"ስድራይ ኬኒያዊ ርእዮም ኣይፈልጡን"

ዡ ጂንግን ሄንሪ ሪቶችን ንዓሰርታት ዓመታት ኣብ ፍቕሪ ዘሊቖም

"ኣብ መጀመርታ ፍቕሪ ክንምስርት ጸገም'ዩ ነይሩ" ትብል ዡ ጂንግ።

"ስድራይ ብዛዕባ ኣፍሪቃ ዝፈልጡዎ ነገር የብሎምን። ቅድሚኡ ኬኒያዊ ርእዮም ስለዘይፈልጡ ተጨኒቕና ነይርና"።

ኣብ ሕቶ ዝኣተወ ሄንሪ ሪቶች'ዉን ኣተሓሳሲቡዎ ነይሩ። ክልቲኦም ኣብ ፍቕሪ ዝጠሓሉ ሄንሪ ንትምህርቲ ናብ ቻይና ኣብ ዝተልኣኸሉ እዋን'ዩ።

ምርቓ ወላዲ ጂንግ ክቕበል ኣቦኣ ክረክብ ዘኽእሎ ቋንቋ እታ ሃገር ክለምድ ብዙሕ ጽዒሩ።

"ኣቦኣ ብዙሕ ስለዘይዛረብ፡ እቲ ንቕርበሉ ዘለና ምግቢ ፈቲዩዎ ድዩ ኣይፈተዎን ክፈልጥን እንታይ ይሓስብ ከምዘሎ ክርደአኒ ብጣዕሚ ተጨኒቐ ነይረ"።

ድሕሪ 10 ዓመት ግና እዞም መጻምዲ ጽቡቕ ሓዳር መስሪቶም፡ ክልተ ቖልዑ ኣፍሪዮም ኣብ ናይሮቢ ይነብሩ ኣለዉ።

ጂንግ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ናይሮቢ ቋንቋ ማንዳሪን ትምህር ኣላ።

ሕምየታት

ታሪኽ ጂንግን ሄንርን ታሪኽ ዕዉታት መጻምዲ'ኳ እንተኾነ፡ ኣብ ሞንጎኦም ዘሎ ርክብ ግና ኩል ግዜ ጽቡቕ ኣይኸይድን።

Image copyright AFP

ኣብ ከባቢ ቲካ ሮድ ዝርከብ ከተማ ናይሮቢ ምስ ኢንዳስትሪያላዊት ከተማ ቲካ ዘራኽብ ቻይናዉያን ዝሃነጹዎ ኣዉራ መገዲ "ቲካ ህጻናት" ዝብሉ ሕምየታት ዘተኣናግድ ዘሎ'ዩ።

ብዚ መሰረት እዚ ሕምየት ቻይናዉያን ሰራሕተኛታት ህንጸት ካብ ነበርቲ እቲ ከባቢ ብርክት ዝበሉ ቆልዑ ወሊዶም'ዮም።

ሓደ ሓደ ማዕኸናት ዜና'ዉን ታሪክ ካብቶም ሰራሕተኛታት መዚዛ እገለ'ዩ ክትብሎ ካብዘይትኽእል ሓደ ሰራሕተኛ ድቂ ዝቛጸረት ተምሃሪት ኣዘንቲወን'የን።

ካልእ ተሪፉ ነዚ ተጓንፎ ደርፊ'ዉን ወጺኡዎ።

"ከባቢ 20 ዝኾኑ ርእየ'የ ምባል እኽእል። ግን መብዛሕትኦም ዝወለዱ ቻይናዉያን ኣብዚ ስለዘይነብሩ ምፍላጡ ኣጸጋሚ'ዩ" ይብል ኣብቲ ከባቢ ዝነብር ተርጓሚ ቋንቋ ቻይና።

"ይመስለኒ፡ እዞም ህፃናት ደቂ 15 ወይ 20 ዓመት ኮይኖም ናብ ኮሌጅ ምኻድ እንትጅምሩ እቲ ሓቂ ክፍለጥ'ዩ"።

'ግዜ ኣፍሪቃ ይልወጥ'ዩ ዘሎ"

ምልዉዋጥ ወለዶ ሕማም ርእሲ ስድራ ቤት ቻይናዉያንን ኬኒያዉያንን ጥራሕ ኣይኮነን።

ኣብ እዋን ፖሊሲ ሓደ-ቖልዓ ንዝዓበየት ጂንግ፡ ዝተረሓሓቐ ስድራ ምህላዉ ብዝተወሰነ መልክዑ ጽቡቕ ስምዒት ኣይፈጥርን።

Image copyright AFP

"ሓደ ኣብ ናይቲ ሓደ ስድራ ገዛ ግኢዙ ከሕልፍ ኣብ ዝደሊ ብጣዕሚ ሰፊሕ ስድራ ኢና ለሚድና" ዝብል ሄንሪ፡ "ንነዊሕ እዋን ኣዝማድና ኣብ ገዛና ከዕርፉ ኢና ንገብር ነይርና" ይብል።

"ቻይናዉያን ከምዚ ዝበለ ነገር የብሎምን። ንሓጺር እዋን ጥራሕ ስድራኻ ክትጥይቕ ትኽእል። እዚ ምስ ናትና ዝቀራረብ ነገር ኣለዎ ኢለ ኣይሓስብን"።

ካልኦት ናይ ባህሊ ኣፈላላያት'ዉን ኣለዉ'ዮም፡ ኣብነት ንሰዓት ዘሎ ኣረኣእያ።

ቻይናን ኬኒያ ብቑጽሪ

ስፍሓት

  • ኬኒያ: 580,000 ትርብዒት ኪሎ ሜትሮ
  • ቻይና: 9,597,000 ትርብዒት ኪሎ ሜትሮ

በዝሒ ህዝቢ

  • ኬኒያ: 48 ሚሊዮን
  • ቻይና: 1.3 ቢሊየን

ዓመታዊ ኣታዊ

  • ኬኒያ: 3,500 ዶላር
  • ቻይና: 16,600 ዶላር

ደረጃ ትምህርቲ

  • ኬኒያ: 78 ሚኢታዊት
  • ቻይና: 96.4 ሚኢታዊት

ጂንኋ ሉ፡ ኣማኻሪ ኩባኒያታት ቻይና፡ ሕዚ'ዉን ማሕለኻታት ዝኾኑ ጉዳያት ኣለዉ'ዮም ይብል።

"ድፉን ዘረባ ክዛረብ'ኳ እንተዘይደለኹ፡ ኬኒያዉያን ኣትሕት ኣቢሎም ዝወስዱዎም ነገራት ግና ኣለዉ። ህይወት ብምዝንጋዕ ከሕልፉዋ'ዮም ዝመርጹ። እዚ ባህሊ ቻይናዉያን የብልናን" ይብል።

"ቻይናዉያን ናብዚ እንትመጽኡ ኣብ ኣእምሮኦም ዝሓዙዎ ሸቶ ምዕዋት ዝብል'ዩ። ንነዊሕ ሰዓታት ድማ ይሰርሑ"።

እዚ ጂንግን ሄንርን ዝግንዘቡዎ ጉዳይ'ዩ።

"ልክዕ'ዩ ቻይናዉያን ዝተፈለየ ልምዲ ኣለዎም፡ ግን ድማ ሕዚ ይቕየሩ'ዮም ዘለዉ። ግዜ ኣፍሪቃ ይልወጥ'ዩ ዘሎ። እቲ ጉዕዞ ለዉጢ ሰባት ብዙሕ ነገር ክሰርሑ ከምዘለዎም'ዩ ዘመላኽት። ስለዝኾነ ድማ ኣብ ዘለና ግዜ ብዙሕ ክንሰርሕ ኣለና"።

Image copyright AFP

"ደቅና ዝተፈለዩ ስለዝመስሉ ሒዘዮም ደገ እንትወጽእ ሰባት እንታይ ዓይነት ቋንቋ'ዮም ዝዛረቡ? እናበሉ ይሓቱኒ" ይብል ሄንሪ።

"ናይ ቻይና ቋንቋ እንትብሎም.....እንታይ?! ቻይንኛ ይዛረቡ? ኢሎም ይግረሙ። ኩሉ ድማ ምሳና መሓዛ ክኸዉን ይብህግ"።

ንጂንግኸ?

"ቻይና'ኳ እንተናፈቕኹዋ ኬኒያ'ዉን ግና ዓደይ'ያ" ትብል።

"ብዙሓት ናብዚ ዝመጽኡ ቻይናዉያን ይፈትዉዋ'ዮም" ብምባል ትዛዝሞ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት