፡ ናይ ክልተ ዓመት ናይ ድሕረ ምረቓ ፕሮግራም ኣለዎ። ኣብ ሸሽድሽተ ወርሒ፡ ካብ ሃገር ናብ ሃገር እናተዛወርኩ'የ ዝሰርሕ።

ናይጀርያ ራብዓይቲ ካብተን ዝሰራሕኩለን ሃገራት'ያ። ዝሓለፈ ነሓሰ'የ ናብዚ መጺኤ፡ ስለዚ ኣብ መወዳእታ ናይዚ ወርሒዚ እቲ ናይ ሽድሽተ ኣዋርሕ ጻኒሒተይ ክውዳእ'ዩ።

ቅድሚ ንሌጉስ ምምጽአይ፡ ኣብ 2016 ንሽድሽተ ኣዋርሕ ዝሰራሕኩለን ከተማታት፡ ናይሮቢ፡ ጆሃንስበርግ፡ ድሕሪኡ ድማ ሃንጋሪ ቡዳፐስት እዩ ነይሩ። ካብዚ ቀጺለ ንኣዲስ ኣበባ ዝምለስ ይመስለኒ።

ሌጎስን ኣዲስ ኣበባን

ኣብ ሌጎስ ብዙሕ ነገራት ብኢተርነት ክትዕድግ ይከኣል'ዩ። ኣብተን ንሃገርን ህዝብን ጋሻ ዝኾንኩለን ዓድታት፡ ምግቢ ክእዝዝን ካልኦት ነገራት ንምግዛእን ናይ ኢንተርነት ዕድጊት ንመነባብሮይ ኣቕሊልዎ'ዩ።

ብናይ ባንክ ካርደይ ዝደለኹዎ ክእዝዝን ክገዝእን ምእኽኣለይ፡ ሌጉስ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈልየት ኮይና ትስመዓኒ።

እታ ከተማ ንባዕላ'ውን ናይ ምዕራባውያን ስሚዒት ዝረኣየላ'ያ። ምናልባት ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ኣውሮጳ ስለዝነበሩ ክኸውን ይኽእል'ዩ። ርግጽ'ዩ ናይ ባዕሎም ባህሊ ዝጸባረቐሉ ቦታ ኣሎ፡ ግና እቲ ናይ ምዕራብውያን ገኒኑ ይረአ።

ንዓይ ኣዝዩ ኣገዳሲ'ዩ ዝብሎ እንጀራ'ዩ። ካብተን ዝኸድኩወን ብርክት ዝበላ ዓድታት እታ እንጀራ ክትረኽበላ ዘይሕሰብ ከተማ ሌጎስ'ያ። እንጀራ ከይበላዕኩ ንነዊሕ ዝጸናሕኩሉ ሃገር ናይጀርያ'ዩ።

በዚ ምኽንያት ድማ እቲ ናታቶም ምግቢ ምልማዱ ፈተና ኮይንኒ ጸኒሑ'ሎ። ብጣዕሙ ኾነ ብሽታኡ ካብ ናትና ፈጺሙ ይፍለ።

ኣብ ሌጎስ ኣብ ዝጸናሕኩሉ ጊዜ ደስ ኢሉኒ ዝበልዖም ባህላዊ ምግብታት፡ እቲ ካብቲ ናይ ባናና ዓሌት ዝኾነ ፍረ ዝስራሕ ፕላንቴይን፡ ካብ ሩዝ ስራሕ ጆሎፍን፡ እቲ ደቂቲ ዓዲ ሱያ ኢሎም ዝጽውዕዎ ደረቕ ጥብሲ እዮም።

Image copyright Bethlehem Birhane
ናይ ምስሊ መግለጺ ባህላዊ ምግብታት ናጀርያ ካብ ናትና ፍልይ ዝበለ'ዩ

ናፍቖት ዓደይ

ናይ ኢትዮጵያ ዝናፍቖ ነገር እቲ ምግቢ'ዩ። ኣብዚ ኣብ ዘለኹሉ እዋን፡ ንኢትዮጵያ ዘዘኻኽረኒ ነገራት ሓደ እቲ ባህላዊ ክዳኖም'ዩ።

ዓርቢ ዓርቢ ባህላዊ ክዳን'ዮም ዝኽደኑ፡ ኣብ መርዓ'ውን ከምኡ። ዋላኳ እቲ ባህላዊ ክዳን ናይ ኢትዮጵያ ኣይምሰል፡ ንሃገረይ ግን የዘኻኽረኒ'ዩ።

Image copyright Bethlehem Birhane
ናይ ምስሊ መግለጺ ባህላዊ ክዳኖም ንኢትዮጵያ ዘዘኻኽር'ዩ

ብመስኮት ገዛይ ንደገ ክጥምት እንከለኹ ደስ ዝብለኒ ነገር፡ እቲ ነቲ ውቅያኖስ ዘስግር ኣብ ኣፍሪቃ ዝዓበየ ቢንቶ እዩ። እዚ ማራኺ ትርኢት ንመንፈሰይ ዘሐድስ'ዩ።

Image copyright Bethlehem Berhane
ናይ ምስሊ መግለጺ ሌጉስ ልዑል መጠን ሙቐት ዘለዋ ከተማ'ያ

ናብ ከተማ ሌጎስ ቅድሚ ምምጸአይ ዝሰማዕክዎን ጥንቅቕቲ ክኸውን ካብ ዝገበሩኒ ነገራት፡ ናይ ሰብ ጭውያ'ዩ።

ክልተ ዓይነ ጭውያ ከም ዘሎ'ዮም ነጊሮሙኒ። ሓደ ንመንፈሳዊ ተግባር ጨውዮም ይወስዱኻ፡ እንተድኣ በዓል ስልጣን ኮንካ ድማ ገንዘብ ደልዮም ይጨውዩኻ።

ቅድሚ ምምጽአይ ነዚ ምስመዐይ፡ ንደገ ወጺአ ነታ ከተማ ከይሪኣ ጌሩኒ ነይሩ። ቀስ ብቐስ ግን እናለመድክዎ ምስ ከድኩ፡ ከምቲ ዝውረ ከምዘይኮነ ክፈልጥ ኪኢለ። ብርግጽ፡ ናይ ቴለቪዥን ሰባት ከምዚ ዓይነት ፕራንክ (መሰንበዲ) ይገብሩ'ዮም።

ብዛዕባ ሌጎስ ክዝረብ እንከሎ፡ ገበን ጭውያን ከምዘሎ'ዩ ዝውረ። ሕጂ ግን ከምቲ ዝውረ ኣይኮነን፡ ኣባይ ዝበጽሐ ነገር የለን።

Image copyright Bethlehem Birhane
ናይ ምስሊ መግለጺ ምዕራባዊት ከተማ እኳ ዘምስላ እንተሃለዋ፡ ሌጉስ ባህላዊ ነገራት እታ ሃገር'ውን ተንጸባርቕ'ያ

ንሌጎስ ክትቅይራ እንተዝከኣል

ምስ ኢትዮጵያ ከነጻጽራ እንከለኹ፡ ኢትዮጵያ ዝተረጋገአት ሃገር'ያ። ኣብ ሌጉስ ግን ኩሉ ነገር ተብተብ'ዩ። መኪና ምዝዋር ክትሓስቦ'ውን ዝኸብድ'ዩ። ዝከኣል እንተዝኸውን፡ ናይ ኢትዮጵያ ርግኣት ከተኣታትወሎም ደስ ምበለኒ።

ካልእ፡ ኣነ ባዕለይ ተንቀሳቒሰ ዓዳዲገ ከመጽእ'የ ዝደሊ ነይረ። ብእግረይ ምኻድ ድማ እፈቱ'የ። እንተኾነ ግን፡ ደረጃ ናይ ገበን ልዕል ዝበለ ብምዃኑ፡ ናይ ግድን ኣውቲስታይ ክጽበ ከም ዘለኒ ስለዝገብረኒ ብጣዕሚ'የ ዝጽገም። ኣየሩ ውዑይ ብምዃኑ'ውን ብእግረይ ክንቀሳቐስ ይኸብደኒ'ዩ።

ሃነደበት ተንሲአ ኣብ ማእከል ቤተሰበይ እንተዝርከብን፡ ሓቢርና ማኣዲ እንተንቕረብን፡ ብፍላይ ኣብ በዓል ልደት ኣብ ገዛይ እንተዝነብር ደስ ምበለኒ ነይሩ።