ጅቡቲ ንምልዓል እገዳ ኤርትራ ሓንጎፋይ ኢላ ተቐቢላቶ

መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነበረ እገዳ ፍትሓዊ ኣይኮንን ብምባል ብትደጋጋሚ ጥርዓኑ ከስምዕ ጸኒሑ'ዩ Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነበረ እገዳ ፍትሓዊ ኣይኮንን ብምባል ብትደጋጋሚ ጥርዓኑ ከስምዕ ጸኒሑ'ዩ

መንግስቲ ሪፖብሊክ ጅቡቲ፡ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት እገዳ ካብ ልዕሊ ኤርትራ ምልዓሉ ከም ዘሐጎሶ ኣፍሊጡ።

ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢን ኣህጉራዊ ምትሕብባርን ሪፖብሊክ ጅቡቲ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ "ባይቶ ጸጥታ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝነበረ እገዳ ንምልዓል ብሕዳር 14 ዘሕለፎ ውሳነ ቁ.2444 መንግስቲ ሪፖብሊክ ጅቡቲ ብሓጎስ ተቐቢልዎ ኣሎ" ኢሉ።

እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ "እቲ ውሳነ ንኣገደስቲ ጉዳያት፡ ጅቡታውያን ምሩኻት ኲናትን ምምልካት ዶብን ዘካተተ ብምዃኑ፡ መንግስቲ ሪፖብሊክ ጅቡቲ ዘለዎ ምሉእ ዕግበት ይገልጽ" ይብል።

ንምልዓል እቲ እገዳ፡ ኣበርቲዑ ክሰርሕ ዝጸንሐ መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ስለ'ቲ ብሕቡራት ሃገራት ዝተዋህቦ እወንታዊ መልሲ ምስጋንኡ ክገልጽ እንከሎ፤ እቲ ስጉምቲ ንምርግጋእ እቲ ዞባ ኣገዳሲ ምዃኑ ገሊጹ።

ሕብረትን ኣፍሪቃ፡ ኣሜሪካን ዝተፈላለያ ሃገራትን ነቲ ውሳነ ሓንጎፋይ ኢሎም ተቐቢሎምዎ ኣለው።

መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ምልዓል እቲ እገዳ ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ "ነዚ ንኣስታት 10 ዓመት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘይምኽኑይ ጉድኣት ዘውረደ ኢፍትሓዊ ውሳነ ንምእራም ዝተወስደ ስጉምቲ ደንጉዩ እውን እንተመጸ ብሓጎስ ይቕበሎ" ኢሉ።

እቲ መግለጺ ወሲኹ፡ እቲ ኣብ 2009 ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ፡ መቐጸልታን ሳዕቤንን ናይቲ "ተኸታተልቲ መንግስቲ ዋሽንግተን" ክኽተልዎ ዝጸንሑ "ዝምቡዕ ናይ ዕብለላን እንኮ-ቐጽራዊ ስትራተጂን ናይ መልሕቓት ሜላን" ምዃኑ ይገልጽ።

ኣብ መወዳእታ እቲ መግለጺ "ባይቶ ጸጥታ ኪኖ እገዳ ምልዓል፡ ናይ ዘውረዶ በደል ካሕሳ እውን ተሓታቲ እዩ" ብምባል፤ መንግስትን ህዝብን ኤርትራ፡ "መኸተኦም ንሓቂን ንፍትሒን፡ ብምልዓል እገዳ ጥራይ ኣይከቋርጽዎን እዮም" ኢሉ።

እቲ ተላዒሉ ዘሎ እገዳ፡ ኣብ 23 ታሕሳስ 2009 ብውሳነ 1907 ዝሓለፈ ኮይኑ፡ ኤርትራ ንእስላማውያን ዕጡቓት ሶማል ሓገዛት ትገብር'ያ ዝብልን፤ ኣብቲ ኣብ 2008 ምስ ጅቡቲ ዝገበረቶ ኲናት፡ ካብ ተኣፋፊ ቦታታት፡ ወተሃደራታ ምስሓብ ኣብያ ዝብሉን ምኽንያታት ምዃኖም ይግለጽ።

እቲ እገዳ፡ ንኣጽዋር፡ ናይ ዝተወሰኑ ላዕለዎት ሓለፍት መገሻን ምድስካል ርእሰማልንን ኮይኖም፡ መንግስቲ ኤርትራ "ንቚጠባ ኤርትራ ንምድኻም ዝሃቀኑ ውሳነታት" ከብል ይገልጾም።

እቲ እገዳ ዘይፍትሓዊ ምንባሩ ዝገልጽ፡ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ በልጅዩም ነበር፡ ዓንደብርሃን ወልደግዮርጊስ ግና "እቲ እገዳ ብዙሕ ነቓዓት ስለ ዝነበሮ፤ ብኣድማዕነት ተተግቢሩ ክበሃል ኣይከኣልን" ይብል።

ኣምባሳደር ዓንደብርሃን ወሲኹ፡ "እቲ ስርዓት [መንግስቲ ኤርትራ]፡ ከም ዓቢይ ናይ ፕሮፖጋንዳ መሳርሒ ክጥቀመሉ" ከም ዝጸንሐ ይሕብር።

"ነቲ ብሰንኪ ግጉይ ቁጠባዊ ፖሊሲታቱን ዝተኸተሎ ተግባራትን፡ ኣብ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ቁጠባዊ ውድቀትን ደረቱ ዝሓለፎ ሕሱም ድኽነትን ከም መመኽነይታ ክጥቀመሉ ጸኒሑ" ብምባል ምልዓል ናይዚ እገዳ፡ "ነቲ መንግስቲ፡ ነዚ መሳርሒ ከስእኖ'ዩ" ኢሉ።

ሚኒስትሪ ዜና ኤርትራ ኣብ መርበብ ሓበሬትኡ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻኢን ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ብምልዓል እቲ እገዳ ሓጎሶም ይገልጹ ከም ዘለው ሓቢሩ።

ደንካሊ ዝተብሃለ ኣብ ዕደና ፖታሽ ዝነጥፍ ኩባንያን ካልኦትን'ውን፡ እቲ ሕቡራት ሃገራት፡ ካብ ኤርትራ እገዳ ንምልዓል ዘሕለፎ ውሳነ፡ ወላ'ኳ ነቲ ኣብ ዕደና ንምውፋር ዘሎ ሻቕሎት እንተዘይኣለዮ፤ ኣህጉራዊ ንግዲን፡ ቁጠባ እታ ሃገርን ከደንፍዕ ከም ዝኽእል ምግላጾም ሮይተርስ ጸብጺቡ።