ኣሜሪካ ብምትእትታው ኢድ ሩስያ ትሰግእ

ዳይረክተር ሲ ኣይ ኤ (ትካል ስለያ ኣሜሪካ) ማይክ ፖምፐዮ
ናይ ምስሊ መግለጺ "ኩሉ ዝተራቐቐ ናይ ስለያ ስራሓትና ተጠቒምና ንህዝቢ ኣሜሪካ ዝጠቅም ምስጢራት ክንሰርቕ ኢና'' ማይክ ፖምፐዮ

ኣብ ናይ ሩስያ ፈተነታት ተጻብኦ ኣብ ኤውሮጳ ኮነ ኣብ ኣሜሪካ ርኡይ ዝኾነ ምንካይ ኣይተራእየን ኢሉ ማይክ ፖምፐዮ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ። ሰሜን ኮርያ'ውን "ኣብ ውሽጢ ሒደት ኣዋርሕ" ንኣሜሪካ ብኑክለራዊ ተተኮስቲ (ሚሳይላት) ናይ ምጥቃዕ ተኽእሎ ከምዝህልዋ'ውን ገሊጹ።

ትካላት ስለያ ኣሜሪካ ሩስያ ኣብቲ ናይ 2016 ፕረሲደንታዊ ምርጫ ኢድ ከምዘእተወት ይኣምና። እቲ መብዛሕትኡ ረፍዲ ናብ ፕረሲደንት ትራምፕ ጸብጻብ ዘቕርብ ሚስተር ፖምፐዮ ነቲ ፕረሲደንት ዶናልድ ትራምፕ ነቲ ተዋሂብዎ ዘሎ ሓላፍነት ኣይበቅዕን'ዩ ዝብል ጠቐነታት "ሃጠው ቀጠው'ዩ" ብምባል ነጺግዎ።

ፖምፐዮ ብዛዕባ ሲ ኣይ ኤ ኣብ ትሕቲ ፕረሲደንት ትራምፕ ንጹር ራእይ ኣለዎ። "ኣብ ዓለም እቶም ኣዚና ዝተራቐቕና ናይ ስለያ ትካል ኢና" ክብል ድማ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

"ኩሉ ዝተራቐቐ ናይ ስለያ ስራሓትና ተጠቒምና ንህዝቢ ኣሜሪካ ዝጠቅም ምስጢራት ክንሰርቕ ኢና። ተመሊስና ኣብ ቅድሚት ክንስራዕ'የ ዝደሊ ኸኣ" ኢሉ።

ሓደ ዓመት ድሕሪ ምሻሙ፡ ተልእኾኡ ንሲ ኣይ ኤ ምፍታሕን (ቾፕ ምባል) ጾሩ ምቅላልን ምዃኑ ሚስተር ፖምፐዮ ሓቢሩ።

እንተኾነ ግን፡ እቲ ትካል ኣብ ክትግመት ዘይትክኣል ዓለም'ዩ ዝሰርሕ ዘሎ። እዚ ማለት ከኣ ስራሓት ስለያ ንወተሃደራዊ ስጉምትታት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ጥቕሚ ፖለቲካዊ ምስሕሓባት'ውን ዝውዕለሉ ዘሎ እዋን'ዩ።

ዋላ'ኳ ምትሕግጋዝ ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ግብረ-ሽበራ እንተሎ (ንኣብነት ሲ ኣይ ኤ ዓሚ ኣብ ሩስያዊት ከተማ ፒተርስበርግ ተወጢኑ ንዝነበረ ሽርሒ ኣብ ምፍሻል ተሓጋጊዙ ነይሩ)፡ ሚስተር ፖምፐዮ ሩስያ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኤውሮጳ ንእትገብሮ ተጻብኦታት ብምጥቃስ ነታ ሃገር ገና ከም ተጻባኢት ከምዝርእያ ሓቢሩ። "ኣብ ምንቅስቓሳቶም (ናይ ሩስያውያን ማለት'ዩ) ርኡይ ምንካይ ኣይረኣኹን ዘለኹ" ድማ ኢሉ።

ሻቕሎቱ ክሳብ'ቲ ኣብ ዝመጽእ ጥቅምቲ ኣብ ኣሜሪካ ዝካየድ ምርጫ ዘጠቓልል እንተኾይኑ ማስ ተሓተተ ድማ፡ "ብርግጽ፡ ፈተነታቶም ከምዝቕጽሉ ትጽቢት ኣሎኒ። እንተኾነ ግን ኣሜሪካ ነጻን ፍትሓውን ዝኾነ ምርጫ ከምተካይድ ርግጸኛ'የ፡ ሓያል ዝኾነ ድፍኢት ጌርና ድማ ጽልዋኦም ኣብ ምርጫና ዓቢ ከምዘይከውን ክንገብሮ ኢና" ኢሉ።

Image copyright AFP/Getty
ናይ ምስሊ መግለጺ ፕረዚደንት ትራምፕ ምስ ፕረዚደንት ቭላድሚር ፑቲን ብዝነበሮ ጥቡቕ ርክብ ክሕመ ፀኒሑ እዩ

ንሱ ብምቕጻል፡ ኣሜሪካ ንተጻብኦታት ሩስያ ኣብ ምምካት ተጸሚዳ ከምዘላ'ውን ሓቢሩ። ገለ ካብ ስራሓቱ ግን ተልእኾ ናይ ሲ ኣይ ኤ ኣይኮነን። ንኣብነት ንሰባት ምንጭታት ሓበሬታ ኣብ ምጽራይ ምሕጋዝ። ንሩስያ ንምግታእ ግን እቲ ትካል ኣብ ተጻባኢ ስራሓት ንዝተዋፈሩ ሰባት ኣብ ምልላይ ክነጥፍ ጸኒሑ'ሎ።

በንጻር ኣረኣእያ ናይተን ናይ ኣሜሪካ ናይ ስለያ ትካላት፡ ፕረሲደንት ትራምፕ ንኹሉ ኢድ ምትእትታው ናይ ሩስያ ኣሎ ንዝብል ጠቐነታት ክነጽጎ ጸኒሑ'ሎ። እሞ ከምኡ እንተኾይኑ'ደኣ፡ እቲ ናይ ሲ ኣይ ኤ ዳይረክተር ብማእከላይ መንገዲ (ፋይን ላይን) እናተንቀሳቐሰ ክሰርሕ ኣለዎ ማለት ድዩ? "ማእከላይ መንገዲ ኣይጥቀምን'የ፡ እቲ ሓቂ'የ ዝገብር" እዩ መልሱ።

"ዳርጋ መዓልታዊ ብምኣካል ናብቲ ፕረሲደንት እናቐረብና ኢና እቲ ዝለዓለን ዝረቐቐን ንፈልጦ ሓቂ ናይ ሲ ኣይ ኤ ነቕርብ" ድማ ኢሉ። መብዛሕትኡ እዋን ክልቲኦም፡ ሚስተር ፖምፐዮን ፕረሲደንት ትራምፕን ኣብ ዋሲንግቶን ኣብ ዝህልውሉ መዓልቲ፡ እቲ ዳይረክተር ሲ ኣይ ኤ ንፕረሲደንት ትራምፕ ጸብጻብ የቕርበሉ።

እቲ ጸብጻብ ድማ እዋናዊ ኩነታትን ስትራተጂያዊ ጉዳያትን የጠቓልል። ቀቅድሚ መገሻታት ናይቲ ፕረሲደንት ይኹን ርክብ ምስ መራሕቲ ካልኦት ሃገራት ድማ ነቲ ፕረሲደንት "ናይ ሓበሬታ ብልጫ" ተባሂሉ ዝጽዋዕ ጸብጻብ ይቐርበሉ።

"ንሱ (ፕረሲደንት ትራምፕ) ብዛዕባ'ቲ ንነግሮ ሓቅታት ብጣዕሚ ግዱስን ህንጡይን'ዩ። ንምንታይ ነቶም ጸብጻባት ከምንኣምነሎም ድማ ህንጡይ'ዩ"።

ናይ ሓዊን ሕርቃንን "ሃጠው ቀጠው"

ሚስተር ፖምፐዮ ነቶም ናይ ፕረሲደንት ትራምፕ ናይ ኣእምሮ ብቕዓት ኣብ ናይ ሕቶ ምልክት ዘእተዉ ኣብ ኣብታ ኣብዚ ቀረባ እዋን ዝተሓትመት ሓዊን ሕርቃንን (Fire and Fury) ዘርእስታ መጽሓፍ'ውን ሰፊሮም ዘለዉ ምስልታት'ውን (ኣበሃህላታት) ኣቆናጺብዎም።

"ትርጉም-ኣልቦ'ዩ። እታ መጽሓፍ ኣየንበብክዋን ዘለኹ፡ ከንብባ'ኸኣ ሓሳብ የብለየን" ድማ ኢሉ። "እቲ ፕረሲደንት ብጉዳያት ኣይጽመድን'ዩ፡ ብዛዕባ ኣገደስቲ ጉዳያት ድማ ኣይግደስን'ዩ ዝብል ኣምር ሓደገኛ ሓሶት'ዩ፡ ሓደ ሰብ ከምኡ ዓይነት ሃጠው-ቀጠው ክጽሕፍ ጊዜ ምጥፍኡ ድማ የሕዝነኒ"።

ናይ ፕረሲደንት ትራምፕ ምጥቃም ትዊተርን ግልጺ ቃላት ብዛዕባ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ፡ ንኣብነት ንኪም ጆንግ ኡን (ፕረሲደንት ሰሜን ኮርያ) "ሮኬት ማን" ኢልካ ምጽዋዕን ብዛዕባ መጠን ናይ መጠወቒ (button) ናይ ኑክሌራዊ ቦምባኡ ምጅሃር ልሙድ ኣይኮነን። ሚስተር ፖምፐዮ ግን እቶም ከምኦም ዝኣመሰለኡ መግለጺታት ንኸም መራሒ ሰሜን ኮርያን መርሕቲ ካልኦት ሃገራትን ብዛዕባ ህሉው ሃደገኛ ኩነታት ንኽርድኡ ሓጊዞም'ዮም ይብል።

Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ብወገን ሰሜን ኮርያ ዝፍጠሩ ስግኣታት ንፓምፒዮ ዘተሓሳስቡ እዮም

"ነቶም እቲ ፕረሲደንት ዝመርጾም ቃላት ክሰምዑ ዝደልዩ ብዙሓት ሰባት ኣለዉ። ኣሜሪካ ዕትብቲ ምዃና ኪም ጆንግ ኡን ከምዝርድኦ ከረጋግጸልኩም እፈቱ" ድማ ኢሉ።

ቻይና ኣብ ቀረባ እዋን ብጉዳይ ሰሜን ኮርያ ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝተገብረ ምድማጽ ዘርኣየቶ ምትሕብባር ብምጥቃስ ድማ፡ ሚስተር ፖምፐዮ እታ ሃገር ጽቡቕ ትስጉም ኣላ፡ እንተኾነ ግን ብዙሕ ክትገብሮ እትኽእል ነገራት ኣሎ ኢሉ።

ኑክሌራዊ መደባት ሰሜን ኮርያ እቲ ዝለዓለ እዋናዊ ዛዕባ እዩ። "ኣብ ውሽጢ ሒደት ኣዋርሕ ኑክሌራዊ ኣጽዋራት ናብ ኣሜሪካ ክውንጭፍ ከምዝኽእል ክንዛረብ ንኽእል ኢና" ኢሉ ሚስተር ፖምፐዮ። "ስራሕና ንፕረሲደንት ኣሜሪካ ናይ ስለያ ምስጢራት ምሃብ'ዩ። እዚ ኸአ ነቲ ሓደጋ ብዘይዲፕሎማሲያዊ መንገዲ ንምእላይ ኣማራጺ ስጉምትታት ንኽወስድ ይሕግዞ" ኢሉ ንሱ። እቲ ፕረሲደንትን ላዕለዎት ሰበ-ስላጣንን ኣብ ዓቢ ግጭት ምእታው ዓቢ ዕንወትን ምጥፋእ ሂወት ሰብን ከምሰስዕብ "ይግንዘቡ'ዮም" ኢሉ ንሱ።

ንኪም ጆንግ ኡን ንምእላይ ወይ ኑክሌራዊ ኣጽዋር ንኸይውንችፍ ምዕጋቱ ዝከኣል እንተኾይኑ ተሓቲቱ ድማ፡ "ብዙሓት ነገራት ይከኣሉ'ዮም" ኢሉ፡ እንታይ ማለቱ ምዃኑ ግን ተወሳኺ መብርሂ ኣይሃበን።