ኢህወዴግ ሓደ ኾይኑ ክቕፅል ድዩ?

ኢህወዴግ

ኣርባዕቲአን ውድባት ኢህወዴግ ጉባኤአን ንነበይነን ከካይዳ እየን ቀንየን። ሎሚ ድማ ኢህወዴግ መበል 11 ጉባኤኡ ኣብ ከተማ ሃዋሳ ጀሚሩ'ሎ።

ኣብዚ ጉባኤ ብድምፂ ዝሳተፉ 1000 ኣባላት ህወሓት፣ ኣዴፓ፣ ኦዴፓን ደኢህዴንን እዮም። ካልኦት ሓደ ሽሕ ድማ ብዘይ ድምፂ ይሳተፍ ኣለዉ።

ኢህወዴግ ሓደ ድዩ ዘሎ?

ንክልል ኣምሓራን ኦሮሚያን ዘመሓድሩ ውድባት፡ ሓድሽ ስሞም ሒዞም ናብዚ ጉባኤ ክኣትው እንከለዉ፡ ህወሓትን ደኢህዴንን ድማ ነባር ስሞም ኣይለወጡን።

ገለ ወሃብቲ ሪኢቶ፡ ካብዚ ተበጊሶም፡ ኣብ መንጎ ኣባላት ኢህወዴግ ምርሕሓቕ ክፍጠር ዶ ይኸውን ክብሉ ሕቶ የልዕል ኣለዉ።

ጀነራል ጻድቃን ገብረትንሳኤ፡ ኣብ መንጎ ውድባት ኢህወዴግ "ኣፈላላይ" ይፍጠር ከምዘሎ ይዛረቡ።

"ኣብ መንጎ እቶም ንኢህወዴግ ዘቖሙ ውድባት፡ ኣዝዩ ገፊሕ ናይ ስነሓሳብ፣ ኣወዳድባን ፖለቲካዊ ዝንባለን ኣፈላላይ ይፍጠር ከምዘሎ እየ ዝርኢ" ኢሎም።

ቢቢሲ ዘዘራረቦም ኣባል ፈፃሚ ስራሕ ህወሓት ኣይተ ጌታቸው ረዳ ግን፡ ንኢህወዴግ ሓደ ዝገብሮ "ፕሮግራምን ሕገደንብን እዩ" እዚ ፕሮግራም ድማ ኣይተለወጠን በሃሊ እዮም።

"ህወሓት ስም ለዊጥኩም ኢሉ ምስኣቶም ዝፃልኣሉ፡ ንሳቶም ድማ ንህወሓት ስም ዘይለወጥካ ኢሎም ዝበኣስሉ ምኽንያት ኣይህሉን" ኢሎም።

ንጀነራል ፃድቃን ግን እዚ ናይ ስምን ኣርማን ለውጢ "ተራ ለውጢ" ኣይኮነን።

"ብድሕሪኡ ናብኡ ዝደፍእ ኣተሓሳስባ ዘሎ እዩ ዝመስለኒ። እዚ ኣተሓሳስባ ክሳብ ክንደይ ክተዓረቕ ይኽእል ዝብል ድማ ኣብዚ ጉባኤ ዝረአ እዩ" ይብሉ።

ህወሓት ለውጢ ገይሩ ድዩ?

ኣይተ ጌታቸው ረዳ፡ ኣብ ውሽጢ ህወሓት ለውጢ ኣይተገበረን ዝብሉ ሰባት "እንታይ መሰረት ገይሮም ከምኡ ከምዝብሉ ኣይርደአንን" በሃሊ እዮም።

ህወሓት ኣብ ጉባኤኡ፡ ትሕቲ 35 ዓመት ዕድመ ዘለዎም 30 ሰባት ናብ ማእኸላይ ኮሚቴ ከምዝእተወ ብምግላፅ ድማ፡ ነቲ ህወሓት ምስ ካልኦት ውድባት ዝመጣጠን ለውጢ ኣይገበረን ዝብል ሞገት ይነፅግዎ።

ፕረዚደንት ነበር ክልል ትግራይ ኣይተ ገብሩ ኣስራት ግን፡ እቲ ወሳኒ ስልጣን ኣብ ኢድ ፈፃሚ ስራሕ እዩ ዘሎ፡ ፈፃሚ ስራሕ ህወሓት ድማ ኣይተለወጠን እዮም ዝብሉ።

ኣይተ ጌታቸው ግን ነዚ ኣይቕበልዎን። እቲ ዝዓበየ ስልጣን ናይ ማእከላይ ኮሚቴ እዩ እዮም ዝብሉ።

ጀነራል ፃድቃን ድማ ካብ ለውጢ መሪሕነት ብዝሰገረ፡ "ህወሓት ንወያናይ ዲሞክራስን ልምዓታዊ መንግስትን ክኽተልየ ኢሉ ብግልፂ ኣቐሚጡ፤ ኣዴፓ ግን ነዚ ስነሓሳብ ኣብ ሕቶ ኣእትይዎ ኣሎ" ይብሉ።

"ናይ ህወሓት ጉባኤ ነቲ ዝነበረ ፖሊት ቢሮ ከምዘሎ ሒዙ ክኸይድ ከሎ፡ እቶም ካልኦት ውድባት ግን እንተወሓደ ብሰባት ደረጃ ዓበይቲ ዝበሃሉ ለውጥታት ገይሮም ኣለዉ" ይብሉ እቶም ጀነራል።

ኣይተ ጌታቸው ረዳ፡ ነባር ፈፃሚ ስራሕ ህወሓት ከምዘለዎ ክቕፅል ዝተወሰነ "ዝተጀመሩ ኣጀንዳታት ስለዘለዉ፡ መታን ንዓቶም ከቐፅል" እዩ ኢሎም።

ኢህወዴግ ክገማማዕ ይኽእል ዶ?

ጀነራል ፃድቃን "ኢህወዴግ ቅድሚ ሕዚ ዝጠምርዎ ሓሳባት ነይሮም። ሓደ እቲ ብሄር ብሄረ ሰባት መሰረት ዝገበረ ሕገመንግስቲ ነይሩ። ካልኣይ እቲ ልምዓታዊ መንግስቲ ዝብል ናይ ፖለቲካል ኢኮኖሚ ኣተሓሳስባ ነይሩ። ሕዚ ግን እዚኣቶም ኣብ ሕቶ ወዲቖም ኣለዉ፡ ብግሉፅ ይኹን ብዘይግሉፅ" ይብሉ።

ኣብዚ ናይ ሕዚ ጉባኤ ምይይጥ እንተተገይሩሎም ድማ ክፈላልዩ ዝኽእሉ ኣተሓሳስባታት እዮም ክብሉ ይትንትኑ።

ካብዚ ተበጊሶም ድማ፡ ኣብ ውሽጢ ኢህወዴግ ኣፈላላይ ናይ ምፍጣር ዕድል "ዕፁው" ከምዘይኮነ ይዛረቡ።

አይተ ገብሩ ኣስራት ግን ካብዚ ኣዐርዩ ዝተፈለየ መርገፂ ኣለዎም። "ኣነ ኣብ ሃዋሳ ክፈላለዩ እዮም ዝብል ግምት ፈፂሙ የብለይን" ኢሎም።

"ክፈላለዩ ይኽእሉ ዝነበሩ፡ ኣብቲ ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ዝተኻየደ ናይ ስራሕ ፈፃሚን ናይ ቤት ምኽሪ ኢህወዴግን ኣኼባ እዩ ነይሩ" ድማ ኢሎም።

እቲ ኣጀንዳ ውዱእ ምኻኑን፡ ዘፈላሊ ከምዘይብሎምን ዝዛረቡ ኣይተ ገብሩ፡ እቲ ናብ ጉባኤ ኢህወዴግ ዝቐርብ ሰነድ ሪኦምዎ እዮም ክብሉ መርትዖ የቕርቡ።

ኣብዚ ጉባኤ ተሳታፊ ዝኾኑ ኣይተ ጌታቸው ረዳ፡ ኣጀንዳታት ናይዚ ጉባኤ እንታይ እዩ ኢልና እንትንሓቶም፡ "ናተይ ግምት" ዝብልዎ ነጊሮምና።

"ኣብ ምፍፃም ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርሜሽንን ምዝሕሓል ስለዘሎ፡ ንዕኡ ምቕፃል ሓደ ዓብዪ ኣጀንዳ እዩ" ይብሉ።

ናብ ዓዲ ክኣትዉ ዝተገበሩ ፖለቲካዊ ውድባት ዝምልከት እውን ካልእ ኣጀንዳ ክኸውን እዩ ኢሎም ኣይተ ጌታቸው።

"ገለገሊኦም ስዒርና ኢና ኣቲና ይብሉ። ገሊኦም ድማ ከይፈተኹም ኢኹም ተቐቢልኩምና ይብሉ። ከምዚ ዓይነት ዝተሓዋወሰ ስምዒት ዝፈጥሮ ፀገም ህድኣት ኣሎ። ነዚ'ውን ፍታሕ ብዘቐምጥ መልክዑ እቲ ጉባኤ ክውዳእ እዩ" ክብሉ ብዛዕባ እቲ ኣብ ሃዋሳ ዝካየድ መበል 11 ጉባኤ ኢህወዴግ ዘለዎም ኣመት ተዛሪቦም።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት