መራሒ ሰሜን ኮርያ ቻይና ምብጽሑ ክልቲኤን ሃገራት ኣረጋጊጸን

ሚስተር ኪም ምስ ፕረሲደንት ቻይና ዢ ጂንፒንግ Image copyright AFP
ናይ ምስሊ መግለጺ ሚስተር ኪም ምስ ፕረሲደንት ቻይና ዢ ጂንፒንግ

ሚስተር ኪም ምስ ፕረሲደንት ቻይና ዢ ጂንፒንግ ኣብ በይጂን "ዕዉት ዘተ" ከምዘካየደ ማዕከን ዜና ቻይና ሺንህዋ ጸብጺባ።

ቻይና ቀንዲ መሻረኽቲ ቁጠባ ሰሜን ኮርያ እያ፡ ሰሜን ኮርያ ድማ ቅድሚ'ቲ ምስ ደቡብ ኮርያን ኣሜሪካን ክትገብሮ ተወጢኑ ዘሎ ርክባት ንቻይና ከተማኽራ ምዃና ተገሚቱ ነይሩ'ዩ።

ሚስተር ኪም ምስ ፕረሲደንት ደቡብ ኮርያ ሙን ጃይ ኢን ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ምስ ፕረሲደንት ዶናል ድማ ኣም ግንቦት ክራኸብ'ዩ።

እዚ ናይ በይጂን ምብጻሕ ድማ ነቶም ሰሜን ኮርያ ምስ ደቡባ ኮርያን ኣሜሪካን እትገብሮም ዘተታት ኣገዳሲ'ዩ።

ብመሰረት ጸብጻብ ሽንህዋ፡ ኣብ እዋን ናይ ቻይና መገሻኡ፡ ሚስተር ኪም መደባት ኑክሌራዊ ኣጽዋራቱ ክገድፎ ምዃኑ ንናይ ናይ ቻይና መዘናኡ ኣረጋጊጽሉ፡ ቅድመ-ኩነት ግን ኣንቢቱ'ሎ።

"እንተድኣ ደቡብ ኮርያን ኣሜሪካን ናጻዕርና ብጽቡቕ ድሌት ግብረ-መልሲ ሂበናሉ፣ ንሰላምን ርግኣትን ምቹእ ኩነታት ፈጢረን፣ ተሳናዪ ስጉምትታት እንተ ወሲደንን፡ ጉዳይ ሓውሲ-ደሴት ኮርያ ካብ ኑክሌራዊ ኣጽዋራት ነጻ ምግባር ክፍታሕ ይከኣል'ዩ" ከምዝበለ ሚስተር ኪም ብማዕከናት ዜና ተጠቒሱ።

ዝምድና ምስ ቻይና

እቲ ምብጻሕ ናይ ኪም ስምድና ቻይናን ሰሜን ኮርያ ኣብ ምምሕያሽ ዓቢ ዝላ እዩ ኢላ ማዕከን ዜና ሰሜን ኮርያ ኬይ ሲ ኤን ኤ።

"ሰሜን ኮርያ ኣቕዋማ ክትገልጽን ምስታ ኣገዳሲት መሻርኽታ ዝኾነት ቻይና ከተዋሃህዶን ትርጉም ኣለዎ" ኢሉ ኣብ ፓሲፊክ ፎረም ተመራማሪ ሲ ኤስ ኣይ ኤስ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ ርእይቶ። "ኣብ ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት፡ ዝምድናታት ክልቲኤን ሃገራት ኣዝዩ መንሚኑ ጸኑሑ፡ ቻይና ድማ ኣብ ዝሃለፉ ሒደት ኣዋርሕ ካብ ዝነበሩ ዲፕሎማያዊ ምንቅስቓሳት ተገሊላ'ያ ጸኒሓ" ኢሉ ንሱ። "ብኣረኣእያ ቻይና፡ እዚ መገሻ'ዚ ኣቐዲሙ ክግበር ነይርዎ"።

እዚ "ትእምርታዊ ምብጻሕ" እዩ ኢላ ማዕከን ዜና ሰሜን ኮርያ ኤን ኬይ። "ክልተ ኣገደስቲ ርክባት፡ ማለት ሓደ ምስ ደቡብ ኮርያ ሓደ ድማ ምስ ኣሜሪካ፡ ይጽበይዎም ኣለዉ፡ ኣቕዋም ናይ ቻይና ክሰምዑ ድማ ግዱሳት'ዮም"።

ፕረሲደንት ቻይና ዢ ድማ ኣብ ሰሜን ኮርያ ክበጽሕ ንዝቐረበሉ ዕድመ ተቐቢልዎ'ሎ ኢላ ኬይ ሲ ኤን ኤ።

Image copyright CCTV

'ስጊንጢር ስነ-መጎት'

ትንተና ብልኡኽ ቢቢሲ ኣብ በይጂን ስቴፍን ማክዶነል

ሓቂ እንተደኣ ኮይኑ፡ ብማዕከን ዜና ቻይና እቶም መርህቲ ኢሎሞ ዝተባለ ነገራት ብሓቂ ዘኹላዕልዕ'ዩ።

"እቲ ኩነታት ብቕልጡፍ ይምዕብል ስለዘሎ" "ካብ ብጻይነትንት ስነ-ምግባራዊ ሓላፍነትን" ነቒሉ ድማ ናብ በይጂን ብኣካል ክመጽእ ከምዘለዎ ተረዲኡ ከምዝመጸ ሚስተር ኪም ን ፕረሲደንት ዢ ነጊሩዎ ተባሂሉ።

ቻይና ኣብ ሰሜን ኮርያ ተሪር ናይ ቁጠባ ማዕቀብ ድሕሪ ምንባራ፡ ኣብ መንጎ ክልቲኤን ሃገራት ዝጸነሐ ወጥሪ ኣብ ግምት ኣእቲኻ፡ ቅድሚ ምስ መራሒ ደቡብ ኮርያ ሙንን ዶናልድ ትራምፕን ዝገብሮ ርክባት ኪም ንቻይና ፈላመይቲ መገሻኡ ምግባሩ ኣገዳሲ'ዩ።

"ቻይና ኣብ ዕላማ ምንጻህ ሓውሲ ደሴት ኮርያ ካብ ኑክሌራዊ ኣጽዋራት ክትጸንዕ'ያ" ኢሉ ምባሉን፡ ኪም ድማ "ዕላማ ምንጻህ ካብ ኑክሌራዊ ኣጽዋራት ጽኑዕ እምነትና'ዩ" ኢሉ መሊሱ ምባሉ ወሳኒ'ዩ።

እዚ ስጊንጢር ክመስል ይኽእል'ዩ፡ እንተኾነ ግን ስነ-መጎት (ሎጂክ) ግን ኣለዎ። ዝኣክል ድሕነት (ሴኩሪቲ) ከምዘለዎም እንተደአ ተሰሚዕዎም፡ ኣድላይነት ከምኦም ዝዓይነቶም ኣጽዋር የለን።

ኪም ኣብ በይጂን ኣብ ቅድሚ ፕረሲደንት ዢ ከምኡ ምባሉ፡ ሰሜን ኮርያውያን ክብርኻ ዜሕሉ ዕጥቂ ናይ ምፍታሕ መንገዲ ይጸርጉ ከምዘለዉ'ዩ ዘርእይ።

ኣሜሪካ ንፖሊሲ 'ልዑል ጸቕጢ' ትንእድ

ሚስተር ኪም ምስ በዓልቲ ቤቱ ሪ ሶል ጁ እዩ ብሰንበት ኣብ በይጂን ኣትዩ፡ ሰሉስ ድሕሪ ቐትሪ ድማ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ።

ዝምድና ሰሜንን ደቡብን ኮርያ ኣብ እዋን ምጅማር ናይቲ ኣብ ደቡብ ኮርያ ዝተኻየደ ክረምታዊ ኦለምፒክ ክመሓየሽ ምስ ጀመረ፡ እዚ መገሻ'ዚ ዳሕረዋይ ክፋል ናይቲ ክግበር ዝጸንሐ ዋሕዚ ዲፕሎማሲያዊ ንጥፈታት'ዩ።

ቻይና ንምምሕዳር ትራምፕ ብዛዕባ'ዚ መገሻ'ዚ ብሰሉስ መብርሂ ከምዝሃበት ኣሜሪካ ኣረጋጊጻ።

Image copyright AFP

"ነዚ ምዕባለታት'ዚ፡ ጎስጓስና ንልዑል ጸቕጢ ንዘተ ምስ ሰሜን ኮርያ ቅኑዕ ሃዋሁ ይፈጥር ከምዘሎ ከም መርትዖ ጌርና ኢና እንርእዮ" ኢላ ጸሓፊት ናይ ዋይት ሃውስ (ቤተ-መንግስቲ ኣሜሪካ) ሳራ ሃካቢ ሳንደርስ።

ድሕሪ ናይ ኣዋርሕ ተጻብኦታትን ፈተነታት ሚሳይላት ናይ ሰሜን ኮርያን፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፡ ትራምፕ ቅድሚ ሕጂ ተገይሩ ብዘይፈልጥ መንገዲ፡ ምስ ሚስተር ኪም ክራኸብ ንዝቐረበሉ ዕድመ ተቐቢሉ።

እቲ ናይ ምርኻብ ውጥን እንተደኣ ተተግቢሩ፡ ትራምፕ ምስ ሓደ መራሒ ሰሜን ኮርያ ዝተራኸበ ናይ ፈለማ ኣብ ስልጣን ዘሎ ኣሜሪካዊ ፕረሲደንት ክኸውን እዩ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት