"ዓዲ ኣብ ቀራና መገዲ እያ ዘላ"፡ ጄነራል ፃድቃን ገብረትንሳኤ

ጀነራል ጻድቃን Image copyright Geez media
ናይ ምስሊ መግለጺ ጀነራል ጻድቃን

ፀረ ስረዓት ደርጊ ኣብ ዝተገብረ ብረታዊ ቃልሲ፤ ካብቶም ላዕለዋይ ወተሃደራዊ አመራርሓ ህወሓት ሓደ እዩ። ኣብ ውሽጢ ህወሓት ዝተፈጥረ ምፍንጫል ስዒቡ ካብ ሓላፍነት ዝተገለለ ኢታማጆር ሹም ምክልኻል ሃገር፤ ጄነራል ፃርቃን ገ/ትንሳኤ፡ እዋናዊ ጉዳያት ኢትዮጵያ ንትግራይ ብኸመይ ይፀልዋ ኣብ ዝብል ምስ ቢቢሲ ትግርኛ ሓፂር ፃንሒት ገይሩ ኣሎ።

ቢቢሲ ትግርኛ: ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሎ ህልዊ ኩነታት ፖለቲካ ከመይ ትሪኦ?

ጄነራል ፃድቃን : ኣብ ክልተ ዓብይ ቦታ ከፊለ እየ ዝሪኦ:: ሐደ ለውጢ ዝደሊ ሓይሊ ኣሎ: እዚ ሰፊሕ እዩ:: ናይቲ ለውጢ ናይ መወዳእታ ውጽኢቱኸ እንታይ'ዩ ክኸውን ? ከመይ ኢዩ ዝኸይድ : እንታይ ዓይነት ውዳበ ኣለዋ ዝኣመሰሉ ሕቶታት ገና ኣይነፀረን::

ዝተሓዋወሱ መስመራት ፖለቲካ ድማ ኣለዉ። ብሓደ ወገን ኣብዮታዊ ዲሞክሪሲ (ልምዓታዊ መንግስቲ) ዝብል ኣሎ : ብኻሊእ ወገን ድማ ሊበራል ዲሞክራሲ ዝብል ኣሎ:: እዚ ምስ እንታይ ዓይነት ናይ ኢኮኖሚ ፖሊሲ ክምዝተኣሳሰር ገና ንቕድሚት ዝረአ እዩ::

እዚ ከምዘሎ ኾይኑ ግና፡ ብሓፈሻ ሰፊሕ ናይ ለውጢ ድሌት ኣሎ::

እቲ ናይ ለውጢ ኣንፈት ውን ዝበለፀ ዲሞክራስያዊ ንምግባር እዚ ዓፋናይ ዝኾነ ፖለቲካዊ ኣከያይዳ ካብ መሰረቱ ክቕየር ኣለዎ ዝብል ስምዒት ኣሎ::

ብኻሊእ ወገን ድማ ዋላ ንእሽተይ ይኹን ነዚ ለውጢ ክዓግት ዝደሊ ሓይሊ ኣሎ:: በቲ ናይ ቀደም መንገዲ 'ኣብዮታዊ' ገለ ብዝብል ሽፋን እቲ ኸይዲ ንድሕሪት ክምለስ ፀዓርዓር ዝብል ሓይሊ ኣሎ::

ብሃገር ደረጃ እንትረአ፡ እቲ ለውጢ ዝደሊ ሓይሊ ስዒሩ ኣሎ:: ኣብ ትግራይ ድማ ክልቲኦም ሓይልታት ይቃለስ ኣለው:: እቲ ሓደ ብኣውርኡ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝነጥፍ ዘሎ ሓይሊ እዩ:: እቲ ካሊእ ካብቲ ነባር ኣመራርሓ ህወሓት ዝመፅእ ዘሎ እዩ:: ኣየናይ ስዒሩ ይወፅእ'ውን ገና ዝረአ እዩ::

እቲ ብሃገር ደረጃ ዝረአ ዘሎ ለውጢ ተኣሳሲሩ ኣብ ህወሓት ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ'ውን ስግኣት ዝፈጥር ይመስል ዝብል አረኣእያ ኣሎ: ከመይ ትሪኦ?

ስግኣት ኣይፈጥርን ክብለካ ኣይክእልን ፡ ገና ዘይፀረየ ስለዝኾነ። ውዑይ ናይ ለውጢ እንቅስቃሴ ስለዝኾነ:: ሓለኻታት ክህልውዎ ይኽእሉ እዮም::

እቲ መነፃፀሪ ክኸውን ዘለዎ 'ቅድሚ እዚ ለውጢ ምምፅኡ: ዓዲ ኣብ ምንታይ ኩነታት ነይራ?" ዝብል እዩ:: ኣብ ኣዲስ ኣበባ "ህዝቢ ባዕሉ ንባዕሉ ክተሓራረድ እዩ" ዝብል ስግኣት ነይሩ፡ ናይታ ዓዲ ኢኮኖሚ ውን ዘንቆልቆለሉ ኩነታት ነይሩ:: እዚ ተለዊጡ ኣሎ:: ካብኡ ቀፂሉ ናበይ እዩ ክኸይድ ዝብል ስግኣታት ኣሎ::

እቲ መማረፂ ግን ንድሕሪት ናብ ናይ ቀደም ምምላስ ኣይኮነን :: ኣብቲ ተጀሚሩ ዘሎ ለውጢ ተደሪኽካ፡ እቲ ሕገ መንግስቲ ተኸቲልካ ኣብ ንፁር ፖለቲካን ኣተሓሳስባን ተወዲብካ ብምቅላስ ክፍትሑ እዮም:: እዚ ፎረም ውን ናብዚ ከምዚ ዓይነት ልዕል ዝበለ መቃለሲ ደረጃ ከሸጋግረና ዝኽእል መገዲ እዩ ኢለ እየ ዝኣምን:: ስግኣት የለን ግን ኣይብልን። ቀደም "ሓለፋ ነይሩዎም" ተባሂሉ'ውን ሒሳብ ንምውርራድ ዝግበር ነገር ክህሊ ይኽእል'ዩ::

ኣብ ውሽጢ ህወሓት ዝግበር ዘሎ ቃልሲ'ውን እንተኾነ: ናይ ህዝቢ ሕቶ መሰረት ገይሩ: ኣብ መንጎ ለውጢ ዝደልዩን ለውጢ ዝቃወሙን ዘይኮነስ ናይ ውልቀኦም ስልጣን እዩ ዘባእሶም ዘሎ ዝብሉ ርእቶታት'ውን ይወሃቡ 'ለው::

ኣብቲ ሓሳብ ትኽክል እዮም። ህዝቢ ማእኸል ገይሮም ኣይኮኑን ገምጋም ኣካይዶም። እቲ ዓሟቕ ተሃድሶ ግዛዕ ምዛዕ ዝብል ህዝቢ ማእኸል ዝገበረ ኣይኮነን። ኣብ ውሽጦም ዘሎ ናይ ሓይሊ ሚዛን ባዕሎም ንባዕሎም ብኔትወርክ ተፀሚዶም ዮም ነይሮም::

ብዛዕባ ህዝቢ ውራይ ገይርካ ንህዝቢ ዝረብሕ እንታይ እዩ ኢልካ ክንዲ ምሕሳብ ኣብ ናይ ውልቀ ሰባት ጉዳይ እዮም ተኣሊኾም ፀኒሖም:: እቲ መንግስቲ ፀረ ዲሞክራሲ እየ ካብዚ ንላዕሊ ካሊእ ጉድለት የለን! ካብዚ ንላሊ ፀረ ዲሞክራሲ የለን:: ስልጣን ንውልቀ ረብሓይ መጥቀሚ ኣውዒለዮ ዝበለ ኣካል እንተሎ ብቕጥታ ክውገድ ነይሩዎ።

ሕዚ ዘሎ ግን ከምኡ ኣይኮነን። ክልተ መሰረታዊ ዝንባለታት ዘለው ይመስለኒ:: እቲ ሓደ ሓይሊ ምስ ካልኦት ኣብ ደገ ዘለው ሓይልታት ኮይኑ ለውጢ ከምፅእ ዝደሊ ኣሎ:: ብኻሊእ ወገን ድማ የለን በታ ናይ ቀደም ኢና ንኸይድ ዝብል ሓይሊ ዘሎ መሲሉ እዩ ዝረአየኒ::

እዚኦም እቶም ኣብ ማእኸላይ ኮሚቴ ጥራሕ ዘለው ኣይመስለንን: ብዝተፈላለዩ መገዲ ስልጣኖም ስኢኖም ዝፀንሑ ውን እናተስሓቡ 'ዮም ዝርከቡ::

Image copyright Hahu Ethiopia
ናይ ምስሊ መግለጺ ጄነራል ፃድቃን ገብረትንሳኤ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ሃገር አመልኪቱ ፍታሕ ይሕብር።

ህዝቢ ትግራይ ኣብ ቀራና መገዲ እዩ ዘሎ:: ብሓደ ወገን ለውጢ ዝደለየ ከም ህዝቢ መጠን እንታይ ዓይነት ለውጢ ኢና ንደሊ ኢልካ ንምእንፋት ዝደሊ ሰብ ኣሎ:: እዚ ተጠናኺሩ ክቕፅል አለዎ ዝብል አረኣእያ ኣለኒ።

ብኻሊእ ገፅ ድማ ነዚኦም ሓይልታት ለውጢ "ፀላእቲ" እናበለ ዝውግን ሓይሊ ኣሎ። እዚ እቲ ናይ ህወሓት ሕመቕ፡ ጫፍ እዩ።

ነዚ ስርዓት መሪሕኹም ዝመፃኹም ሕዚ ኣብ ደገ ዘለኹም ሰባት እቲ ፀገም ኣብ ምሕባርን ኣብ ምትንታንን ምስ አመራርሓ ህወሓት ተዘራሪብኩም ትፈልጡ ዶ?

ኣይንፈልጥን። ሕለፍ ተሓላለፍ ክንራኸብ እንተለና ሓደ ሓደ ዘረባታት ክንዘራረብ እንተዘይኮይና ብዕሊ ተራኺብና ኣብቲ ዓዲ ዘሎ ፀገም ከመይ ንፍተሐዮ ኢልና ዘቲና ኣይንፈልጥን።

ቅድሚ ሓደ ዓመት ብናይ ህወሓት ካድረን ሚድያን ፀላእቲ ተባሂልና ዝተኾነንና ኢና። እዚ ሕቡእ ኣይኮነን። ኣብ ህዝባዊ ኣኼባታት ብግልፂ ዝበሉዎ እዩ።

ካባኻትኩምከ ምናልባሽ ኣብዚ ጉዳይ ተቐራሪብኩም ንምዝታይ ዝገበርኩሞ ፃዕሪ ነይሩ ዶ ?

ሓደ ግዘ ፀላኢ ኢኻ እንተተባሂልካስ ናብ ፍታሕ ምንዳይ ክትከይድ ኣይትኽእልን። ከመይ ገይርካ እዩ'ሞ! እቲ መድረኽ እቶም መናእሰይ ጀሚሮሞ ኣለዉ ፡ ንሕና ድማ መፂና ኣለና ፡ ንሳቶም ውን እንተመፂኦም ኣብኡ ክንራኸብ ኢና። ዝተወሰኑ ነይሮም እዮም።

ካብኡ ዝተረፈ ግና፡ ዓቕምና ይፍለጥ እዩ ፡ ዝኸፈልናዯ መስዋእትነት ይፍለጥ እዩ። ከምፀላእቲ ክንረአ ዝግበአና ሰባት ይኮናን። ዓዘራ እዩ። ከምዚ እናበሉኻ ድማ 'ንዑ ንዛተ' ኢልካ ክትልምን ኣይትኽእልን።

ቅድም ኢልና ካብቲ ውድብ ዝወፃና ሓዊሱ ብዙሕ ካብ ተሳትፎ ዝተገደበ ሰብ ኣሎ። አቲ ኣብ አመራርሓ ዘሎ ሓይሊ 'ዓዲ ኣብ ቃራነ መገዲ እያ ዘላ' እንታይ ይገበር ኢሉ ክሓትት ዘለዎ ንሱ እዩ። ንሕና ኣይኮናን።

ኣብቲ ፎረም ብኣካል ምስ ዝረኸብካዮም አመራርሓ ህወሓትከ ተዘራሪብኩም ዶ ?

ምስቶም ኣብቲ መድረኽ ዝተረኸቡ ካብ ቀደሙ 'ውን ፀገም ኣይነበረናን። እቲ ዋና ሕቶ እቲ ሕዚ ዘሎ አመራርሓ ህወሓት ንሶም ድዮም ዝዝውሩዎ ወይስ እቶም ካልኦት ዝብል እዩ። ክሳብ ክንደይ ለውጢ የድልየና እዩ ኢሎም ምስ አማራፂ ሓሳብ ዘለዎም ሰባት ሓቢሮም ንምስራሕ ድልውነት ኣሎ እዩ እቲ ሕቶ።

ኣብ ናይ ባዕልኻ እምባ ወፂኻ 'ንሕና ዝበልናኩም ጥራሕ ግበሩ" ፡ እቲ ዘሎ ቅልውላው "በቲ ናትና መገዲ ጥራሕ እዩ ዝፍታሕ" ዝብል ሰብ እንተሎ ግዘ ጥራሕ እዩ ዝፈርዶ ። ባዕሎም ክፈትሑዎ ከምዘይክእሉ ብታሪኽ ተረጋጊፁ እዩ። ሐዝ'ውን ክንፍትን ኢና እዮም ዝብሉ ዘለዉ።

ብሓፈሻ ህወሓት ክትልወጥ ትኽእል እያ ዝብል ተስፋ ዶ ኣለካ ወይስ እቲ ኣብ ደገ ብፍላይ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዝነጥፍ ዘሎ መንእሰይ ከምብሓድሽ ተወዲቡ ክቃለስ ኣለዎ ትብል?

ህወሓት ዝብል ሽምን ዝተኸፍለ መስዋእትነትን ኣብ ህዝቢ ትግራይ ዓብይ ሶሻል ካፒታል እዩ። ዝበዝሕ ህዝ'ውን ካብዚ ምውፃእ እናፀገመሉ እዩ። ስለዚ ብበዝሒ ሓድሽ ሓይሊ ኣትዩ ካብቶም ነባር ኣመራርሐ'ውን ኩነታት ሪኦም ገሊኦም ምልስ ኢሎም ምርኣይ እንተኽኢሎም፤ ንህዝቢ ብዝጠቅም ርፎርም ንግበሮ እንተኢሎም ክቕፅል ይኽእል እዩ። በታ ዝፀንሐት ጥራሕ ንቐፅል እንተኢሎም ክስበር እዩ ምበር ኣይፀንሕን። መብዛሕቲኡ ትግራዋይ እንተሓቲትካዮ ህወሓት ዝብል ስም ክቕፅል ይደልዮ እዩ። በቲ ዘሎ አካያይዳ ግን ሕጉስ ኣይኮንን።

ኣይኮነንዶ ኣነስ ካልኦት ሰባት ውን ህወሓት ይቕፅልዶ ኣይቅፅልን ኢልካ እንተሓቲትካዮም፥ ተስፋ ዝቖረፀ እዩ ዝበዝሕ።

ኣብቲ ውድብ ብዙሓት አባላት ኣለዉ፤ ብቕንዕና ውን ክቃለሱ ዝደልዩ ብዙሓት ኣለዉ።እቶ ፀረ ለውጢ እናበርትዑዎም እዩ ፀገም ዝፍጠር ዘሎ።

ስለዚ እዚ ናይ ለውጢ ኣተሓሳስባ ዝሓዘ በርቲዑ ካብ ደገ ዘሎ ሓይሊ ሐቒፉ ምኻድ እንተኽኢሉ ሓድሽ ነገር እዩ። እዚ ሓድሽ ሓይሊ ህወሓት እንተተባሂሉ ፀገም የብለይን።

'ንስካ እንታይ ኢኻ ትመርፅ?' እንተኢልካኒ ዕድመ ልከዓይ ዝተቓለስክሉ ስለዝኾነ ኣብ ደገ'ውን ኣብ ውሽጢ'ውን ዘሎ ሓይሊ ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ክርከቦ ይመርፅ። ቀሊል ነገር ከምዘይኮነ ግን ይግንዘብ እየ።

ኢህወዴግ ነቲ ብይን ዶብ ኮሚሽን ክትግብሮ እየ ምባሉ ስዒቡ፡ ኣብ ርክባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ምምሕያሽ ይረአ'ሎ። ህዝባዊ ተቓውሞ ድማ ይስማዕ 'ሎ። ማእኸላይ እትብሎ መተዓረቒ ሓሳብ ኣለካ'ዶ ?

እቲ ብይን፡ ክልቲኦም ህዝብታት ሓደ ኣብቲ ልዕሊ እቲ ካሊእ ሰዓራይ ብዝመስለለሉ ኩነታት ክትግበር የብሉን እየ ዝብል።

ቅድሚ ሐዚ ኣብ ግብሪ ዝፀንሐ፡ ሃዋህው 'ኣይ ሰላም ኣይ ኲናት' ንኢትዮጵያ ዝጠቅም ንኤርትራ ዝጎድእ ተገይሩ እዩ ይረአ ነይሩ። ኤርትራ ንምንብርካኽ ዝሓልም ሓይሊ ውን ነይሩ። እቲ ሓደ ነጥቢ ከምዚ ክረአ የብሉን እዩ። እቲ ዝፀንሐ ፖሊሲ ንክልቲኡ ዘይጠቅም ምዃኑ እናረእና ኢና መፂና። 'ኣነ ዝበልኻ ስማዕ ንስኻ ዝበልካዯ ኣይሰምዕን' ዝብል ስምዒት ውን ብኽልቲኡ ወገን ነይሩ እዩ። ሐዚ ናይ ክልቲኡ ህዝብታት ድሌትን ስምዒትን መበገሲ ገይርካ፡ ክልቲኡ ህዝቢ ተረባሕቲ ኢና፤ ክለቴና ስዒርና ኢና ወፂና ዝብልሉ 'ሞዳሊቲ' [መስርሕ] ንድለ እዩ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት

ተወሳኺ ዛንታ