"ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ግልፂ ዘይኮነ ቋንቋን ብዙሓት እገዳታትን ዝሓዘለ'ዩ''

ሂዩማን ራይትስ ዋች Image copyright Human Rights Watch

ኣብ ቀረባ እዋን ዝተኣወጀ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ንሰላማዊ ምንቅስቓስ ዝህሉ ቦታ ከፅብቦ ከምዝኽእል ሂውማን ራይትስ ዎች ኣብ ዘውፅኦ ፀብፃብ ኣመልኪቱ።

ነቶም ብዓለም-ለኸ ሕጊ ሓለዋ ዝግበረሎም መሰላት ብነፅነት ምእካብ፣ ምውዳብን ሓሳብ ምግላፅን ዝኽልክል ኣዋጅ መንግስቲ ብቕልጡፍ ከልዕል ወይ ድማ ከማሓይሽ ሓቲቱ።

ቅድም ክብል ወፂኡ ኣብ ዝነበረ ኣዋጅ፡ ሓይልታት ፀጥታል ዕሊ 20 ሽሕ ሰባት ምእሳሮምን ሰፊሕ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ከምዝፈፀሙን ኣዘኻኺሩ።

እቲ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ነቲ ድንጋገ ይነቕፉ ዝበሃሉ መረዳእታት ምፅሓፍ ዝኽልክል ካብ ምዃኑ ብተወሳኺ፡ ንኣፈፃፅማ ኣዋጅ ዝከታተል ኮማንድ ፖስት ድማ ማዕኸናት መራኸብቲ ናይ ምዕፃዉ ስልጣን ተዋሂብዎ'ዩ።

እዚ ድማ ኣብ ልዕሊ መራኸብቲ ሓፋሽ ኢትዮጵያን እናሰፍሐ ይመፅእ ዘሎ ተጠቓምነት ማሕበራዊ መራኸብታትን ኣብ ስግኣት ዘእቱ ከምዝኾነ እቲ ፀብፃብ ገሊፁ።

ብሚንስትር ምክልኻል ኢትዮጵያ ኣቢሉ ብሰፊሑ ዕላዊ ዝኾነ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ፡ ግልፂ ዘይኮነ ቋንቋን ብዙሓት ክልከላታትን ዝሓዘ ምዃኑ ዝሓበረ ፀብፃብ ሂውማን ራይትስ ዋች፡ እዚ ድማ መንግስቲ ንዝወስዶም ዘይግቡእ ስጉምትታት ምችው ኩነታት ዝፈጥር'ዩ ኢሉ።

ብዙሓት ቃላት ትርጉሞም ኣይተነፀረን ይብል። ንኣብነት "ምስ ፀረ-ሰላም ሓይልታት ምርኻብ" ወይ ድማ "ንምክእኣልን ሓድነትን ዝህውኽ" ተግባር ካብ ምፍፃም ምቑጣብ ዝብሉ ይርከብዎ።

መንግስቲ ንሰላማዊ ሕቶታት ብሓይሊ ኣብ ዝምልሰሉ ህልው ኩነታት ኢትዮጵያ፡ እዞም ግልፂ ዘይኮኑ ዓንቀፃት ሓይልታት ፀጥታ 'ምጥሓስ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜ ማለት እንታይ ማለት'ዩ' ኣብ ዝብል ከምድላዮም ንኸውስኑ ዘይተገደበ ስልጣን ዝህቦም'ዩ ኢሉ።

እቲ ካልእ ፀገም ዘለዎ ዓንቀፅ፡ ሓይልታት ፀጥታ ዓመፅ ደው ንምባል ብዘይገለ ፍቓድ ናብ ኣብያተ ትምህርትን ዩኒቨርሲቲታትን ንኽኣትዉን ክኣስሩን ዘፍቅድ'ዩ።

እዚ ኣንቀፅ መንበሪ ገዛውቲ'ውን ብዘይ ፍቓድ ክፍትሹ'ውን ስልጣን ዝህቦም እንትኸውን፡ ካብ ገዛ ናይ ዘይምውፃእ ኣድማ፣ ትካልት ንግዲ ዘይምኽፋትን ምዕፃው መገድን ሓዊሱ ሰላማዊ ተቓውሞታት ይኽልክል።

ነቲ ኣዋጅ ጥሒሱ ዝተረኸበ ዝኾነ ይኹን ሰብ፡ ብትእዛዝ ኮማንድ ፖስት ክእሰርን ክኽሰስን ይኽእል።

ተሃድሶ ክወስድ'ውን ይግበር። "ክሲ ከይተመስረተ ኣብ ማእሰርቲ ምፅናሕ ጥሕሰት መሰል'ዩ" ይብል እቲ ፀብፃብ።

ስቓይን ዘይግቡእ ኣታሓሕዛ እሱራትን ኣብ ኢትዮጵያ ዓበይቲ ፀገማት ከምዝኾኑ ፀብፃብ ሂዩማን ራይትስ ዋች ወሲኹ ሓቢሩ።

እዚ ፀብፃብ ከምዚ ይበል 'ምበር፥ ነዚ ኣዋጅ ንምፍፃም ከም ብሓድሽ ዝተጣየሸ ኮማንድ ፖስት ሴክሬታሪ ኣይተ ሲራጀ ፈጌሳ ግና እቲ አዋጅ ናይ ዜጋታት ሕገ መንግስታዊ መሰል ንምሕላዉ ዝዓለመ እዩ ይብሉ፥ ኣብ መግለፂኦም።

ተወሳኺ ዛንታ