ኦብነግ ኣብ ክልል ሶማል ኦጋዴን ፖለቲካዊ ዕላማታቱ ብሰላማዊ ኣገባብ ኪቕጽል ተሰማሚዑ

Image copyright Getty Images

ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን (ኦብነግ) ፡ መሰል ርእሰ ውሳነ ህዝቢ ሶማል ብሰላማዊ መገዲ ንምርግጋጽ ቃልሱ ንምስጓም ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ስምምዕ ምብፅሑ ሓቢሩ።

ምኒስተር ወጻኢ ጉዳያት ኢትዮጵያ ወርቅነህ ገበየሁ ብወገኑ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ነቲ ን34 ዓመታት ዝቐጸለ ብረታዊ ቃልሲ [ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን] ኣብ ምዕራፉ ንምብጻሕ ምስቲ ጉጅለ ከምእተሰማምዐ ሓቢሩ።

ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ቃልሱ ብሰላማዊ መገዲ ክቕጽል ምስምምዑ፡ ክልቲኦም ወገናት፡ መንግስትን እቲ ግንባርን ካብ ጎንጽን ተጻብኦን ክዕቀቡ እዮም።

ጸሓፊ ጉዳያት ወጻኢ ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ኣሕመድ ያሲን ክልቲኦም ወገናት፡ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን፡ ፖለቲካዊ ንጥፈታቱ "ብሰላምን ናጽነትን" ንኪቕጽል ከምእተሰማምዑ ንቢቢሲ ሶማሊ ሓቢሩ።

ሚስተር ያሲን ፡ " ኣብ ኦጋዴን ዝርከብ ህዝቢ ሶማል መሰላቱ ብምሉእ ናጽነት ከረጋግፅ፡ ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ድማ ክሳብ መሰል ዓርሰ ውሳነ ንዝኸይድ ፖለቲካዊ ድሌታቱ ብሰላማዊ ኣገባብ ንክቃለስ ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣፍልጦ ከምዝተዋህበ ካብቲ ዝተሰማማዕናሉ ጉዳያት ሓደ'ዩ" ክብል ንቢቢሲ ገሊጹ።

ክልቲኦም ወገናት ነቲ ጉዳይ ንምዝርራብ ሓባራዊ ኮሚሽን ንምቛም ከምእተሰማምዑ እውን ወሲኹ ገሊጹ።

ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ብዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ብዝተመርሐ ጽገናዊ ፖሊሲ ካብ ዝርዝር ጉጅለ ኣሸበርቲ [ግብረ ራዕዲ] ምስ ተኣልየ ኣብ ዝሓለፈ ነሓሰ ተዅሲ ደው ከምዘበለ ኣዊጁ'ዩ።

ክልቲኦም ጉጅለታት፡ ብ18 መስከረም 2018 ኣብታ ብሄራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ንነዊሕ ዓመታት ዓስኪሩላ ዝነበረ ርእሰ ከተማ ኤርትራ፡ ኣብ ኣስመራ እዮም ተራኺቦም።

መአረምታ 24 ጥቅምቲ 2018፡

እቲ ቐዳማይ ሕታም ናይዚ ዛንታ፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ሃገራዊ ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ተኸታታሊ ዝርርብ ድሕሪ ምክያድ እቲ ውድብ መሰል ዓርሰ ውሳነ (ረፈረንዱም) ክካየድ ከምእተሰማምዐ ዝገልጽ ሓበሬታ ጌጋ ፀብፃብ እዩ።

ኣብ ምብራቓዊ ክፋል ኢትዮጵያ ንነዊሕ እዋን ከካይዶ ብዝፀንሐ ብረታዊ ቃልሲ ዘይምርግጋእን ስእነት ሰላምን ከም ዝነበረ ዘዘኻኸረ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፡ እዚ ስጉምቲ ካብ'ቲ ከባቢ ሓሊፉ ኣብታ ሃገር ሰላም ንኽዓስል ዓቢ ግደ ከም ዝህልዎ ተዛሪቦም።

ከባቢ ኦጋዴን ብሄረ ሶሚሌ ዝርከብሉ ክልል ሓሙሽተ መሰል ርእሰ ውሳኔ ንኸረጋግጸን ንኽግንፀልን ክቃለስ ዝፀንሐ ግ.ሓ.ኦ፡ ብአቆጽጽራ ኤውሮጳ ኣብ1984 እዩ ተመስሪቱ።

ክሳብ ቀረባ እዋን ድማ ብመንግስቲ ኢትዮጵያ "ሽብርተኛ" ተባሂሎም ካብ መንጎ ዝተወገኑ ሓሙሽተ ውድባት ሓደ እዩ ነይሩ።

Image copyright Getty Images

ግንባር ሓርነት ኦጋዴን ድሕሪ ምምስራቱ 14 ዓመታት ጸኒሑ፡ ምስ ዲሞክራስያዊ ሊግ ሶማሌ ኢትዮጵያ ብምትሕውዋስ ዲሞክራስያዊ ፓርቲ ህዝቢ ሶማሌ ዝብል ናይ ሓባር ግንባር መስሪቱ ነይሩ።

እንታይ መዓዝ ተፈጺሙ?

  • ሚያዚያ 1996 ዓ.ም፡ ግ.ሓ.ኦ ኣብ ልዕሊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብዝፈፀሞ መጥቃዕቲ ብዙሓት ወታደራት ከምዝቐተለ ኣፍሊጡ
  • መጋቢት 1998 ዓ.ም ፡ መራሕቲ እቲ ግንባር መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ተወለድቲ ሶማል ኢትዮጵያ በፂሑ ዝበሉዎ ግፍዒ ንመንግስቲ ዴንማርክ ኣረዲኦም። ብምኽንያት'ዚ፡ ዴንማርክ ንኢትዮጵያ እትህቦ ሓገዝ ኣቋሪፃ
  • ጥሪ 2001 ዓ.ም፡ ግ.ሓ.ኦ ሸኽ ሸሪፍ ሸክ ኣሕመድ ፕሬዝዳንት ክልል ሶማሊያ ኾይኖም ብምምራፆም፡ መልእኽቲ እንኳዕ ደስ በለኩም ኣሕሊፉ
  • ጥሪ 2003 ዓ.ም፡ ልዕሊ 400 ዝኾኑ አባላት እቲ ግንባር፡ ካብ ቤት ማእሰርቲ ተፈቲሖም
  • ሰነ 2003 ዓ.ም ፡ ግ.ሓ.ኦ ብባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ "ራዕዳዊ" ጉጅለ ተባሂሉ ተበይኑ
  • ጥቅምቲ 2005 ዓ.ም ፡ብሸምጋልነት ሚኒስትር ምክልኻል ኬንያ ኣብ ናይሮቢ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝጀመሮ ሽምግልና አቋሪፁ
  • ጥሪ 2008 ዓ.ም ፡ ኣብ ክልል ሶማል ዝካየድ ምድላይ ነዳዲ ናይቲ ህዝቢ ረብሓ ዘማለአ ብዘይምዃኑ ንኽቋረፅ ኣብቲ ምድላይ ዝሳተፉ ዝነበሩ ናይ ወፃኢ ኩባንያታት ኣጠንቂቑ
  • ጉንበት 2009 ዓ.ም ፡ ምስ ሓርበኛታት ግንቦት-7 ሓቢሮም ንምስራሕ ኣብ ስምምዕ ከምዝበፅሑ እቶም ጉጅለታት ኣፍሊጦም
  • ነሓሰ 2009 ዓ.ም ፡መንግስቲ ሶማልያ ላዕለዋይ አመራርሓ እቲ ግንባር ዝኾነ ኣብዲካሪም ሼኽ ሙሴን (ቀልቢ ደጋ)ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣሕሊፉ ሂቡዎ
  • ሰነ 2010 ዓ.ም ፡ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዕርቂ ምፍጣረን ስዒቡ ምክትል አቦመንበርን ወሃቢ ቃልን እቲ ግንባር ሙሓመድ ዖስማን ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንመድርዳር ፍቓደኛ ምዃኑ ገሊፁ
  • ሰነ 2010 ዓ.ም ፡ መንግስቲ ፋርማጆ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ተሓላሊፉ ተዋሂቡ ዝነበረ ላዕለዋይ አመራርሓ ሰራዊት እቲ ግንባር ኣብዲካሪም ሙሴ (ቀልቢ ደጋ) ነፃ ወፂኡ
  • ሰነ 2010 ዓ.ም ፡ ኦነግን ጉንበት 7 ሓዊሱ ግሓኦ ካብ መዝገብ ግብረ ራዕዲ ንምስራዝ፡ ብፓርላማ ኢትዮጵያ ውሳነ ሓሳብ ቀሪቡ
  • ነሓሰ 2010 ዓ.ም፡ ኣብ ጅግጅጋ ብዝተወለዐ ዓመፅ ግ.ሓ.ኦ፡ ኩሎም ኣካላት ሓይሊ ካብ ምጥቃም ክቑጠቡ ኣተሓሳሲቡ
  • ነሓሰ 2010 ዓ.ም፡ ብፃውዒት ሰላም ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፡ ተኹሲ ጠጠው ከብል ብውልቁ ኣዊጁ
  • ነሓሰ 2010 ዓ.ም፡ ዓሰርተ ዝኾኑ ሓለፍቲ እቲ ግንባር፡ ጋልሙዱግ ኣብ ዝተብሃለ ማእከላዊ ሶማልያ ኣብ ቁፅፅር ውዒሎም
  • ነሓሰ 2010 ዓ.ም፡ ሙስጠፋ ዑማር ግዝያዊ ፕረዚደንት ኮይኖም ምሿሞም ደጊፉ፡ ፌዴራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብቲ ክልል ኢዱ ክስሕብ ኣጠንቒቑ
  • ነሓሰ 2018 ዓ.ም፡ ፕሬዝዳንት ክልል ሶማል ነበር፡ ኣብዲ መሓመድ ዑመር ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ምውዓሎም ደጊፉ ፡ ትኽክለኛ ስጉምቲ ኢሉዎ

አመራርሓ ግሓኤ

አቦ መንበር፡ ኡትማን ኣድም ሙሓመድ ዑማር (ካብ ጥቅምቲ 2002 ጀሚሩ)

ምክትላት አቦ መንበር ፡ ኣዳኒ ሙሓማድ ዖስማን፣ ዑማር ሙሃመድ ኢስማዒል

ሓላፊ ርክብ ህዝቢ፡ ኑር ሑሴይን

ተወሳኺ ዛንታ