ተቖፃፀርቲ ትራፊክ ኣየር፡ ኣብ ከተማታት መቐለ፣ ኣዲስ ኣበባን ባህርዳርን፡ ኣዲሞም

መንገዲ ኣየር ኢትዯጵያ

ምንጪ ስእሊ, AFP

ተቖፃፀርቲ ትራፊክ ኣየር፡ ትማሊ ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ከተማታት መቐለ፣ ኣዲስ ኣበባን ባህርዳርን፡ ኣድማ ስራሕ ደው ምባል ገይሮም።

ኣብዘን መዕርፎ ነፈርቲ ዝሰርሑ ተቖፃፀርቲ ትራፊክ ኣየር ኢትዮጵያ፡ ምስ ወሰኽ መሃያ፣ ኣፍልጦን ጥቕማ ጥቕምን ብዝተተሓሓዘ፡ እዮም ኣድማ ስራሕ ኣካይዶም።

ተመስገን ቂጤሳ ኣብ ዓለምለኻዊ መዕርፎ ነፈርቲ አዲስ አበባ፡ ተቖፃፃሪ ትራፊክ እዩ። ንነዊሕ ግዜ ዝግበኦም ኣፍልጦን ረብሓን ክረኽቡ እኳ እንተሓተቱ ምላሽ ከምዘይረኸቡ ንቢቢሲ ተዛሪቡ።

ኣብ በዓልመዚ ሲቪል ኣቭየሽን ኢትዮጵያ ሰናይ ምምሕዳር ዘይምህላዉ፡ ሕቶኦም ንከይምለስ ቀንዲ ምኽንያት ከምዝኾነ ድማ ይገልፅ።

ዳይሬክተር ጀነራል በዓል መዚ ሲቪል ኣቭየሽን ኢትዮጵያ ኮሎኔል ወሰንየለህ ሁነኛው፡ "ክሳብ ሕዚ ከምዚኦም ዝመሰሉ፡ ውፅእ ዝበሉ ሕቶታት ኣይቐረቡልናን" ይብሉ።

"ቅድሚ ሕዚ ዝነበሩ ሕቶታት፡ ካብ ኣወሃህባ ብርኪ (ሬቲንግ) ዝተሓሓዙ እዮም ነይሮም፤ እዞም ሕቶታት ድማ ብዓለም ለኻዊ ኣሰራርሓ ዝምለሱ እዮም።

ነዚ ድማ ኮሚቴ ዝተጣየሸ እንትኸውን፡ ንባዕሎም እውን ኣባላት ጌርናዮም ኢና' ብምባል ኮሎኔል ወሰንየለህ የረድኡ።

ኣፍልጦ ናይ ምሃብ ጉዳይ እውን ተወሳኺ ከምዝኾነ ዝገልፁ ኮሎኔል ወሰንየለህ፡ 'መንግስቲ ናይ ኣየር ተቖፃፀርቲ ስራሕ አፍልጦ ብምሃብ፡ ብዝተወሰነ መልክዑ፡ ልዕል ዝበለ መሃያ ይኸፍል ኣሎ' ኢሎምና።

ኣብዚ ጉዳይ ምስዞም ሰራሕተኛታት ኣብ ምርድዳእ ክብፃሕ ዘይከኣለ ግና፡ እቲ ኣፍልጦ ምስ ገንዘብ ስለዘተሓሓዝዎ ከምዝኾነ ይገልፁ።

"እታ ሃገር ክትከፍል ብትኽእልሉ ዓቕሚ፡ መፅናዕቲ ኣካይድና ኮሚቴ ኣጣይሽና ኢና። ንሳቶም እውን ኣባል ኮይኖም እዮም። ይኹን እምበር፡ 1 ሽሕ ሚእታዊት (ዓሰርተ ዕፅፊ) መሃያ ወሰኽ ይገበረልና እዮም ዝብሉ ዘለዉ" ኢሎምና።

እቶም ሓላፊ ካብዚ ብተወሳኺ፡ "መሃያ ንኢሱና፤ መንግስቲ ብዘደለናዮ መጠን እንተዘይከፊሉና፡ ክንእድም ኢና ኢልካ መንግስቲ ምግዳድ ግቡእ ድዩ? ኣብ ካልእ ዓለም ኸ እዚ ኣካያዳ ኣሎ'ዶ? ብምባል ይሓቱ።

ተመስገን ቂጤሳ ግን ኢትዮጵያ ንሰነድ ዓለምለኸ ትካል ስራሕ (ኣይ ኤል ኦ) ዝፈረመት ሃገር ከምዝኾነት፡ እቲ ሰነድ ድማ ተቖፃፀርቲ ትራፊክ አየር ንዘለዎም ፀቕጢ ስራሕን ሙያዊ ብቕዓትን ኣብ ግምት ብምእታው ምስ ናይ መርከብ ካፒቴን ከምኡ ድማ ምስ ኣብረርቲ ንግዳዊ ነፈርቲ ማዕረ ክኽፈሉ ከምዝግባእ ኣቐሚጡ እዩ ይብል።

"እታ ሃገር ንፓይለት ትኸፍል እያ። ንሕና ዝኽፈለና ግን ሓደ ማእኸላይ ፓይለት ካብ ዝኽፈሎ ብዒስራ ኢድ ዝነኣሰ እዩ። ንኣብነት ኣነ ናይ ሸውዓተ ዓመት ልምዲ ኣለኒ፤ ዝኽፈለኒ ግን ብወርሒ 380 ዶላር እዩ። ናተይ ስራሕ ግን ካብዚ ንላዕሊ ዋጋ እዩ ዘውፅእ። ዝረክቦ ካልእ ረብሓታት 'ውን የለን" ይብል።

ንተሞክሮ ኬንያ ኣልዒሉ ድማ ይሙግት። "ኬንያ ምስ ኢትዮጵያ ዝመጣጠን ቁጠባ እዩ ዘለዋ። ናይ ኬንያ ተቖፃፀርቲ ትራፊክ ኣየር ግን ካባና ሓሙሽተ ዕፅፊ መሃያ እዮም ዝወስዱ፤ ረብሓታት ከይሓወስካ" ይብል ተመስገን።

ኮሎኔል ወሰንየለህ፡ መንግስቲ ብመሰረት ዝገብሮ ወሰኽ መሃያ፡ እዞም ሰብ ሞያ ተረባሕቲ ከምዝነበሩ ይገልፁ።

ይኹን እምበር ወሰኽ 1 ሽሕ ሚእታዊት እንትሕተት፡ ቦኽሪ እዝኖም ከምዝኾነ ተዛሪቦም።

''ዋላ እኳ መንግስቲ ሓደ ሽሕ ሚእታዊት (ዓሰርተ ዕፅፊ) ዝብል ሓሳብ እንተዘይተቐበሎ፡ ብመሰረት ዝተጣየሸ ኮሚቴ ግና መፅናዕቲ የካይድ ኣሎ እዩ" ድማ ኢሎም።

እሞ ናይዞም ተቖፃፀርቲ ትራፊክ ኣድማ፡ ኣብ ስራሕ እቲ መንገዲ ኣየር ዝፈጠሮ ፅልዋ ይህልው'ዶ ንዝብል ሕቶና እንትምልሱ፡

"ኣብቲ ኣድማ ዘይተሳተፉ ሰብ ሞያ፣ ቅድሚ ሕዚ ኣብቲ መንገዲ ኣየር ተቖፃፀርቲ ትራፊክ ኣየር ዝነበሩ ግና ኣብ ካልእ ስራሕ ተመዲቦም ክሰርሑ ዝፀንሑ ብምስልጣንን ከምኡ እውን ካልኦት ሰብ ሞያ ካብ ሃገራት ወፃኢ ብብምፃእ፡ እቲ ስራሕ ብዘይ ሓደ ኣበር ንክስራሕ ንገብር ኣለና" ክብሉ ሓቢሮም።

እሞ እዚ ኣማራፂ እዚ ዘላቒ መፍትሒ ድዩ ? ንዝብል ሕቶ ቢቢሲ፡ "ካብ ዓቕሚ መንግስቲ ንላዕሊ ዝኾነ ወሰኽ መሃያ ንዝሓተተና በዓል ሞያ፡ ካልእ እንሕዘሎ መንገዲ ኣይክህልወናን፤ ካልእ ኣማራፂ እውን የለን፤ ስለዚ እዚ ፀገም ኣይኾነናን" ክብሉ ምላሽ ሂቦም።

ቢቢሲ ንኣመራርሓ ማሕበር ሰብ ሞያ ተቖፃፀርቲ ትራፊክ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ንምርካብ ዝገበሮ ፃዕሪ ኣይሰመረን።