ብርሃኑ ኣባዲ፡ ካብ ሓላፍነት ቴሌቭዢን ትግራይ ንክለቅቕ ዘገደዶ ፀቕጢ እንታይ እዩ ?

አካያዲ ስራሕ ቴሌቪዥን ትግራይ ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ
ናይ ምስሊ መግለጺ አካያዲ ስራሕ ቴሌቪዥን ትግራይ ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ፡ ብዝበፅሖ ፀቕጢ፡ ካብ ሓላፍነቱ ንምልቃቕ ዕላዊ ሕቶ ኣቕሪቡ።

ኣካያዲ ስራሕ ቴሌቪዥን ትግራይ ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ ኣብቶም ዝሓለፉ ቐዳመ ሰናብቲ ብዓርሰ ፍቓዱ ካብ ሓላፍነቱ ክለቅቕ ዝሓተተሉ ደብዳበ ኣዘራራቢ ኾይኑ ቐንዩ።

ኣብ ሓፂር እዋን ዝተፈላለዩ ኣረኣእያታት ምትእንጋድ ጀሚሩ ተባሂሉ ብብዙሓት ክምጎስ ዝፀንሐ ትካል እንታይ ኣዐንቀፎ?

ኣብዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ፡ ምስ ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ ሓፂር ፃንሒት ገይርና ኣለና።

ቢቢሲ ትግርኛ ፦ ስራሕ ንምልቃቕ ሕቶ ንምቅራብ፡ ምኽንያት ዝኾነካ ቀንዲ ጉዳይ እንታይ እዩ ?

ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ፦ ኣነ ብስሩዕ ስራሕ ካብ ዝጅምር ገና ክልተ ወርሐይ'ዩ። ቅድሚ ዓሰርተ መዓልቲ፡ 'እቲ ዝድለ ለውጢ ብቕልጡፍ ስለዘይመፀአ ካብ ሓላፍነት ተላዒልካ ኣለኻ' ዝብል ብሓላፊ ቤት ፅሕፈት ህወሓት ተነጊሩኒ።

በቲ ሕጋዊ ኣሰራርሓ እንተኾይኑ፡ ናተይ ሽመትን ስዕረትን ብርእሰ ምምሕዳር (ብምክትል) እዩ ዝካየድ። ተፃዋዕነቱ ንቤት ምኽሪ ስለዝኾነ ቤት ምኽርን ቦርድ'ውን ይፈልጡዎ።

እዚ ኹሉ እንተይፈለጡዎን ብኣቋራጭ ዝተገብረን ውሳነ ስለዝኾነን ወግዓዊ ደብዳበ ይፅበ ነይረ። ደሓር ግን ዕላዊ ደብዳበ ክመፅእ ኣይከኣለን። ዓሰርተ መዓልቲ ሓሊፉ ኣሎ።

ብጭቡጥ ድማ፡ ዋላ ዕላዊ ደብዳበ ክሳብ ዝመፅእ ኢለ ንቢሮ ይመፅእ እየ፤ ግን ብቑዉም ነገሩ አካያዲ ስራሕ ኮይነ ዝሰርሐሉ ኩነታት የለን።

ንኣብነት ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ናይ ኤምሓት [ኤጀንሲ መራኸብቲ ሓፍሽ ትግራይ] ቦርድ አኼባ ነይሩ፡ ኣነ ናይቲ ቦርዲ ፀሓፊን ኣባልን እየ፡ ግን ኣይተፀዋዕኹን።

ከምዚ ኢልካ ምቕፃል ትርጉም ስለዘይብሉ፡ ኣብቲ ደብዳበ'ውን ብዝርዝር ብዝገለፅኩዎ ምኽንያት፡ ምስራሕ ስለዘይከኣል፡ ንክቡር ምክትል ርእሰ ምምሕዳር፡ ብገዛ ፍቃደይ ስራሕ ናይ ምልቃቕ ሕቶ ኣቕሪበ ኣለኹ።

ቢቢሲ ትግርኛ ፦ ኣብተን ብሓላፍነት ዝፀናሐኽያን እዋናት፤ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ ዝነበረካ ርክብ እንታይ ይመስል? ብጭቡጥ እቲ ናይ ትግራይ ኩነታትስ ዘስርሕ፡ ፍትሕ ዝበለ ድዩ ወይስ ቀያዳይ እዩ ?

ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ፦ እዚ መዳይ ሰፊሕ ስራሕ ዝሓትት እዩ። ሚድያ ኢዲቶርያል ፖሊሲን መምርሕን ኣለዎ። ኣብ ዝሓለፈ ገምገም ከሎ ናይ ኤመሓት ዓብይ ውድቀት፡ ንኣፈፃሚ ስራሕ ጥራሕ እዩ ዘገልግል ነይሩ።

ናይ ህዝቢ ኣንደበት፡ ልሳን ኮይኑ ኣይሰርሐን ናይ ህዝቢ ፀገማት ኣብ ምቅላሕ፡ ናይ ህዝቢ ሽግራት ኣብ ምቅላሕን ምፍታሕን ኣይሰርሐን፡ ናይ ሕሶት ፀብፃብ ኣብ ምግዋሕ መሳርሒ ኾይኑ እዩ ነይሩ።

ነፃነት ኣይነበሮን፡ እቲ ማናጅመንት ኮነ እቲ ሰራሕተኛ ተሸቚሪሩ እዩ ዝሰርሕ ነይሩ። መሃዛይ ክኾነሉ ዝኽእለሉ ኩነታት ኣይነብርን" ተባሂሉ እዩ ተገምጊሙ።

እዚ ከይተቐየረ ዝኾነ ይኹን ሚድያ ክዓቢ ኮነ ለውጢ ከምፅእ ስለዝኾነ፡ እዚ ክንቅይር ኢና ንሓስብ ነይርና። ስራሕ ክጅምር ከለኹ'ውን ኣብዚ ምርድዳእ ገይርና ኢና።

በቲ ዘሎ ሕግን ኢዲቶርያል ፖሊስን ክምራሕ ዝኾነ ይኹን ዘይሕጋዊ ዝኾነ ኢድ ኣእታዊነት ጠጠው ክብል፡ ብኣውርኡ ድማ ተፀዋዕነቱ ንቤት ምኽሪ ስለዝኾነ፡ ቤት ምኽሪ ድማ ናይ ህዝቢ ተወካሊ ስለዝኾነ፡ ንሱ ክከታተለና፡ ክቆፃፀረና፡ ቦርድ ድማ ኣሎ በብሰለስተ ወርሑ መደባትና እናረእየ እናገምገመ፡ ክመርሕ ዝግበኦ ኣካል'ውን ኣሎ።

መንግሰቲ'ውን ክሓልፈሉ ዝደልዮም መደባት፣ መልእኽታትን ኣንፈታትን ከቕርብ በዚ መሰረት ናይ ህዝብን መንግሰትን መራኸቢን ኮይኑ ክሰርሕ፡ ግን ድማ ብሕግን ሕግን፡ ብኢቶርያል ነፃነትን ክምራሕ እዩ ነይሩ እቲ ተበግሶ።

ኣብ ከይዲ ግን እዚ ተግባራዊ ከኸውን ኣይከኣለን። ኣብ ዕለታዊ ስራሕትና ጣልቃ ምእታው ነይሩ። እዚ ንምንታይ ሓሊፉ፡ እዚ ንምንታይ ኣይሓለፈን፡ እዚ ንምንታይ ቀሪቡ እዚ ንምንታይ ቀርዩ፡ ዝብል ነገራት።

ናይ ህዝቢ ፀገመናት ዘንፀባርቑ መደባትን መድረኻትን'ውን "ንምንታይ ሐዚ ከምኡ ይኸውን" ዝብሉ ፀቕጥታት በብግዚኡ የጋጥሙ ነይሮም። እዞም ፀቕጥታት እዚኦም፡ ብምይይጥ ንምፍታሕ ምስ ዝምልከቶም ብተደጋጋሚ ኣልዒልና ኢና ክሳኻዕ ኣይከኣለን።

ቢቢሲ ትግርኛ፦ እቲ ዋና ኢዱ እናእተወ ዝሕምዙቕ ዝነበረ፡ ብሕጊ ዝተጣየሸ ኣካል ድዩ ወይስ መን እዩ ?

ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ፦ሚድያ ኮሚቴ ዝበሃል ኣካል ኣሎ። ኣብ ኣዋጅ የለን። ኣብ መምርሕን ኢዲቶርያል ፖሊሲ የለን። ኣብ መዓልታዊ ጉዳያት እዩ ጣልቃ ዝኣቱ። ስልኪ ይድወል።

ንምንታይ እዚ ቐሪቡ ንምንታይ እዚ ኣይቀረበን፡ እዚ ኣሕልፉ እዚ ኣይተሕልፉ ይብል። እቲ ኢዲቶርያል ፖሊሲና፡ ኩሎም ዓይነት ኣረኣእያታት ክተኣናገዱ ኣለዎም'ዩ ዝብል።

ህዝቢ ትግራይ ለባም ወረጃ ህዝቢ እዩ። ናይ ህዝቢ ትግራይ 'ዊዝደም' ኩላትና ንፈልጦ ኢና። ኩሉ ሓሳባት ቀሪቡሉ፡ ኣየናይ ግጉይ ኣየናይ ቅኑዕ ናይ ምፍላይ ዝለዓለ ዓቕሚ ኣለዎ።

ንሕና ካብቲ እንሓስቦ ንላዕሊ፡ ኣብ ገሊኡ ጉዳይ'ውን ካባና ዝበለፀ ህዝቢ'ዩ። ስለዚ ኩሉ ዓይነት አረኣእያታት ክቐርበሉ ኣለዎ ዝብል እዩ እቲ ናትና ቅዋም።

ህዝቢ ትግራይ እቲ ኹሉ መስዋእቲ ዝኸፈሎ'ውን ነዚ'ዩ። ዝኹላ መናእሰይ ህይወቶም ዝኸፈልሉ'ውን ዝተፈላለየ አረኣእያታት ብነፃነት ክተኣናገዱ'ዩ።

ሓደ ሃይማኖት ኣብ ልዕሊ ካሊእ ሃይማኖት ዘነኣእስ፡ ናይ ሓደ ብሄር ኣብ ልዕሊ ካሊእ ብሄር ፅልኣት ዝፈጥር ዘቆናፅብ፡ ናይ ሕብርተሰብ ባህሊ፡ ክብርታት ዘጉድፍ፡ ናይ ሓደ ሰብ ስብእና ዝንኡ ዝተኸበረ ሽሙ ዘጥፍእ፡ ኣብ መረዳእታ ዘይተመሰረተ በለካ ለኽዐካ ከክቐርቡ የብሎምን ተባሂሉ ኣብ ሕጊ ተቐሚጡ'ዩ።

እዚ ድማ ብቲ ናይ ኢዲቶርያል ፖሊሲና ንቆፃፀሮን ንከታተሎን ኢና። ካብኡ ወፃእ ዘሎ ዝኾነ ይኹን አረኣእያ ግን ብሚድያ ክቐርብን ህዝቢ ድማ ኣየናይ ግጉይ ኣየናይ ቅኑዕ ኢሉ መሪፁ ዝመሰሎ ሓሳብ ክወስድ እዩ።

ግን ነዚ ዝፈቅድ ኩነታት ክፍጠር ኣይከኣለን። እቶም ኣባላት ሚድያ ኮሚቴ በብግዚኢኡ ዝተፈላለዩ ሓሳባት ከይቐርቡ ይደልዩ ነይሮም።

ቢቢሲ ትግርኛ፦ ካብቲ ዝነበረካ ሓላግነት ክትእለ መን እዩ ብግልጺ ነጊሩካ፡ ኣብቲ ዘቅረብካዩ ናይ ቅሬታ ደብዳብ ንሓላፊ ቤት ጽሕፈት ህውሓት ኣቶ ኣለም ገብረዋህድ ትጠቕሶም ኢኻሞ ብውልቀኦም ዝገበርዎ ድዩ ወይስ ከም ውድብ ?

ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ፡ ኣነ ዝተነገረኒ ፈጻሚት ኮሚቴ ህውሓት ብሓባር ርእዩ ከምዝወሰኖ እዩ። ስለዚ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ህውሓት ጸዊዖም እዮም ኣዘራሪቦሙኒ። ኣነን ምክትልን ኢና ብሓባር ከይድና።

"ካብ ሎሚ ንዳሓር ተላዒልካ ኣለኻ ምኽንያቱ እቲ ዝድለ ለውጢ ብቅልጡፍ ክተምጽእ ኣይክኣልካን" ተባሂለ። ኮይኑ ግና፡ እዚ ኩሎም እቶም ዓይነታት ኣሰራርሓታት ዝጠሓሰ እዩ ነይሩ።

ጌጋ'ዩ ክእረም ኣለዎ ዝብል እምነት እዩ ዘለኒ፡ ምኽንያቱ ኩላትና ኣብ ትሕቲ ሕጊ ኢና ልዕሊ ሕጊ ዝኸይድ የለን፡ ኩሉ ሰብ ንልዕልነት ሕጊ እዩ ተቃሊሱን መስዋእተን ከፊሉ ስለዚ ሕጊ ክኽበር ኣለዎ። ሕጊ እንተዘይተኸቢሩ ግን ኩሉ ነገር ፈሪሱ ማለት እዩ።

ሕጊ ንኹሉ ኣብ ሓላፍነት ይሃሉ ኣይሃሉ ብማዕረ፡ ማሕበራዊ መበቆል ይሃልዎ ኣይሃልዎ፡ ዝኾነ ሃይማኖት ይሃልዎ ኣይሃልዎ ንኹሉ ሰብ ማዕረ እዩ።

ኣነ ክኣ እዚ ኣግባብ እዚ ክእረም ኣለዎ ዝብለሉ ዝለኹ ኣባይ ስለዝተወሰደ ኣይኮንን፡ ሕጊ ዝጥሕስ ስለዝኮነ እየ።

ኣብ ልዕሊ ኢዶቶርያዊ ናጽነት ዝበጽሐ መጥቃዕቲ እዩ፡ ኣብ ልዕሊ ዲሞክራሲ ዝበጽሐ መጥቃዕቲ እዩ፡ ኩላትና ትሕቲ ሕጊ ስለዝኾንና ክእረም ኣለዎ። ኣብ ከምዚ ጉዳይ ኣብ ሓደ ሰብ እንተወሪዱ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ከምዝወረደ እዩ።

ቢቢሲ ትግርኛ፦ ንስኻ ግን ምክትል ርእሰ ምምሕደር ክልል ትግራይ ዶ/ር ደብረጽዮን ብውልቅኻ ረኺብካዮምዶ?

ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ፦ እወ! ተራኺበ እየ። ነዚ ዘሎ ሽግር'ውን ገሊጸዮ እየ። ምክትል ርእሰ ምምሕራር ናይ ሚድያ ናጽነት ክኽበር ከምዘለዎ ይቅበልዎ እዮም፡ ህዝቢ ዝተፈላለይ ሓሳባት ክቅርብ ኣለዎ፡ ንኹሉ ክፉት ክኸውን ኣለዎ ዝብል እምነት'ዩ ዘለዎም።

ብቲ በለ በቲ እቲ ውሳነ ተወሲኑ ኣሎ፡ "ቅልጡፍ ለውጢ ኣይመጸን" እያ ትብሃል እታ ምኽንያት፡ ኣነ ክኣ ዘይ ስነሞጎታዊ ምዃኑ ገሊጸ እየ።

እታ ብትኽክል ስራሕ ዝጀመርናላ ወርሒ ሓምለ'ያ። ኣብ ወርሕን 10 መዓልትን ቅልጡፍ ለውጢ እንታይ ማለት ምዃኑ ክርድኣኒ ኣይክኣለን።

ኤመሓት፡ ኣብ ዓሰርተ ዓመታት እንታይ ኮይኑ ለውጢ ዘየምጸአ ተባሂሉ ዘይተሓተተ፡ ኣብ ወርሕን ፈረቃን ለውጢ ዘይመጽአ ኢሉ ክሓትት ሞራላዊን መበገሲ የብሉን።

እቲ መንፈስ ብዕምቆት ምሕዳስ፡ ናይ ሚድያ ናጸንት ክኸበር፣ ኩሉ ኣራኣእያታት ክታናገድ፣ ሚድያ ናይ ህዝቢ ልሳን ኮይኑ ከገልግል፣ ህዝብን መንግስተን ብምርኸብ ናይ ህዝቢ ሽግር ናብ መንግስቲ ኣናቕረበ መንግስቲ ክኣ ነቲ ሽግር እናፈተሐ ክኸይድ ኣለዎ ተባሂሉ'ዩ ተገምጊሙ።

ግን ኣቶም ዓንተዎይ ዝጠቀስክዎም ኣካላት ግን ብእኡ ክኸድዎ ኣይደለዩን። እቲ ኣፈላለይ ክኣ ኣብኡ እዩ ዘሎ።

ቢቢሲ ትግርኛ፦ እዚ ስጉምቲ እዚ ተስፋ ኣቁሪፁካ'ዶ?

ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ፦ ኣብ ቃልሲ ኩሉ ግዜ ንቅድሚትን ንድሕሪትን ኣሎ።

እቶም ናተይ ብፆት ገና ብንእስነቶም እታ ፈፂማ ዘይትትካእ ሂወቶም ሂቦም'ዮም፤ መብዘሕትኦም ኣይወለዱን ኣይዘመዱን።

ዝበዝሑ ካብ ገጠር ዝተጋደሉ፡ ሳንቲም ቀይሕ ድዩ ጸሊም ኣይፈልጡን። እዚኦም ንፍትሒ፣ ናጸነት፣ ሓርነትን ማዕርነትን'ዮም ሂወቶም ኣካሎም ሂቦም።

ስለዚ እዚ ክኽበር ኣለዎ፡ ነዚ ዝጥሕስ ተግባር እናራኹ ስቅ ክብል ነቲ መስዋእቶም ዘራኽስ ኮይኑ'ዩ ዝስምዓኒ። እዚ መግባረይ ድማ ይሕጎስ እምበር ንዋላ ሓነቲ ዝናሳሓሉ ተግባር የብለይን።

ተጋዳላይ ተስፋ ኣይቆርጽን እዩ፡ ተስፋ እንተዝቁረጽ እማ ኣብ 67 ኣብ ወርሒ ለካቲት 11 ከመይ ጌይርካ ንድርጊ ዝኣክል ንሶቨየት ዝኣክል ክንስዕር ኢና ኢልካ ቃልሲ ይጅመር ነይሩ?

ቅኑዕ መስመር ኩሉሻዕ ሰዓራይ ስለዝኾነ ዕንቅፋት ከጋጥም ይኽእል እዩ። ኣብ መወዳእታ ግን እቲ ሓቂ'ዩ ዝስዕር፡ ሰለዚ ከምዝዕረ እምነተይ እዩ።

ጽባሕ ድሕሪ ጽባሕ እቲ ህዝቢ ዝደልዮ ትክልለኛ ናጽነት ዘለዎ ሚድያ፡ክመጽእ'ዩ ኢለ ስለዝኣምን ዝተፈለየ ዝስምዓኒ ነገር የለን።

ቢቢሲ ትግርኛ ፦ዋላ እቲ እዋን ሓፂር እንተኾነ፡ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ኣዋርሕ እንታይ ኣመዝጊበ ኢልካ ትኣምን፡ ንቕድሚትከ እንታይ ትልሚ ነይሩካ?

ኣይተ ብርሃኑ ኣባዲ፦ ብዓይኒ ሚድያ ኣብ ክልተ ወርሒ ለውጢ ምምዝጋብ ከቢድ እዩ።

ሓድሽ አመራርሓ ምስ ኣጣየሸና፡ ካልኦት መዳርግቲ አካላት ካብ ደገ ፀዊዕና፡ ኤመሓት እንታይ እዩ ፀገሙ፡ እንታይከ ክኸውን ይደሊ ኢልና መድረኽ ከፊትና።

በዚ መሰረት ድማ፡ ኣብዚ ናይ ሚድያ ሞያ ዝለዓለ ክእለት ዘለዎም ናይ ቅድን ተመልከትትን መፅናዕቲን ክካየድ ተዋዓዒልና።

መፃኢ መስከረም መወዳእታ ክለኣም፡ ብኡ መሰረት ብሓድሽ ቅጥዲ፡ ብሓድሽ ቅዲ መደባት ክንጅምር፡ ኣብ ምድላው ነይርና፤ ለውጢ ንምምፃእ'ዉን ኣብ መገዲ ነይርና።

ለውጢ'ዶ መፂኡ ኢሉ ዝሓትት ኣካል እንተሎ ግና ዘይስነሞጎታዊ እዩ።