ስለምንታይ እዩ ሓዲሽ ዓመት ኣብ ባሕቲ ጥሪ ዝበዓል?

ሓድሽ ዓመት ኣብ ቻይና Image copyright Getty Images

ጽባሕ ባሕቲ ጥሪ 2019 እዩ። እቶም ንባሕቲ ጥሪ ከም ሓዲሽ ዓመት ዘኽብሩዋ አህዛብ ዓለም ንፈተውቶምን ፍቑራቶምን ጥዕናን ዕቤትን ይምነዩሎም። ንሓድሕዶም ናብ ዝሓሸን ዝበረኸን ጉዕዞ ክስጉሙ ሰናይ ድሌቶም ይገላለጹ። ግን ስለምንታይ ኢና ንባሕቲ ጥሪ ከም መጀመሪት ሓዲሽ ዓመት ንጥቀመላ? መዓስን ስለምንታይን ተኣታትዩ?

እቲ ውሩይ ገዛኢ ሮማ ጁልየስ ቄሳር፡ ቅድሚ ኣስታት 45 ዓመታት ልደተ ክርስቶስ ኣቢሉ፡ ምድሪ ኣብ ዙርያ ጸሓይ ንምዛር ንዝወስደላ 365 ¼ መዓልታት ብምቕማር ብባሕቲ ጥሪ ዝጅመር ዓውደ ኣዋርሕ ኣተኣታትዩ።

ጁልየስ ቄሳር ነቲ ዘተኣታተዎ ሓዲሽ ዓውደ ኣዋርሕ በየነይቲ ወርሒ ከምእትጅምር ክውስን ነይሩዎ። ስለዝኾነ ንወርሒ ጥሪ (ጃንዋሪ) ምስ ኣምላኾም ጄነስ ብምትእስሳር ሓዲሽ ዓመት ብወርሒ ጥሪ ንኽጅመር ወሲኑ። ሓወልቲ ኣምላኽ ጄነስ ናብ ክልተ መኣዝን ዝርኢ ወይ ንቕድሚትን ድሕሪትን ዝርኢ ስለዝነበረ፡ ነቲ ሓደ ገጹ ንዝሓለፈት ዓመት ተፋንዩ ናብታ እትመጽእ ዓመት ከም ዘማዕዱ ገይሩ እዩ ርእዩዋ። ኣብ ርእሲኡ እውን ወርሒ ጥሪ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ኤውሮጳ፡ ድሕሪ ቆራርን ጸሓይ ቀልጢፋ እትዓርበሉ ጸልማት ወቕቲ ዝመጽእ፡ ንውሕ ዝበለ መዓልቲ ዘለዎ ብምዃኑ ከምዝመረጾ ተመራመርቲ ታሪኽ ይሕብሩ።

እታ በርሃው ዝበለት ወርሒ ጥሪ፡ ስም ኣምላኾም ዝወረሰት ብምዃና ንሮማውያን ፍልይቲ ወርሒ እውን እያ። ሮማውያን ኣብ ዓለም ግዝኣቶም እናስፋሕፍሑ ምስ ከዱ፡ ዓውደ ኣዋርሖም እውን ብኡ መጠን እናተዘርገሐን እናስፋሕፍሐን ከይዱ።

ናይ ምስሊ መግለጺ ምድላዋት ሓድሽ ዓመት ኣብ ጎደናታት ኣስመራ

ኣብቲ ዳሕራይ ብዙሓት ተኸተልቲ ክርስትና ሃገራት ንሓዳስ ዓመት ባሕቲ ጥሪ ከም ናይ ዘይኣመንቲ ቆጺሮሙዋ። ስለዝኾነ ነታ ቅዱስ ገብርኤል ንቅድስቲ ድንግል ማርያም "ወዲ ክትወልዲ ኢኺ" ኢሉ ዘበሰረላ ዕለት፡ ን25 መጋቢት ከም መጀመሪት ሓዲሽ ወሲዶሙዋ። ምኽንያቱ ንዕለተ ብስራት ልደተ ክርስቶስ ከም ምጅማር ዛንታ ክርስትና ምብዓሉ ትርጉም ስለዝሃቦም እውን እዩ።

ኣብ መበል 16 ክፍለ ዘበን፡ መበል 13 ጳጳስ ግሮጎሪ፡ ንኣመንቲ ካቶሊክ ሃገራት ኤውሮጳ ዘሕብር ኣብ ባሕቲ ጥሪ ዝጅምር፡ ብጎሪጎርያን ዝፍለጥ ዓውደ ኣዋርሕ ኣተኣታትዩ። ይኹን እምበር ዓዲ ኢንግሊዝ ተኸተልቲ ሃይማኖት ከኒሻ ስለዝነበሩ ክሳብ 1752 ዓመተ ምሕረት፡ ን25 መጋቢት ከም ሓዲሽ ዓመት የብዕሉዎ ነይሮም። ዳሕራይ ግን ፓርላማ ዓባይ ብሪጣንያ ዘትዩ፡ ሓዲሸ ዓመት ኣብ ባሕቲ ጥሪ ክኽበር ወሲኑ።

እታ ናይ ክልተ ደቒቕ ሓጻር ቪድዮ ቢቢሲ እምበኣር፡ ሓበሬታ ንዘካፈሉዋ፡ ንጃከፐ ቫን ሉን ካብ ዩኒቨርስቲ ኬል፡ ፕሮፌሰር ዲያና ሰፐንሰር ካብ ክፍሊ ታሪኽን ኣርኪዮሎጂን ዩኒቨርስቲ በርሚንግሃምን ብምምስጋን እያ ዛዚማታ።

በዚ ኣጋጣሚ እምበኣር ቢቢሲ ትግርኛ ንጎርጎሪያውያን ዓውደ ኣዋርሕ ንዝጥቀሙ ተኸታተልትና እንቋዕ ናብ ሓዲሽ ዓመት - ዓመተ 2019 ኣብጽሓና። 2019 ዘበነ ሰላምን ራህዋን ቅሳነትን ፍቕርን ሕውነትን ይግበረልና ንብል።