ብራዚል፡ ፕሬዚደንታዊ ተወዳዳራይ ጎስጓስ እናካየደ ከሎ ብኻራ ተወጊኡ

ፕሬዚደንታዊ ተወዳዳራይ ብራዚል፡ ጄር ቦልሶናሮ ብካራ ምስተወግአ Image copyright AFP/Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ፕሬዚደንታዊ ተወዳዳራይ ብራዚል፡ ጄር ቦልሶናሮ ብካራ ምስተወግአ

ሕሉፍ የማናዊ ፕሬዚደንታዊ ተወዳዳራይ ብራዚል፡ ጄር ቦልሶናሮ ኣብ ማእከል ደገፍቲ ኮይኑ ጎስጓስ ከካይድ ከሎ ብኻራ ተውጊኡ።

ብደቂ ብራዚል ቦልሶናሮ ከም ``ናይ ብራዚል ትራምፕ``ኢዮም ዝገልጽዎ። መውጋእቲ ስጋብ መዓናጥኡ ስለዝነበረን ብዙሕ ደም ስለዝፈሰሶን ኩነታት ኣዝዩ ሕማቕ ከምዝነበረ፡ ድሕሪ ክልተ ሰዓታት ዝወሰደ መጥባሕቲ ግና ከምዝተመሓየሸ ሓለፍቲ እታ ተዓቊቡላ ዘሎ ሆስፒታል ገሊጾም።

እቲ ኣብ ብራዚል ዝካየድ ፕሬዚደንታዊ መረጻ ክዕወት ትጽቢት ዝግበረሉ ዘሎ ተወዳዳራይ፡ ጄር ቦልሶናሮ፡ ናይ ምረጹኒ ጎስጓስ ኣብዝገብረሉ ዝነብረ ህሞት ብኻራ ተወጊኡ።

ኣቲ ሕሉፍ የማናዊ ዝኾነ ፖለቲከኛ ኣብ ደቡባዊ-ምብራቕ ዞባ ሚናስ ጌራይስ ኣብ ማእከል ህዝቢ ኮይኑ ጎስጓስ ኣብዝገብረሉ ዝነበረ ህሞት ኢዩ ብኻራ ተወጊኡ።

እቲ መውጋእቲ ስጋብ መዓናጣኡ ስለዝበጽሐ ድማ ኣብ ሆስፒታል መጥባሕቲ ኣካይዱ፡ ኣብ ቀረባ ካብ መውጋእቱ ክሓዊ ትጽቢት ከምዘሎ ሰራሕተኛታት እቲ ሆስፒታል ሓቢሮም።

እቲ ብዓሌታውን ጸረ-ግብረሰዶማውያን መግለጺታት ንብዙሓት ደቂ ብራዚል ኣዝዩ ዘቖጠዐ ፖለቲከኛ፡ ኣብቲ ዘካይዶ ዘሎ ናይ መረጻ ጎስጓስ ጽቡቕ ውጽኢት የምዝግብ ኣሎ።

እንተድኣ ፕሬዚደን-ነበር ሉላ ዳሲልቫ ኣብቲ ኣብዝመጽእ ወርሒ ዝካየድ ፕሬዚደንታዊ መረጻ ንኸይካፈል ዝተኣወጀ እገዳ እንተዘይተላዒሉ፡ ጄር ቦልሶናሮ ዝበዝሐ ድምጺ ብምርካብ ክዕወት ከምዝኽእል ዝተገብረ ናይ መረጻ ገምጋም የምልክት።

ብኸመይ ኢዩ ኣቲ መጥቃዕቲ ተፈጺሙ?

ፕሬዚደንታዊ ተወዳዳራይ ቦልሶናሮ ኣብ ከተማ ጂዩዝ ዴ-ፎራ ደገፍቱ ተሰኪሞሞ ከለዎ ብዓባይ-ዓባይትኡ ናይ ዓወት ምልክት እናኣርአየ ከሎ ኢዩ ብኻራ ዝመስል በሊሕ ነገር ከምዝተወግአ ነቲ ፍጻመ ዘራኢ ናይ ቴሌቪዥን ምስሊ ዘርኢ።

ሽዑን ሽዑን ድሕሪ`ቲ መጥቃዕቲ ኣዝዩ ስለዝተቖንዘወ ድማ ደገፍቱ ብቕጽበት ናብ መኪና ብምእታው ናብ ሆስፒታል ወሲዶሞ።

ድሕሪ`ቲ መጥቃዕቲ፡ ወዱ ፋልቪዮ ኣብ ዝገበሮ ትዊት፡ መጉዳእቱ ``ቀሊል`` ኢዩ ኢሉ። ድሕሪ ክልተ ስዓት ድማ ዘይብሩሕ መግለጺ ሂቡ።

``ሕማቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ እቲ መውጋእቱ ካብቲ ዝሓሰብናዮ ንላዕሊ ሕማቕ ኢዩ ነይሩ። ብዙሕ ደም ፈሲስዎ። ኣብ ሆስፒታል ኣብዝበጽሓሉ ኣዋን ናይ ደም ድፍኢቱ 10/3 ኢዩ ነይሩ። እዚ ድማ ዳርጋ ምዉት ኢዩ ነይሩ ኣብ ሆስፒታል ክበጽሕ ከሎ። ሕጂ ግና ኩነታቱ ዝመሓየሽ ዘሎ ይመስል፡ በጃኹም ጸሎት ግበርሉ`` ኢሉ ወዱ ፋልቪዮ ኣብ ዝገበሮ ትዊት።

መውጋእቲ ቦልሶናሮ ኣብ መዓናጣኡ ስለዝነበረ እቲ መውጋእቲ ንሂወቱ ኣስጋኢ ኢዩ ነይሩ። ዋል`ኳ እቲ ኩነታቱ ኣዝዩ ሓማቕ እንተነበረ ሕጂ ኩነታቱ ኣብ ጽቡቕ ኢዩ ዘሎ ኢሎም ኣብቲ ሆስፒታል ዝሰርሑ ሰበ-ስልጣናት። ድሕሪ ክልተ ሰዓታት ዝወሰደ መጥባሕቲ ድማ ኩነታቱ ይመሓየሽ ኣሎ፡ ኣንተኾነ ካብ 7-10 መዓልታት ኣብ ሆስፒታል ክጸንሕ ምዃኑ ድማ ገሊጾም።

Image copyright EPA
ናይ ምስሊ መግለጺ ጥርጡር ኣደልዮ ኦቢስፖ ዴ ኦሊቬርያ

ኣደልዮ ኦቢስፖ ዴ ኦሊቬርያ ዝተባሕለ ጥርጡር ተታሒዙ ከምዘሎ ፖሊስ ገሊጾም።

እንታይ ተቓውሞ ኣልዒሉ?

መወዳድርቲ ቦልሶናሮ ነቲ መጥቃዕቲ ኮኒኖሞ። ንፕሬዚደንት-ነበር ሉላ ደ ሲልቫ ተኪኣኡ ክወዳደር ትጽቢት ዝግበረሉ ዘሎ፡ ፌርናንዶ ሃዳድ፡ እቲ መጥቃዕቲ ``ትርጉም-ኣልቦን ዘሐዝንን`` ኢዩ ኢሉ።

ፕሬዚደንት ሚቸል ቴሜር፡ ኣብ ርእሰ-ከተማ ብራዚል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ሓደ ዴሞክርሲያዊ ስርዓት ከምዚ ዝኣመሰል መጥቃዕቲ ``ክጽወር ዘይክእል`` ኢዩ ድሕሪ ምባል፡ ቦልሶናሮ ቀልጢፉ ንኽሓዊ ተተምንይሉ።

Image copyright Reuters
ናይ ምስሊ መግለጺ ጥርጡር ኣደልዮ ኦቢስፖ ዴ ኦሊቬርያ፡ ብደገፍቲ ጄር ቦልሶናሮ ተሃሪሙ

``ትዕግስቲ ኣካል ናይ ዴሞክራስን ስርዓተ-ሕግን ኢዩ`` ኢሉ ፕሬዚደንት ሚቸል።

ብዓል መን ኢዮም ንቦልሶናሮ ዝድግፉ?

ደገፍቲ ቦልሶናሮ ከም ሓደ ኣንጻር ገበናት ስጉምቲ ክወስድ ዝኽእል ሓያል መራሒ ኢዮም ዝርኢዎ።

እቲ ወዲ 63 ዓመት ቦልሶናሮ፡ ንሶሻል ሊበራል ፓርቲ ወኪሉ ኢዩ ዘወዳደር ዘሎ። ኣብ ማሕበራዊ ገጻት ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ደቂ ብራዚል ይድገፍ፡ ከም ``ናይ ብራዚል ትራምፕ`` ድማ ይገልጽዎ።

Image copyright EPA
ናይ ምስሊ መግለጺ ደገፍቲ ቦልሶናሮ ተኣኻኺቦም ጸሎት ገይሮምሉ

ቦልሶናሮ ነቲ ኣብ ልዕሊ ብረት ዝግበር ምቁጽጻር ዝድንግግ ሕጊ ክፈኩስ ይድግፍ፡ ኣንጻር ምንጻል ዕሰል ድማ መርገጺኡ ንጹርን ዘየወላውልን ስለዝኾነ ብሚልዮናት ኣመንቲ ኢቫንጀሊስት ይድገፍ።

ብኸመይ`ዩ ፕሬዚደንታዊ ተወዳዳራይ ኮይኑ?

እቲ ኣብ ሰራዊት ካፒታኖ ዝነበረ ቦልሶናሮ፡ ኣብ 1980ታት መሰላት ኣባላት ሰራዊት ክጣበቕ ምስጀመረ ኢዩ ኣብ ፖለቲካ ዓለም ዝኣተወ።

ሽዑ፡ ብራዚል ከም ሃገር ናብ ዴሞክራሲ ስርዓት ዝተመልሰትሉ እዋን ኢዩ ነይሩ። ኣብ 1989 ድማ ነፈለማ እዋን ፕሬዚደንታዊ መረጻ ኣካይዳ።

ኣብ 2011፡ ምስ ፕላይቦይ ዝተባህለ መጽሄት ኣብዝገበሮ ቃለመሕተት ``ሶደመኛ ዝኾነ ውላድ ካብ ዝርእን ዘፍቅርን ድማ እቲ ውላዱ ብሓደጋ መኪና ክመውት እመርጽ`` ኢሉ።

ኣብ 2015 ምስ ሓንቲ ጋዜጣ ኣብዝገበሮ ቃለመሕተትር፡ኣባል ባይቶ ማርያ ዶ ሮዛርዮ፡ ``ኣዝያ ክፍእቲ ስለዝኾነት ንኽትሓልየላ ኣይትኽእልን`` ስለዝበለ ተቐጺዑ።

ኣብዚ ኣዋን ኣንጻር ጸለምቲ ብራዚላውያን [ኣፍሮ-ብራዚልያን] ዓሌታዊ መግለጺ ብምሃቡ ጉዳይ ኣብ መርመራ ይርከብ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት