ፕረዚደንት ማጋፉሊ፡ ታንዛንያ ካብ ናይ ምዕራባውያን ናይ ቻይና ሓገዝ ትንእድ

ጆን ማጋፉሊ Image copyright AFP

ፕረዚደንት ታንዛንያ ጆን ማጋፉሊ፡ ከም ናይ ምዕራባውያን ብቅድመ ኹነት ዝተቐየደ ስለዘይኮነ፡ ካብ ቻይና ዝርከብ ገንዘባዊ ሓገዝ ኣብሊጹ ከምዝርኢ ተዛሪቡ።

ፕረዚደንት ማጋፉሊ፡ በቶም ኣካታዕቲ ፖሊሲታቱ ካብ ምዕራባውያን ሃገራት ልዑል ጸቕጢ ክበጽሖ ጸኒሑ እዩ።

ቻይና ኣብ ኣፍሪካ እታ ዝለዓለት ኣውፋሪት ኮይና ኣላ፤ እዚ ድማ ምዕራባውያን ሃገራት ኣብ ኣፍሪካ ንዝህልዎም ጽልዋ ዝብድህ እዩ።

ቻይና ኣብቶም ዝቕጽሉ ሰለስተ ዓመታት፡ ብመልክዕ ወፍሪ፣ ሓገዝን ልቓሕን ኣብ ኣፍሪቃ 60 ቢልዮን ዶላር ክተውፍር መደብ ሒዛ'ላ።

መብዛሕትኡ ድማ ኣብ ምዝርጋሕ መሰረተ ልምዓት (ትሕተ-ቅርጺ) ዝውዕል እዩ።

"ናቶም ሓገዝ ዘሐጉሰካ ብዝኾነ ቅድመ ኹነት ዝተቐየደ ብዘይምዃኑ እዩ። ክህቡኻ እንተወሲኖም፤ ስቕ ኢሎም እዮም ዝህቡኻ" ኢሉ ፕረዚደንት ማጋፉሊ።

ኣብ ዋና ከተማ እታ ሃገር፡ ዳሬ ሰላም፡ ንዝተሃነጸ ዓብዪ ቤተመጻሕፍቲ እንትምርቕ እዩ ነዚ ዝተዛረበ። ኣብ ህንጸት እዚ ልዕሊ 40 ሚልዮን ዶላር ዝወደአ ቤተመጻሕፍቲ፡ ቻይና ሓገዝ ገይራ እያ።

"ኣብ ካልኦት ዓውድታት ልምዓት እውን ሓጊዞምና እዮም" ዝበለ ማጋፉሊ፡ ክልቲኤን ሃገራት ርክበን ምጥንኻር ክቕጽላሉ እየን እውን ኢሉ።

ሕዚ'ውን እንተኾነ፡ እቲ ዝዓበየ ልምዓታዊ መሻርኽቲ ታንዛንያ፡ ሕብረት ኣውሮጳ እዩ። ዓመታዊ ልዕሊ 88 ሚልዮን ዶላር ሓገዝ ይህብ።

ኣብዚ ወርሒ እዚ፡ ሕብረት ኣውሮጳ ነታ ሃገር ዝህቦ ሓገዝ ዳግም ክርእዮ ምዃኑ ገሊፁ እዩ። እዚ ድማ፡ ታንዛንያ መሰል ተመሳሳሊ ጾታ ዝምርዓዉ ሰባት ኣይትሕሉን፡ ኣብ ሓፋሽ ማሕበራት እውን ጥቡቕ ክልከላታት ትገብር እያ ዝብል ሻቕሎት ከምዘለዎ ገሊጹ እዩ።

ዝሓለፈ ወርሒ፡ ኮሚሽነር ከተማ ዳሬ ሰላም፡ ናይ ተመሳሳሊ ጾታ ርክብ ንዘለዎም ሰባት፡ ህዝቢ ኣሕሊፉ ንፖሊስ ክህቦም ጸዊዑ እዩ።

መንግስቲ ታንዛንያ ኣብቲ እዋን፡ እቲ ኮሚሽነር ናይ ውልቁ ሓሳብ እምበር ናይ መንግስቲ ፖሊሲ ኣይኮነን ክብል ምላሽ ሂቡ ነይሩ።

ባንኪ ዓለም እውን፡ ንትምህርታዊ ፕሮጀክት ዝውዕል 300 ሚልዮን ዶላር ልቓሕ ዓጊታ እያ። እዚ ድማ፡ መንግስቲ ታንዛንያ ዝጠነሳ ተምሃሮ ካብ ቤት ትምህርቲ ክባረራ ውሳነ ድሕሪ ምሕላፉ እዩ።

ፕረዚደንት ማጋፉሊ፡ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝገበሮ ኣዘራራቢ መደርኡ፡ ተምሃሮ ምስወለዳ እንተድኣ ናብ ትምህርቲ ተመሊሰን ኣቓልቦ ኣይህልወንን ኢሉ ነይሩ።

"ንእሽቶ ሒሳብ ምስሰርሐት፤ ነቲ መምህር 'ወደይ ይበኪ'ሎ ከጥብዎ ዶ ክኸይድ' ኢላ እያ ክትሓትቶ" ኢሉ ነይሩ።