“ደቀይ ብዓይነይ ክርኢ ጥራሕ’የ ዝነብር”፡ ጋዜጠኛ ኣዲስኣለም ሓድጉ

ኣዲስ ኣለም ሓድጉ ምስ ንእሽቶ ጓሉ

ምንጪ ስእሊ, Addisalem Hadigu

መግለጺ ስእሊ,

ኣዲስ ኣለም ሓድጉ ምስ ንእሽቶ ጓሉ

ቅድሚ 16 ዓመታት ሃንደበት ዝተፈለይኦ ኤርትራዊት በዓልቲ ቤቱን ክልተ ደቁን ክረክብ ልዑል ሃንቀዉታ ዘለዎ ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛ ኣዲስኣለም ሓድጉ፤ ኵናት ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ህይወቱ ዘስዓቦ ቅልዉላዉ ንቢቢሲ ትግርኛ ኣካፊሉ'ሎ።

ከምቲ ዓለም ሙሉእ ዝፈልጦ ኵናት እዘን ሃገራት ህይወት ኣሽሓት'ዩ በሊዑ።

ብጣዕሚ ዝፈትዎም ክልተ ኣናኣሽቱ ኣሕዋተይ ስኢነ፡ ብስጋን ደምን ዝተኣሳሰሩ ህዝብታት'ዉን ከም ጸላእቲ ክረኣኣዩ፣ እናተነፋፈቑ ኣብ ዘለዉዎ ጉድጓድ ክነብሩ ዝገበረ ሕማቕ ፖለቲካዊ ዉሳነ'ዩ።

ኲናት ክልቲአን ሃገራት፡ ህይወትን ንብረትን ኣዕንዩ ጥራሕ ዘይኾነ፡ ናተይ ስድራ ሓዊሱ ህይወት ብዙሓት'ውን በቲኑ'ዩ።

1972 ዓ/ም ምጽላል ኣብርሃ ድራር ምስ ዝተባህለት ኤርትራዊት በዓልቲ ቤተይ እንትምርዖ ብዕድመ መሓዙት ኢና ነይርና።

ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ምስ ተዓጸወ ድሕሪ ክልተ ዓመት ግና በዓልቲ ቤተይ ክልተ ደቀይ ሒዛ ጠፊኣትኒ፡ ናብ ኣስመራ ኸይዳ።

ክሳብ ሕዚ ደቀይ ብዓይነይ ርእየየን ኣይፈልጥን። ኣብዞም ዓመታት፡ ትኽክለኛ ህይወት ምምራሕ እናኣበየኒ፣ ብሕልመይ ደቀይ ገለ ነገር ኾይነን እናተርኣየኒ፡ ሕማቕ ኩነታት'የ ኣሕሊፈ።

ምንጪ ስእሊ, AFP

መግለጺ ስእሊ,

ኢትዮጵያውያን ወታሀደራት ኣብ ጥቓ ባረንቱ

በዓልቲ ቤተይ ኤርትራዊት ስለ ዝኾነት፡ ድሕሪ ኲናት ክልቲኤን ሃገራት ካብ መምህርነት ስርሓ ስለ ዝተሰጎጎት ናብ ኤርትራ'ውን ክስጎግ'የ ዝብል ስግኣት ነይሩዋ።

ግን ድማ፡ ኢትዮጵያዊ ተመርዒዋ ሓዳር ከም ዝመስረተትን ኣብዚ ክትተርፍ ከም እትኽእልን ዝሕግዛ ወረቐት ካብ ሚኒስቴር ጉዳያት ወጻኢ ወረቐት ኣዉጺአላ ነይረ።

በዓልቲ ቤተይ ኤርትራዉያን ን30 ዓመታት ዘካየድዎ ቓልሲ ናጽነት ሕጋዊ ኣፍልጦ ክረክብ ኤርትራ ኣብ 1993 ኣብ ዘካየደቶ ድምጺ ህዝበ ዉሳነ'ዉን ተሳቲፋ'ያ።

ኣብ ኢትዮጵያ እናነበርኹ ከመይ ኣቢለ'የ ድምጸይ ክህብ? ዝብል ስግኣት'ኳ እንተነበራ፡ እዚ ንደቅና ዝንገር ታሪክ ስለዝኾነ ክትገብርዮ ኣለኪ ኢለ ኢዳ ሒዘ ወሲደ'የ ኣምሪጸያ።

"ደቀይ ወላዲ ኣቦኦም ትግራዋይ ኢትዮጵያዊ፡ ኣዲኦም ድማ ኤርትራዊት ከም ዝኾኑ ክትነግርዮም እየ ዝደሊ። ስለዝኾነ ኣብዚ ታሪካዊ ዉሳነ ድምጽኺ ክትህቢ ኣለኪ" ኢለያ።

ኣብዚ 99 ሚኢታዊት ድምጺ "እወ ንናጽነት" ዝተመዝገቦ ድምጺ ህዝበ ዉሳነ ድማ ድምጺ በዓልቲ ቤተይ ኣሎ። ብዚ ምኽንያት እያ ካብ ስርሓ ተሰጒጓ።

"ሞት'ዩ ተሰሚዑኒ"

ሮቡዕ 1994 ዓ.ም በዓልቲ ቤተይ፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ቤተ ሰብ ንምሕታት ካብቲ እንነብረሉ ከባቢ ናብ ካልእ ከባቢ ከይዳ ሓዲራ።

ምንጪ ስእሊ, AFP

መግለጺ ስእሊ,

ኣብ ቀረባ እዋን ዳግም ክኽፈት'ዩ ተባሂሉ ዝተተስፈወሉ መገዲ ኢትዮጵያ - አስመራ

ሰኑይ ደቀይ ሒዛ ክትመጽእ እንትጽበ፡ ጉዕዞ ጀሚራ ኤርትራ ከም ዝኣተወት እንትሰምዕ ናብ ገደል ዝጸደፍኩ መሲሉ ተሰሚዑኒ።

እቲ ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተፈጥረ ጸገም፡ ኣብ መንጎ ኣመራርሓ ዝነበረ ዘይምቅድዳዉ ዝወለዶ'ዩ እየ ዝብል።

ህዝቢ፡ ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ መፈላለዪ ተቐሚጡዎ እምበር ኣብ ዉሽጡ ጸገም ኣይነበሮን።

እንተኾነ ኣብቲ ግዜ ዶብ መሊኡ ስለ ዝተዓጸወ እግሪ እግረን ስዒበ ዘርክበሉ ዕድል ኣይነበረንን። በይነይ ምትራፈይ እንትፈልጥ ዝሞትኹ መሲሉ ተሰሚዑኒ።

"ደብዳበ'ኳ እንተጽሓፍኹ መልሲ ግና ወይከ"

ናብ ስድራ ይኸይድ ኣለኹ ኢላ ብምኻድ ብኡ ገይራ ስለ ዝተረፈት ስድራይ እንተዘይትብድላ ከምዚ ዝበለ ዉሳነ ኣይትዉስንን ኢሎም መዓት ወሪዶምኒ። ኮይኑ ግና እቲ ሓቂ እዚ ኣይነበረን።

ብጣዕሚ ዝከባበር፣ ዝፋቐር ስድራ'ዩ ነይሩና። ቕንዕ ኢልና'ዉን ተረኣኢና ኣይንፈልጥን። ገዛና ሰሓቕን ደስታን'ዩ ዝፍለጥ ነይሩ። ክትኸይድ እያ ዝብል ግምት ኣይነበረንን።

ክልተ ዓባይን ንእሽቶን ደቀይ ሒዛ ንኤርትራ እንትትሰግር ኣብ ኤርትራ እትፈልጦ ቤተ ሰብ ስለ ዘይነበረ፡ ስደተኛ ኾይና ናብ መዕቖቢ'ያ ኣትያ።

በዓልቲ ቤተይ ዓርቢ ለይቲ እንትትኸይድ ኣብ ጎረቤት ሓንቲ ወረቐት ገዲፋትለይ'ያ ኸይዳ።

"ሰብ ኣይኮነን ብኣካል ብሞት'ዉን ይፈላለ። ንኤርትራ ኸይደ ኣለኹ። ወድና ምሳኻ'የ ገዲፈዮ። ዕድል እንተረኺበ ደብዳበ ክጽሕፈልኻ'የ። እንተዘይኾይኑ ግና ኣይትሕዘን ኣይትሕመቕ፡ ዓርስኻ ሓሉ" ዝብል ናይ ስንብት ደብዳበ እያ ጽሒፋ ገዲፋትለይ።

እዚ ምስ ሰማዕኹ እንታይ ክኾን ትጽበዩ? ብደዉ ዝሞትኹ ኾይኑ ስለዝተሰምዐኒ፡ ንሓደ ሰሙን እንትሓዝን ጎረባብተይ ምሳይ ሓዚኖም።

ድሕሪ እዚ ዘሕለፍኹዎ ስቓይን ህይወትን ብቃላት ክገልጾ ኣይኽእልን። እንድዒ ሰኣላይ'ዶ ምኽኣሎ?

ብደዉ ዝሞተ ሰብ ኾይነ ዓቢደ ነይረ። ህይወተይ ጣዕምን ትርጉምን ስኢኑ።

ሞት ተመኒኻዮ ዘይመጽእ ኮይኑ ድኣ እምበር፡ ሞተይ ዘይተመነኹሉ መዓልቲ ኣይነበረን። ኹሉ መዓልቲ ካብ ስራሕ ናብ መስተ ኾይኑ ህይወተይ።

ምንጪ ስእሊ, AFP

መግለጺ ስእሊ,

ኣብ ኣስመራ ዝርከብ መቓብር ሃርበኛታት

ክሳብ እቲ ሓድሽ ቐዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ምስ ኤርትራ ዝነበረ ርክብ ዘለዝብ ዉሳነ ዘመሓላልፍ፡ ክልቲኤን ናብ ሰላም ክመጽኣ'የን ኢለ ብፍጹም! ሓሲበ ኣይፈልጥን።

ኩል ግዘ ኣምላኽ ኢሉዎ ደቀይ ናብ ኣዉሮጳ እንተዝወጽኣ እሞ፡ ኣብ ሳልሰይቲ ሃገር እንተንራኸብ ዝብል ተምኒት ነይሩኒ።

ብመገዲ ቀይሕ መስቀል፡ ሓደ ግዜ ናብ በዓልቲ ቤተይን ደቀይን ደብዳበ'ኳ ጽሒፈ እንተነበርኹ፡ ካልኣይ፣ ሳልሳይ ጽሒፈ ግና መልሲ ክረክብ ኣይኽኣልኩን።

ድሕሪኡ ተስፋ ቖሪጸ፤ ጸኒሑ ድማ ንንኡሽቶ ጓለይ ብፌስ ቡክ ክረኽባ ይፍትን ነይረ።

ክሳብ ሕዚ ግና በዓልቲ ቤተይ ንምንታይ ገዲፋትኒ ከም ዝኸደት ክትነግረኒ እየ ዝደሊ።

ጓለይ!

ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣይሰላም ኣይ ኵናት ኣብ ሞንጎ ደቀይን ኣነን ድማ ኣይ ሙዉታት ኣይህሉዋት ኾይንና ኢና እንነብር።

ንደቀይ ኣዝመራ ኣዲስኣለምን ዳናይት ኣዲስኣለምን ብማሕበራዊ ድረ ገጽ ፌስ ቡክ ክረኽበን ይፍትን ነይረ። ንዝተወሰነ ግዘ ምስ ዳናይት ጓለይ ነዉግዕ፡ ደሃይ ንለዋወጥ ነይርና።

ንኡሽቶ ጓለይ ዳናይት፡ ኩል ግዜ ከም ዝናፍቓ ትጽሕፈለይ። "ብድምጺ'ኳ ክነዋግዐካ እንተዘይኽኣልና፡ ኩል ግዜ ግና ብዛዕባኻ ኢና ንሓስብ፤ ንናፍቐኻ ኢና" ትብለኒ።

ኣብዚ እዋን ንብዓት ዘለዎ ጽሑፍ ተጸሓሒፍና። ደሃይ ኣዲኣ ነጊራትኒ። ካብ ዝኾነ ግዜ ናብዚ ግና ብዚ መገዲ'ዉን ክረኽበን ኣይኽኣልኩን።

ጓለይ፡ ካብ ኮሌጅ ቴክኒክ ተመሪቓ ናብ መሰልጠኒ ዉትህድርና ሳዋ ኣትያ። ሕዚ ወተሃደር'ያ።

ኹል ግዜ ናታ ህይወት ብኣእምሮይ እንትቐርጾ፡ ንክትዛረብ ዘለዋ ጸገም ከቢድ መሓንቖ ምዃኑ'ዩ ዝስመዐኒ። ንኹሎም ደቀይ ዝፈትዎም'ኳ እንተኾንኩ፡ ንታ ንኡሽቶ ጓለይ (ዳናይት) ዘለኒ ፍቕሪ ግና ፍሉይ'ዩ።

ለባም፣ ልዕሊ ዕድሚኣ እትሓስብ፣ ሰባት ቅር ክተብል ዘይትደሊ፣ ሓሶትን ስርቅን ዘይትፈቱ ፍልይቲ ፍጥረት'ያ።

ደጊም ደቀይ ብዓይነይ ክርእየን እየ ዝደሊ። ሓንቲ መዓልቲ ተራኺብና ንዝሓለፉ ዓመታት ኣብ ልብና ዝጸርናዮ ሕማቕ ታሪኽና ነቢዕና ክወጸልና እየ ዝብህግ።

ክንከሓስ ኢለ ዝሓስቦ ሕዚ እቲ ኣብ ኣስመራ ዘሎ ኩነታት ከይደ ክርእዮ፣ ሕሉፍ ረሲዕና ክልቲኤና ህዝብታት ብፍጹም ፍቕሪ ሓቢርና ምንባር ክንጅምር፣ መጻኢና ብሩህ ዝኾነሉ ወግዒ እነዋግዐሉ ኣጋጣሚ ክህሉ'የ ዝደሊ።

ደሃየን ዝረኽበሉ መገዲ ምትእልላሽ ጀሚረ ኣለኹ፡ ወደይ ይሕግዘኒ'ሎ።

ሕዚ ወዲ 58 ዓመት እየ። ክሳብ ሕዚ ብህይወት ክጸንሕ'የ ዝብል ትጽቢት'ኳ እንተዘይነበረኒ፡ ደቀይን ሰበይተይን ዝርእየላ መዓልቲ ክትህሉ ብዝብል ግና ይነብር ኣለኹ።

ምጅማር ሓድሽ ህይወት

ክሳብ ሕዚ ደቀይ ብሕልመይ ይርኣያኒ።

ዝሓለፈ ሰንበት ኣዴታት ኤርትራ ንቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ከተማ ኣስመራ እንትቕበልኦ፡ ኣብ ገጽ እተን ኣደታትን ህጻናትን ደቀይን ሰበይተይን ርእየ።

ምንጪ ስእሊ, @fitsumaregaa

መግለጺ ስእሊ,

ነበርቲ ኣስመራ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ እንትቕበሉ

ደቀይ ናብ ዘለዉኦ ኣስመራ ኸይደ እየ ክረኽበን፣ ናይ ቐደም መሓዙተይ'ዉን ረኺበ ሓድሽ ህይወት ክጅምር እየ ዝደሊ።

ደቀይ ተቖኒነን፣ ምዕሩግ ኽዳን ተኸዲነን ክርእየን ይደሊ። ጸጉረን ክደራርዘን፣ ኢደን ክጭብጦ፣ ጨንአን ብቐረባ ከሽትቶ፣ ባባ ኣለናልኻ ክብላኒ ይደሊ።

እዛ መዓልቲ እንተድኣ መጺኣ ዳርጋ ኻልኣይ ዝተፈጠርኹ።